Русско-татарский словарь:
пред см. перед (предъ=)(прист.) 1. исемнәр һәм сыйфатлар ясаганда кулланылса, алды, яны сүзләре белән тәрҗемә ителә, мәс. предгорье тау алды; предпосевной чәчү алды … 2. фигыльләрдә эшнең, хәрәкәтнең алдан, башта, элек булганлыгын аңлата һәм алдан, башта, электә дигән рәвешләр белән тәрҗемә ителә, мәс. предугадать алдан ук белү
предавать (гл.) см. предать предаваться (гл.) 1. см. предаться; 2. страд. от предавать
предание (сущ.)II с (устный рассказ) риваять, хикәят
преданность (сущ.)(ж)чын күңелдән бирелгәнлек, ихласлылык, тугрылык; преданность Родине Ватанга чын күңелдән бирелгәнлек
преданный (прил.) 1. (прич.)от предать; 2. чын күңелдән бирелгән, тугрылыклы, ихлас күңелле; преданный друг тугрылыклы дус
предатель (сущ.)(м)хыянәтче, сатлык җан, хаин
предательница (сущ.)(ж)хыянәтче хатын (кыз)
предательский (прил.) 1. хыянәтчеләрчә …, хаиннарча …; предательский поступок хыянәтчеләрчә эш кылу 2. перен. (обманчивый) хыянәтчел, ышанычсыз, мәкерле; предательская погода ышанычсыз һава торышы
предательство (сущ.)(с)хыянәт, хыянәт итү, сатылу, хаинлек
предать (гл.)кого-что 1. (нарушить верность) хыянәт итү, сату 2. чему бирү, тотып бирү; предать суду судка бирү 3. (изменнически выдать) тотып бирү, сату _ предать гласности фаш итү; предать забвению оныту; предать земле күмү, җирләү; предать огню яндыру; предать смерти үтерү
предаться (гл.)чему бирелү, бирелеп китү, чуму; предаться мечтам хыялларга чуму
предбанник (сущ.)(м)мунча алды
предбудущий (прил.) книж. устар. киләчәк; на предбудущее время киләчәк вакытка
предварение (сущ.)(с) мн. нет, книж. см. предварить предварительно (нареч.)алдан, баштан, алда, әүвәл, элек, башта; надо все предварительно хорошенько обдумать башта бөтенесен яхшылап уйлап карарга кирәк
предварительность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. алдан эшләнгәнлек, алдан чарасы күрелгәнлек
предварительный (прил.) 1. алдан …, алданук; башлангыч; баштагы; предварительные переговоры алдан сөйләшүләр 2. алдан …; предварительная продажа билетов билетларны алдан сату
предварить (гл.)что (опередить) алдан чара күрү (күреп кую); кисәтү; предварить события вакыйгалардан алда чара күреп кую
предварять (гл.) см. предварить предваряться (гл.) страд. книж. устар. алдан белдерелеп куелу, алдан чара күреп куелу
предвестие (сущ.)(с)алдан белдерүче галәмәт; хәбәр, билге; предвестие бури давыл билгесе
предвестник (сущ.)(м)алдан хәбәр бирүче; алдан белдерүче, билге, галәмәт
предвестница (сущ.)(ж) книж. алдан хәбәр бирүче; билге; галәмәт
предвещание (сущ.)(с) книж. устар. см. предвестие предвещать (гл.)что 1. (предсказывать) алдан әйтү, алдан хәбәр бирү 2. (служить предзнаменованием) күрсәтү, күрсәтеп (белдереп) тору; алдан ук белдереп тору; тучи предвещали грозу болытлар алдан ук яшенле яңгыр булачагын күрсәтеп торалар иде
предвещаться (гл.) страд. книж. устар. алдан әйтелү, алдан белдерелү, алдан хәбәр бирелү
предвзятость (сущ.)(ж)алдан ук ялгыш булу; предвзятость суждения алдан ук ялгыш фикер йөртү
предвзятый (прил.)алдан ук дөрес булмаган, алдан ук ялгыш булган; предвзятое мнение алдан ук ялгыш булган фикер
