Русско-татарский словарь:
под (подо=, подъ=)(прист.) 1. фигыль ясаганда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә бирелә; 1) астына дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подложить астына салу; подставить астына кую; подстелить астына җәю; подклеить астына ябыштыру; 2) янына дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подбежать янына йөгереп килү; подползти янына үрмәләп килү; подвести янына алып килү; 3) өстәп дигән хәл фигыль ярдәмендә, мәс. подлить өстәп кою; подкачать өстәп суырту; подсыпать өстәп сибү; 4) бераз дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подгнить бераз черү; подлечиться бераз дәвалану; подмокнуть бераз юешләнү; 5) төшү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. подвинтить бора төшү; подсластить тәмлеләндерә төшү; подкрутить бөтерә төшү; 6) астыртын дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подговорить астыртын котырту; подслушать астыртын тыңлап ишетү; подсмотреть астыртын карап күреп алу; подсказать астыртын әйтү; 7) кушылып дигән хәл фигыль ярдәмендә, мәс. подпеть кушылып җырлау; подыграть кушылып уйнау; 8) җибәрү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. подбросить чөеп җибәрү; подхватить күтәреп җибәрү; подморозить суытып җибәрү; 9) кайбер пристовкалы фигыльләрнең бары төп фигылен генә тәрҗемә итү юлы белән, мәс. подготовить хәзерләү; подмести себерү; подогреть җылыту 2. исем һәм сыйфат ясаганда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә тәрҗемә ителә; 1) астындагы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. поджелудочный ашказаны астындагы; подстрочный юл астындагы; подкожный тире астындагы; 2) янындагы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. подмосковный Мәскәү янындагы; подгородный шәһәр янындагы; 3) кече дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. подкласс кече класс; подстанция кече станция 4) ярдәмчесе дигән исем ярдәмендә, мәс. подмастерье мастер ярдәмчесе; подпасок көтүче ярдәмчесе; 5) исем ясагыч …ча кушымчасы ярдәмендә, мәс. подгруппа төркемчә; подотдел бүлекчә; подвид төрчә
подавальщик (сущ.)(м)(сущ.)(ж)биреп торучы, ташып торучы ( 1. спец. ашханәләрдә аш йөртеп, биреп торучы официант; 2. спец. производствода эшкәртелү урынына материал ташып торучы; 3. спорт. лапта уенында туп биреп торучы)
подавальщица (сущ.)(ж)биреп торучы [хатын-кыз], ташып торучы [хатын-кыз] ( 1. спец. ашханәләрдә аш йөртеп, биреп торучы официант; 2. спец. производствода эшкәртелү урынына материал ташып торучы; 3. спорт. лапта уенында туп биреп торучы)
подавать (гл.) см. подать; подавать надежды өметле генә күренү; молодой музыкант подает надежды яшь музыкант өметле генә күренә
подаваться (гл.) 1. см. податься; 2. страд. от подавать
подавить (гл.) 1. кого-что, разг. сытып (изеп) бетерү; изеп вату; подавить всех мух барлык чебеннәрне сытып бетерү 2. что, на что (берникадәр вакыт) басып (кысып) тору; подавить больное место авырткан урынны бераз басып тору 3. что сыгып (кысып) алу; подавить лимон лимонны сыгып алу 4. прям., перен. кого-что бастыру, җиңү; подавить восстание восстаниене бастыру; подавить страх курку хисен җиңү 5. кого-что чем буйсындыру; подавить своим авторитетом үзеңнең авторитетың белән буйсындыру 6. кого-что (привести в мрачное состояние) боектыру, күңел төшенкелегенә китерү
подавиться (гл.)тончыгу, тамакка тыгылу (утыру, кадалу)
подавление (сущ.)(с) см. подавить4
подавленность (сущ.)(ж)рухи изелгәнлек (төшенкелек), күңел төшенкелеге, боеклык, кәефсезлек, күңелсезлек
подавленный (прил.) 1. (прич.)от подавить; 2. басынкы, тонык, тыенкы, ишетелер-ишетелмәс; подавленный стон басынкы ыңгырашу тавышы 3. төшенке, боек, күңелсез, рухи изелгән; подавленное настроенне төшенке күңел
подавливать (гл.)кыскалау
подавлять (гл.) см. подавить 4. 5, 6
подавляться (гл.) страд. бастырылу
подавляющий (прил.)прич. от подавлять; 2. иң зур; подавляющее большинство иң зур күпчелек
