Русско-татарский словарь:
сам (мест.) 1. (лично) үзем, үзең, үзе; он сам это сделал ул үзе ясаган; он сам решил уехать ул үзе китәргә булды; я сам ему сказал мин аңа үзем әйттем; я и сам не рад мин үзем дә үкенеп бетә алмыйм 2. (для усиления(мест.)и(сущ.)) үзе, үзе үк, … үк; сама жизнь это подсказывает моны тормыш үзе үк әйтеп тора; сам характер этой работы таков бу эшнең үзенчәлеге үк шундый 3. в знач.(сущ.)сам м. сама(сущ.)(ж) прост. үзе (хуҗа, баш кеше мәгънәсендә) 4. (воплощенный, олицетворенный) …ның үзе, …ның гәүдәләнеше; он сама вежливость ул әдәплелекнең гәүдәләнеше; это сама поэзия бу поэзиянең үзе быть самим собой үзеңне табигый тоту, кыланмау, ясалмалыкка бирелмәү; он сам себе голова ул үзенә үзе хуҗа; сам (сама, само) за себя говорит үзе үк әйтеп тора; сами с усами үзебез дә беләбез, үзебезнең дә башка тай типмәгән; сам не свой, сама не своя үзен үзе белештермичә; сам (а, само) по себе 1) (самостоятельно) үзбаш, үзалдына; мөстәкыйль рәвештә; 2) үзе үк; жизнь сама по себе счастье яшәү үзе үк бәхет бит ул; 3) в знач. сказ. үзенә башка; я сам по себе, а ты сам по себе мин үземә башка, ә син үзеңә башка; сам (сама, само) собой үзеннән-үзе; само собой [разумеется] үзеннән-үзе [аңлашыла]
сам-друг см. сам сам-осьмой см. сам сам-пят обл. см. сам сам-сем обл. см. сам сам-третей обл. см. сам сам-четверт обл. см. сам сам-шест обл. см. сам сама (сущ.)(ж) см. сам саман (сущ.)(м)саман, саман кирпеч
саманный (прил.)саман …; саман кирпечтән салынган; саманная постройка саман кирпечтән салынган каралты
самбист (сущ.)(м)самбочы, самбист
самбо с( нескл. ) спорт. самбо (көрәшнең бер төре)
самбук (сущ.)(м) 1. бот. см. бузина; 2. см. самбука самбука (сущ.)(ж) истор. самбука (борынгы көнчыгышта өч кырлы кыллы музыка коралы)
самец (сущ.)(м)ата, иркәк; самец оленя ата болан
сами (сущ.) мн. см. сам самка (сущ.)(ж)ана, теше, саулык; самка лося ана поши
саммит (сущ.)(м)саммит
само (сущ.)(с) см. сам самоанализ (сущ.)(м)үзанализ (үз-үзеңә анализ ясау, үзеңнең кылган эшләреңне һәм кимчелекләреңне үзең үк анализлау)
самобичевание (сущ.)(с)үзеңне үзең битәрләү, үзеңне үзең җәзалау (җибәргән хаталарын өчен вөҗдан газабы кичерү, үкенү, ачыну, сызлану)
самобранка (сущ.)ж: скатерть-самобранка тылсымлы ашъяулык (әкиятләрдә)
самоброска (сущ.)(ж)с.-х. урак машинасы, ургыч
самобытность (сущ.)(ж)үзенчәлеклелек, үзенчәлекле булу, үзенә бер төрлелек
самобытный (прил.)үзенчәлекле, үзенә бер төрле, үзенэ бер, үзенә башка, мөстәкыйль; самобытный талант үзенчәлекле талант
самовар (сущ.)(м)самавыр; поставить самовар самавыр кую
самоварничать (гл.) простореч. фам. чәй эчү
самоварный (прил.)самавыр …ы; самоварный кран самавыр борыны
самовластие (сущ.)(с) мн. нет, книж. устар. чикләнмәгән власть
самовластитель (сущ.)(м) книж. устар. чикләнмәгән власть иясе
самовластительный (прил.) книж. устар. чикләнмәгән властьлы, чикләнмәгән властька ия булган; самовластительный злодей чикләнмәгән властьлы явыз
самовластный (прил.) 1. устар. чикләнмәгән властьлы; самовластный правитель чикләнмәгән властьлы идарәче; 2. үз белдеге белән...-а торган, башбаштакларча
самовлюбленный (прил.)үзенә-үзе гашыйк булган, үзенә-үзе исе киткән