предвидение (сущ.)(с)алдан күрү, алдан күрә белү; научное предвидение фәнни алдан күрү
предвидеть (гл.)что алдан күрү (сизү); алдан күреп белү; предвидеть ход событий вакыйгаларның барышын алдан күрү
предвидеться (гл.) книж. алдан күренеп тору, алдан беленеп тору, алдан мәгълүм булу, көтелү; никаких изменений не предвидится бернинди үзгәрешләр дә көтелми
предвкусить (гл.) книж. см. предвкушать предвкушать (гл.)что алдан ук сизеп ләззәтләнү; алдан ук сизеп кинәнү; предвкушать успех уңышны алдан ук сизеп кинәнү; предвкушать удовольствие хозурлыкны алдан ук сизеп ләззәтләнү
предвкушение (сущ.)(с) см. предвкушать предводитель (сущ.)(м)башлык, җитәкче; предводитель племени кабилә башлыгы предводитель дворянства уст. дворяннар предводителе (дворяннарның сайлап куелган җитәкчесе)
предводительница (сущ.)(ж) книж. см. предводитель предводительство (сущ.)с: под предводительством кого-чего = җитәкчелегендә
предводительствовать (гл.)кем-чем башлык булу, җитәкчелек итү
предводительша (сущ.)(ж) разг. доревол. дворяннар предводителенең хатыны
предвоенный (прил.)сугышка кадәрге, сугыш алды …ы, сугыш алдыннан булган; предвоенные годы сугыш алды еллары
предвозвестие (сущ.)(с) книж. устар. см. предвозвестить предвозвестить (гл.) книж. алдан әйтеп кую, алдан белдереп кую
предвозвестник (сущ.)(м) уст. алдан хәбәр бирүче
предвозвещать (гл.) книж. см. предвозвестить предвозвещаться (гл.) страд. книж. алдан әйтеп куелу, алдан белдереп куелу
предвосхитить (гл.)что. книжн. алдан белү, алдан эшләү, алдан сизү, сизеп алу; предвосхитить события вакыйгаларны алдан белеп алу
предвосхищать (гл.) см. предвосхитить предвосхищение (сущ.)(с) см. предвосхитить предвыборный (прил.)сайлау алды …ы; предвыборное собрание сайлау алды җыелышы
предгорный (прил.) книж. тау янындагы; предгорная местность тау янындагы җир, тау асты, тау итәге
предгорье (сущ.)(с)тау итәге, тау алды
предгрозовой (прил.)яшенле яңгыр алдыннан булган; предгрозовая тишина яшенле яңгыр алдыннан булган тынлык
предгрозье (сущ.)(с)яшенле яңгыр алды
преддверие (сущ.)(с)алды, башы (берәр күренешнең); в преддверии революции революция алдыннан
преддипломный (прил.)диплом алды …ы; преддипломная практика диплом алды практикасы
предел (сущ.)(м) 1. чик; за пределами города шәһәр чигеннән тышта 2. мн. пределы эч; в пределах одного года бер ел эчендә 3. перен. иң югары дәрәҗә, чик; предел совершенства камиллекнең иң югары дәрәҗәсе; всему есть предел һәрнәрсәнең чиге бар
предельность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. ахыр чик
предельный (прил.)чик …ы; актыккы, соңгы; иң …; предельная скорость иң зур тизлек; предельный срок соңгы срок
предельчество (сущ.)(с) мн. (нет)пределчылык (артка калган эш нормалары белән чикләнеп, производство мөмкинлекләрен үстерүгә киртә булып тора торган эш практикасы)
предельщик (сущ.)(м)пределчы (артка калган нормалардан чыгып эш итүче)
предержащий (прил.) офиц. устар. : власть предержащая югары власть; власти предержащие власть бирелгән кешеләр,власть башында торучылар
предзакатный (прил.) книж. кояш бату алдындагы; предзакатный час кояш бату алдындагы вакыт
предзимье (сущ.)(с) мн. (нет)кыш алды