подавно (нареч.)бигрәк тә, әйтеп тә торасы юк, һичшиксез, күптән; он согласен, а я и подавно ул риза, мине әйтеп тә торасы юк
подагра (сущ.)(ж)подагра (тоз утыру авыруы)
подагрик (сущ.)(м)подагра белән авыручы, подагра авырулы кеше
подагрический (прил.)подагра …ы, подагра авырулы; подагрические ноги подагра авырулы аяклар
подагричка (сущ.)(ж)подагра белән авыручы
подалбливать (гл.)чокыштыру, чокыштыргалау
подальше (нареч.) разг. тагын да арырак (ераграк), тегендәрәк, арырак от греха подальше бәладән баш-аяк
подарить (гл.)кого-что бүләк итү, бүләк итеп бирү; подарить что-л. на память истәлеккә берәр әйбер бүләк итү
подарок (сущ.)(м)бүләк, сөенче, ядкарь; сделать подарок бүләк бирү; подарок судьбы бәхет басу, көтелмәгән бәхет
подарочный (прил.)бүләклек, бүләккә дигән, бүләк итеп бирелгән; подарочное издание бүләккә дигән басма
податель (сущ.)(м) офиц. (берәр нәрсә) тапшыручы, бирүче; податель письма хат тапшыручы
подательница (сущ.)(ж)(берәр нәрсә) тапшыручы хатын (кыз)
податливость (сущ.)(ж) 1. бөгелүчәнлек, сыгылучанлык, үзлелек, пешелек 2. (уступчивость) сүзгә күнүчәнлек, юл куючанлык, иплелек
податливый (прил.) 1. бөгелүчән, сыгылучан, пеше, үзле; податливый материал бөгелүчән материал; податливая глина үзле балчык 2. сүзгә күнүчән, ипле, юл куючан, сүз тыңлаучан, карышмаучан, карусыз; податливый характер ипле характер
податной (прил.) истор. 1. салым җыю...-ы; податной инспектор салым җыю инспекторы; 2. салым түләргә тиешле; податные сословия салым түләргә тиешле сословиеләр
подать (гл.) 1. кого-что алып (китереп) бирү, бирү; подать стакан воды бер стакан су китереп бирү 2. что китереп кую, китерү, табынга китереп кую; гостям подали плов кунакларга пылау китерделәр 3. что китерү, китереп туктату; подать поезд к платформе поездны платформа янына китереп туктату 4. что ташып кую, күчереп өлгертү, китереп (илтеп) җиткерү; вовремя подать материалы материалларны вакытында китереп җиткерү 5. кого-что күчереп кую, этәрү, чигерү, сузу; җибәрү; подать лошадь назад атны артка чигерү; подать патрон в канал ствола патронны көпшәнең каналына җибәрү 6. что и без доп. бирү, язып бирү; подать заявление гариза язып бирү 7. что и без доп. (милостыню) хәер (сәдака) бирү; подать голос тавыш бирү; подать команду команда бирү; подать мяч тупны иптәшеңә тапшыру; подать пример үрнәк күрсәтү; подать помощь ярдәм күрсәтү; подать руку кул бирү; кул сузу
податься (гл.) 1. кузгалып китү, тайпылу, чигенү; толпа подалась в сторону халык төркеме бер читкәрәк тайпылды 2. урыныннан кузгалу, ачылу, ачылып китү; дверь подалась под ударами бәрә торгач, ишек ачылып китте 4. разг. (согласиться на что-л.) күнү, риза булу; податься некуда берни дә эшләп булмый; барыр җир юк
подача (сущ.)(ж) см. подать. Штемпель места подачи хат, телеграмма һ.б. җибәргән урынның штемпеле
подачка (сущ.)(ж) разг. 1. сынык, кисәк (атка, терлеккә ташланган, ашамлык кисәге) 2. перен. хәер, сәдака; жить подачками хәер эстәп көн күрү
подаяние (сущ.)(с) уст. хәер, сәдака
подбавить (гл.)что, чего өстәү, өстәп салу, өсти төшү, кушу; подбавить сахару в кофе кофега шикәр өстәү
подбавиться (гл.) разг. өстәлә төшү, бераз өстәлү, тагы да өстәлү
подбавка (сущ.)(ж) разг. 1. см. подбавить; 2. (то, что прибавлено) өстәмә, өстәлгән әйбер, өстәп салынган әйбер
подбавлять (гл.) см. подбавить подбавляться (гл.) 1. см. подбавиться; 2. страд. от подбавлять
подбадривать (гл.) см. подбодрить подбадриваться (гл.) 1. см. подбодриться; 2. страд. от подбадривать
подбалтывать (гл.) см. подболтать подбалтываться (гл.) страд. әзрәк болгатып җибәрелү
подбегать (гл.) см. подбежать подбежать (гл.) 1. к кому-чему йөгереп (чабып) килү, йөгереп (чабып) килеп җитү; подбежать к дому йорт янына йөгереп килеп җитү 2. подо что йөгереп (чабып) астына керү
подбеливать (гл.) см. подбелить подбеливаться (гл.) страд. 1. агартып җибәрелү, бераз акшарлап алыну, агартыла төшү; 2. разг. әзрәк сөт салып җибәрелү; әзрәк каймак салып җибәрелү (берәр төрле ашка)