самовнушение (сущ.)(с)үзеңне-үзең ышандыру (инандыру)
самовозбуждение (сущ.)(с) мн. нет, физ. үзеннән-үзе ярсу, үзеннән-үзе барлыкка килү, үзеннән-үзе тәэсирләнү
самовозгораемость (сущ.)(ж) мн. нет, спец. үзеннән-үзе кабынып китү(чәнлек), үзеннән-үзе янучанлык
самовозгорание (сущ.)(с) см. самовозгореться самовозгораться (гл.) см. самовозгореться самовозгореться (гл.)үзлегеннән кабынып китү, үзенңән-үзе яңа башлау, үзеннән-үзе кабынып китү
самоволие (сущ.)(с)үзбелдеклелек, үз белдегенчә генә эш итү, башбаштаклык
самовольник (сущ.)(м) разг. устар. теләсә ни эшләүче, башбаштак кеше
самовольничать (гл.)үз белдегеңчә генә эш итү, сансыз кылану
самовольность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. см. самоволие самовольный (прил.)рөхсәтсез, үз белдегең белән; самовольная отлучка рөхсәтсез китү
самовольство (сущ.)(с) мн. нет, книж. устар. см. самоволие самовоспитание (сущ.)(с)үзеңне-үзең тәрбияләү (тәрбия бирү)
самовосхваление (сущ.)(с)үзеңне-үзең мактау (күкләргә чөю)
самовыражение (сущ.)сүз-үзеңне күрсәтү; үз-үзеңңе гәүдәләндерү; самовыражение личности шәхеснең үз-үзен күрсәтүе
самоговорящий (прил.)үзе сөйли торган; самоговорящий аппарат үзе сөйли торган аппарат
самогон (сущ.)(м)көмешкә, самогон
самогонка (сущ.)(ж) разг. см. самогон самогонный (прил.)көмешкә …ы, самогон …ы; самогон (көмешкә) куа торган; самогонный аппарат көмешкә куа торган аппарат
самогонокурение (сущ.)(с) мн. (нет)самогон куу
самогонщик (сущ.)(м) разг. көмешкә кайнатучы, самогон куучы, самогончы
самодвижение (сущ.)(с) мн. нет, книж. филос. үзхәрәкәт (табигатьтә һәм җәмгыятьтә булган капма-каршылыкларны җиңеп чыгу һәм. капма-каршылыкларның көрәшү процессындагы үсеш, хәрәкәт)
самодвижущийся (прил.)үзе йөри (хәрәкәт итә) торган; үзйөрешле; самодвижущийся транспорт үзйөрешле транспорт
самодействующий (прил.)үзлегеңнән хәрәкәт итә торган, автомат рәвештә эшли торган; самодействующие аппараты автомат рәвештә эшли торган аппаратлар
самоделка (сущ.)(ж) разг. кулдан ясалган (эшләнгән) әйбер; үзең ясаган әйбер
самоделковый (прил.) простореч. см. самодельный1
самодельный (прил.)үзең ясаган, кулдан ясалган; самодельный радиоприемник үзең ясаган радиоалгыч
самодельщина (сущ.)(ж) мн. нет, разг. кулдан ясалган әйбер
самодержавие (сущ.)(с)самодержавие (революциягә кадәрге Россиядә патшаның чикләнмәгән хакимияте һәм шул хакимияткә нигезләнгән дәүләт идарәсе системасы); царское самодержавие патша самодержавиесе
самодержавный (прил.)самодержавие …ы; власте чикләнмәгән: самодержавный строй самодержавие строе
самодержец (сущ.)(м) уст. патша, монарх (чикләнмәгән властьлы хөкемдар)
самодержица (сущ.)(ж) офиц. доревол. см. самодержец самодеятельность (сущ.)(ж)үзешчән сәнгать; концерт самодеятельности үзешчән сәнгать концерты
самодеятельный (прил.)үзешчәң
самодеятельный хор (сущ.)үзешчән сәнгать хоры
самодисциплина (сущ.)(ж)үз-үзеңне тәртипле тоту, үз-үзеңне тота белү
самодовлеющий (прил.) книжн. үзенә бер әһәмияте булган, аерым бер әһәмияткһ ия булган; самодовлеющая величина аерым бер әһәмияткә ия булган зурлык
самодовольный (прил.)үз-үзеннән бик канәгать булган, үзенә-үзе исе киткән, кәпрәйгән; самодовольный вид үз-үзеннән бик канәгать булган кыяфәт