предзнаменование (сущ.)(с) книжн. билге, галәмәт; хорошее предзнаменование яхшылыкка булган билге
предзнаменовать (гл.) книж. устар. билге булу, галәмәт булу, алдан белдереп тору
предикат (сущ.)(м) лог. , грам. предикат, хәбәр
предикативность (сущ.)(ж) мн. нет, филос. грам. предикативлык, хәбәрлек
предикативный (прил.) лог. , грам. предикатив, хәбәр …ы; хәбәрлекле; предикативная связь предикатив бәйләнеш предисловие с сүз башы, кереш сүз
предикация (сущ.)(ж)предикация ( 1. филос. субъектның эчтәлеген предикат белән ачып бирү; 2. грам. җөмлә кисәкләре арасында предикатив бәйләнеш барлыгын билгеләү)
предлагать (гл.) см. предложить предлагаться (гл.) страд. тәкъдим ителү
предлежать (гл.) книж. устар. алда тору; күз алдында яту, предлежащее дело күз алдында торган эш
предлог I(сущ.)(м)(повод) сылтау, сәбәп; под предлогом болезни авыру сылтавы белән
предложение (сущ.)II с грам. җөмлә; простое предложение гади җөмлә
предложить (гл.) 1. кого-что, чего и с неопр. тәкъдим итү; предложить чаю чәй тәкъдим итү 2. что (поручить выполнить) бирү; предложить трудную тему авыр тема бирү 3. что и с неопр. (предписать) тәкъдим итү, кушу; предложить обсудить на собрании җыелышта тикшерергә кушу _ предложить руку (и сердце) уст. кулын сорау, үзенә кияүгә чыгарга тәкъдим ясау
предложный (прил.) грам. предлоглы; предложная конструкция предлоглы конструкция; предложный падеж предложный падеж
предмайский (прил.)май бәйрәме алды …ы, май алды …ы; предмайское соревнование май бәйрәме алды ярышы
предместник (сущ.)(м) книж. устар. (берәр урында) элек эшләгән кеше
предместница (сущ.)(ж) книж. устар. (берәр урында) элек эшләгән [хатын-кыз]
предместье (сущ.)(с)бистә (шәһәр янындагы торак урыны)
предмет (сущ.)(м) 1. әйбер, кирәк-ярак; предметы домашнего обихода йорт кирәк-яраклары 2. предмет, тема; нәрсә; предмет спора бәхәс темасы 3. предмет, фән; успевать по всем предметам барлык фәннәрдән дә өлгерү на предмет өчен; на предмет получения пособия пособие алу өчен; предмет любви яраткан кеше[се], сөйгән кеше[се]; предмет увлечения мавыктырган нәрсә
предметник м.,(сущ.)(ж)учит. предметник, аерым фән укытучысы (мәсәлән, география укытучысы)
предметность (сущ.)(ж) мн. нет, науч. предметлык; предметлылык предметность искусства сәнгатьнең предметлылыгы; категория предметности в языке телдә предметлык категориясе
предметный (прил.) 1. предмет …ы; предметлар …ы; предметное эначение предмет мәгънәсе; предметный указатель предметлар күрсәткече 2. (наглядный) күргәзмәле; предметный урок күргәзмәле дәрес предметная система обучения аерым предметлап укыту системасы
предмостный (прил.) спец. күпер алдындагы, предмостное укрепление күпер алдындагы ныгытма
предмостье (сущ.)(с) спец. күпер алды, күпергә керү урыны
предназначать (гл.) см. предназначить предназначаться (гл.) страд. книж. алдан билгеләнү, алдан билгеләп куелу
предназначение (сущ.)(с) книжн. 1. см. предназначить; 2. высок. киләчәк, язмыш; верить в свое предназначение үзеңнең киләчәгеңә ышану
предназначить (гл.)кого-что алдан билгеләү, билгеләп кую, атап кую
преднамеренно (нареч.)алдан ук хәзерләнеп, алдан ук уйлап
преднамеренность (сущ.)(ж)алдан уйланганлык, аңлы рәвештә эшләнгәнлек, алдан уйлап эшләнгәнлек