самодовольство (сущ.)(с)үз-үзеннән бик канәгать булу, үзенә-үзе исе китү, кәпрәйгәнлек
самодур (сущ.)(м)дуамал, үзбелдекле, үзсүзле (кеше)
самодурство (сущ.)(с)дуамаллык, үзбелдеклелек, үзсүзлелек
самодурствовать (гл.)дуамаллану, үзбелдеклеләнү, үзсүзлеләңү
самозабвение (сущ.)(с)онытылу, үз-үзеңне оныту, җаның-тәнең белән бирелү; работать с самозабвением җаның-тәңең белән бирелеп эшләү
самозабвенный (прил.)онытылып…, үз-үзеңне онытып …, җаның-тәнең белән бирелеп …; самозабвенная любовь жаның-тәнең беләң бирелеп ярату
самозаготовка (сущ.)(ж)үзең әзерләү, үз көчең белән әзерләү
самозарождение (сущ.)(с) мн. (нет)үзеннән-үзе туу (яралу, барлыкка килү), үзлегеннән яралу
самозарядный (прил.)үзлегенңән корыла торган, автоматик корыла торган, самозарядная винтовка үзлегеннән корыла торган винтовка
самозащита (сущ.)(ж)үз-үзеңне саклау, саклану, үзеңне (үз-үзеңне) яклау; инстинкт самозащиты үз-үзеңне саклау инстинкты
самозванец (сущ.)(м)самозванец, ялган исем белән йөрүче
самозванка (сущ.)(ж)самозванка, ялган исем белән йөрүче хатың (кыз)
самозванство (сущ.)(с) мн. (нет)самозванецлык (ялган исем астында йөрү)
самоиндукция (сущ.)(ж) физ. үзиндукция
самоистребление (сущ.)(с) мн. нет, книж. үзләрен-үзләре бетерү, үзләрен-үзләре үтерү; үзара үтерешү (кешеләр, хайваннар һ.б.)
самоистязание (сущ.)(с) книж. үзен-үзе газаплау, үзен-үзе җәфалау
самокалечение (сущ.)(с) мн. нет, биол. үзен-үзе имгәтү (саклану өчен хайваннарның үзләренә зарар китермичә гәүдәнең берәр өлешен өзеп калдыра алулары)
самокат (сущ.)(м)самокат
самокатный (прил.) воен. самокат...-ы, самокатлы; самокатные части самокатлы гаскәрләр (частьлар)
самокатчик (сущ.)(м) воен. самокатчы
самоклеющийся (прил.)үзе ябыша торган; самоклеющиеся обои үзе ябыша торган обой
самоконтроль (сущ.)(м)үзконтроль, үз-үзеңә контрольлек итү
самокритика (сущ.)(ж)үзара тәнкыйть, үз-үзеңне тәнкыйтьләү
самокритический (прил.)үзен-үзе тәнкыйтьли торган
самокритичность (сущ.)(ж)үзара тәнкыйть белән сугарылганлык, үз-үзен тәнкыйтьләү белән сугарылган булу; самокритичность выступления чыгышның үзара тәнкыйть беләң сугарылганлыгы
самокритйчный (прил.)үз-үзеңне тәнкыйтьләү белән сугарылган, үз-үзеңне тәнкыйтьләү …ы, үзара тәнкыйть рухындагы; самокритичное выступление үз-үзеңңе тәнкыйтьләү чыгышы
самокрутка (сущ.)(ж) разг. үзең төргән тәмәке
самолет (сущ.)(м)самолет; пассажирский самолет пассажир самолеты; реактивный самолет реактив самолет; отправиться самолетом самолет белән китү
самолетный (прил.)самолет …ы; самолетное шасси самолет шассие; самолетная разведка самолет разведкасы
самолетовождение (сущ.)(с)самолет йөртү эше (теориясе һәм практикасы)
самолетостроение (сущ.)(с)самолет төзү, самолет эшләп чыгару, самолет ясау
самолетостроительный (прил.)самолет …ы, самолет төзү …ы; самолетостроительный завод самолет төзү заводы
самолечение (сущ.)(с)үзеңне-үзең дәвалау (врач ярдәменнән башка дәвалану)
самоличность (сущ.)(ж) мн. нет, офиц. устар. үзе катнашу, үзе булу, үзе булганлык, үзе катнашканлык
самоличный (прил.) канц. простореч. үз шәхесе белән, үз шәхесе; үзе, үзем, үзең; самоличное присутствие үзе булу
самолов (сущ.)(м) спец. 1. автоматик (рәвештә эшли торган) капкан; 2. обл. самолов (балык тоту коралының бер төре)
самолюбивый (прил.)үзен генә сөючән (яратучан), горур, тәкәббер
самолюбие (сущ.)сүзен генә сөю, (ярату), горурлык, тәкәбберлек; ложное самолюбие ялган горурлык; задеть чье-л. самолюбие кемнең дә булса горурлыгына кагылу
самомалейший (прил.) простореч. иң кечкенә, күзгә чалынмаслык
самомнение (сущ.)(с)мин-минлек, үз-үзеңне зурга санау, үзеңне зурга кую, тәкәбберлек
самонаблюдение (сущ.)(с) книж. үз-үзеңне күзәтү
самонадеянность (сущ.)(ж)үз-үзеңә чиктән тыш ышанганлык, үз көчеңә чамадан тыш ышану
самонадеянный (прил.)үз-үзенә чиктән тыш ышанган, үз көченә чамадан тыш ышанган; самонадеянный вид үз-үзенә чиктән тыш ышанган кыяфәт; самонадеянный человек үз көченә чамадан тыш ышанган кеше
самоназвание (сущ.)(с)үзенә-үзе биргән исем, үзенә-үзе кушкан исем; суоми-самоназвание финнов суоми-финнарның үз-үзлэренә биргән исеме
самоновейший (прил.) простореч. иң яңа, өр-яңа, яп-яңа
Татарско-русский словарь:
самавыр (сущ.) самовар || самоварный; ~ морҗасы самоварная труба
самак (сущ.) этногр. свадебная песня-увещевание молодых
саман (сущ.) саман; ~ сугу изготовлять саман ||(прил.) саманный; самановый; ~ йорт саманный дом
самар (сущ.) книжн. бассейн
самарий (сущ.) хим. самарий
самәд (сущ.) 1) неизменный, вечный 2) вечносущий, повелитель (эпитет аллаха)
самбакуэка (сущ.) муз. самбакуэка (чилийский танец)
самбо (сущ.) спорт. самбо
самбо көрәше (сущ.) спорт. борьба самбо
самбочы (сущ.) спорт. самбист
сами (прил.) 1. семитский, семитический; ~ телләре семитские языки 2. в знач.(сущ.) семит; ~лар семиты
самим (сущ.) 1) чистый, настоящий 2) сердцевина
самими (прил.) книжн. искренний, душевный, сердечный; ~ дуслар искренние друзья ||(нареч.) искренне, сердечно, душевно; от души; ~ җырлаган җыр душевно исполненная песня
самимилек (сущ.) книжн. искренность, сердечность, душевность
самимилек белән (нареч.) искренне, сердечно; наивно
самимият (сущ.) книжн. см. самимилек самин (числ.) восьмой
саминән (нареч.) в-восьмых
самит (прил.) 1) молчащий, бессловесный, безгласный, безмолвный, молчаливый 2) молчащая собственность (имеется в виду золото и серебро)
самм (прил.) ядовитый, заразный, губительный
саммә (сущ.) ядовитые животные или растения
саммит (сущ.) саммит (собрание глав государств и правительств; встреча на высшем уровне)
самовар (сущ.) самовар || самоварный; ~ морҗасы самоварная труба
самогон (сущ.) самогон, самогонка || самогонный; ~ аппараты самогонный аппарат
самогон куу (сущ.) самогонокурение, самогоноварение
самогончы (сущ.) самогонщик
самодержавие (сущ.) самодержавие || самодержавный; ~ изүеннән котылу освободиться от гнёта самодержавия
самодий телләре (сущ.) мн. лингв. самодийские языки
самолёт (сущ.) самолёт || самолётный; ~ шассие самолётные шасси
самолус (сущ.) бот. , аквар. самолус
самсырау (гл.)(неперех.) диал. прихварывать/прихворнуть
самум (сущ.) самум (знойный, сухой ветер в пустынях Африки и Аравии)
самур (сущ.) ист. 1. соболь 2. толстая шёлковая ткань чёрного цвета
самурай (сущ.) ист. самурай (военное сословие мелких дворян в феодальной Японии)
самшит (сущ.) бот. самшит || самшитовый; ~ урманы самшитовый лес
самыт (сущ.) молчание
Тәсадеф