преднамеренный (прил.)алдан уйлап эшләнгән, аңлы рәвештә эшләнгән
предначертание (сущ.)(с) высок. күрсәтмә, алдан билгеләнеп куелу, билгеләнеп куелган нәрсә
предначертать (гл.)что, высок. алдан билгеләп кую, алдан ук сызып кую
предновогодний (прил.)яңа ел алды …ы; яңа ел бәйрәме алды …ы
предо см. пред предобеденный (прил.)төшке аш алды...-ы; предобеденное время төшке аш алды вакыты
предобрый (прил.) разг. фам. бик яхшы, бик йомшак күңелле; предобрый человек бик яхшы кеше
предок (сущ.)(м) 1. борынгы баба, нәсел башлыгы 2. мн. предки (родители) шутл. ата-ана
предоктябрьский (прил.)Октябрь алды …ы; Октябрь бәйрәме алды …ы; предоктябрьское соревнование Октябрь бәйрәме алды ярышы
предолгий (прил.) разг. бик озак; предолгий разговор бик озак сөйләшү
предолимпийский (прил.)Олимпия уеннары алды …ы
предоперационный (прил.)операция алды …ы, операция алдыннан булган
предопределение (сущ.)(с) уст. 1. см. предопределить ; 2. уст. (судьба) язмыш, тәкъдир
предопределиться (гл.) книж. алдан билгеләнү, алдан билгеләнеп куелу
предопределять (гл.) см. предопределить
предопределяться (гл.) 1. см. предопределиться; 2. страд. от предопределять
предопрелелить (гл.)что алдан билгеләү, билгеләп кую, китереп чыгару
предопухолевый (прил.) мед. яман шеш алдыннан булган; предопухолевые заболевания яман шеш алдыннан булган авырулар
предорогой (прил.) разг. фам. артык кыйбат, чиктән тыш кыйбат
предоставить (гл.) 1. кого-что кому бирү; предоставить отпуск отпуск бирү; предоставить место в общежитии тулай торакта урын бирү 2. кому что и с неопр. (дать возможность) бирү; мөмкинлек бирү, ирек кую, үз ихтыярына кую; предоставить решить самому хәл итүне үз ихтыярына кую
предоставление (сущ.)(с) см. предоставить; предоставление квартиры квартир бирү
Татарско-русский словарь:
предентин (сущ.) мед. предентин
предикат (сущ.) лог. , лингв. предикат
предикатив (сущ.) лингв. предикатив (часть речи) ||(прил.) лог. , лингв. предикативный
предикатив бәйләнеш (сущ.) лингв. предикативная связь
предикативлык (сущ.) лог. , лингв. предикативность
предикация (сущ.) лингв. предикация
предикт (сущ.) муз. предикт
предлог (сущ.) лингв. предлог
предмет (сущ.) в разн. знач. предмет || предметный
предметара (прил.) пед. межпредметный
предметлап (нареч.) по предметам, попредметно; ~ укыту предметное обучение ||(прил.) см. предметлы2; ~ өйрәнү попредметное изучение
предметлы (прил.) 1. предметный; ~ дәрес предметный урок 2. пед. попредметный; ~ бүленеш попредметное деление
предметлык (сущ.) филос. предметность
предметлылык (сущ.) иск. предметность, связь с предметами
предохранитель (сущ.) предохранитель
предохранительле (прил.) с предохранителем
предприниматель (сущ.) предприниматель
предпринимательлек (сущ.) предпринимательство
предприятие (сущ.) предприятие
председатель (сущ.) председатель || председательский
председательлек (сущ.) председательство || председательский; Халитов ~гендә под председательством Халитова; ~к посты председательский пост
предлог книжн. до; по; пока; та кыямәт до окончания мира, до светопреставления; та кыямәтсез кавышу юк безгә фольк. мы не свидимся до самого светопреставления
Тәсадеф