подбелить (гл.)что 1. [бераз] агартып алу, агарта төшү, әзрәк акшарлап алу; подбелить печь мичне әзрәк акшарлап алу 2. разг. (сметаной, молоком) [бераз] сөт салып җибәрү (чәйгә), [бераз] каймак кату, [әзрәк] катык кату (ашка)
подбелка (сущ.)(ж) см. подбелить подбельщик (сущ.)(м) спец. агартучы (эшче)
подбережник (сущ.)(м) бот. яр буе үсемлеге (дымлы урында үсә торган үлән яки куак)
подбережный (прил.) обл. яр кырыендагы, яр буена урнашкан; подбережный поселок яр буена урнашкан авыл
подберезник (сущ.)(м)каен гөмбәсе
подберезовик (сущ.)(м)каен гөмбәсе
подбивать (гл.) см. подбить подбиваться (гл.) простореч. см. подбиться подбивка (сущ.)(ж) см. подбить1, 2
подбирать (гл.) см. подобрать подбираться (гл.) 1. см. подобраться; 2. страд. от подбирать
подбить (гл.) 1. что [астына] кагу (сугу, салу), олтан салу, ас[лык] сугу, төп кую; подбить сапоги итеккә олтан салу 2. что астарлау, астар кую, эчлек кую, эчләү; подбить пальто мехом пальтога мех эчлек кую 3. кого-что бәреп (атып) төшерү; подбить самолет самолетны атып төшерү 4. что бәреп (сугып) җәрәхәтләү (яралау); подбить глаз күзне бәреп җәрәхәтләү 5. кого-что на что и с неопр. , разг. котырту, кыздыру, дәртләндерү; подбить на шалость шаянланырга котырту
подбиться (гл.) простореч. үз ягына аудару, ышанычын казану; подбился я к дочери шорника и с нею отца обокрал (Некрасов) шорникның кызын үз ягыма аудардым да, аның белән бергә атасының әйберләрен урладым
подблюдник (сущ.)(м) устар. тәлинкә аслыгы, тирән тәлинкә астына куела торган сай тәлинкә
подблюдный (прил.)(сущ.)(м) устар. : подблюдная песня русларда рождество бәйрәме көннәрендә кызлар фал ачканда җырлана торган йола жыры
подбодрить (гл.)кого-что, разг. күңелен күтәреп җибәрү, рухландырып (дәртләндереп) җибәрү; подбодрить больного авыруның күңелен күтәреп җибәрү
подбодриться (гл.)күңел күтәрелеп китү, рух күтәрелү, дәртләнеп китү
подбодрять (гл.) см. подбодрить подбодряться (гл.) 1. см. подбодриться; 2. страд. от подбодрять
подбоечный (прил.) обл. и спец. инечлек...; эчлек...; астарлык...; олтанлык...; подбоечный материал эчлек (астарлык, олтанлык) материал
подбой (сущ.)(м) обл. см. подбойка подбойка (сущ.)(ж) спец. 1. см. подбить1. 2; 2. обл. инеч, астар, эчлек; одеяло на ватной подбойке мамык эчле юрган. 3. сапож. олтанлык һәм үкчәлек күн; 4. сапож. (күн кисәкләреннән ясалган) үкчә
подбойщик (сущ.)(м) обл. сапож. олтан сугучы өйрәнчек
подболтать (гл.)что, чего, разг. кушып болгату, кушып туглау; подболтать молоко в суп ашка сөт кушып туглау
подболтка (сущ.)(ж) разг. 1. см. подболтать; 2. (берәр нәрсәгә) кушып болгатылган әйбер (мәсәлән, ашка салынган каймак)
подбор (сущ.)(м) 1. см. подобрать; подбор кадров кадрлар сайлау 2. сайланыш, сайлап алынган нәрсәләр; интересный подбор книг китапларның кызыклы сайланышы как на подбор сайлап алынган шикелле, сайлап алгандай
подбористый (прил.) 1. мор. обл. очлы корпуслы (судно); 2. простореч. гәүдәгә ятышлы, (яхшы) тегелгән (кием); 3. простореч. эче эчкә батып тора торган, җыйнак гәүдәле (ат); 4. простореч. зифа буйлы, төз гәүдәле
подборка (сущ.)(ж) 1. разг. см. подобрать1, 3; подборка материалов материал сайлау 2. подборка (газетада уртак бер темага язылган вак мәкаләләр тезмәсе)
подбородник (сущ.)(м)(часть конской узды) сагалдырык
подбородный (прил.) спец. сагалдырык...-ы; подбородный ремень сагалдырык каешы
подбородок (сущ.)(м)ияк
подбородочный (прил.)ияк …ы; подбородочная мышца ияк мускулы
подборщик (сущ.)(м) 1. сайлаучы; сортларга аеручы, сортлаучы; подборщик мехов мех сайлаучы 2. (в комбайне) җыйгыч (җайланма), подборщик барабанный барабанлы җыйгыч
подборщица (сущ.)(ж) спец. сайлаучы, сортлаучы (хатын-кыз)
подбочениваться (гл.) см. подбочениться подбочениться (гл.) разг. билгә таяну, бөергә таяну
подбрасывание (сущ.)(с) см. подбросить подбрасывать (гл.) см. подбросить подбрасываться (гл.) страд. чөелү, ыргытылу (югарыга таба яки берәр нәрсә астына)
подбрести (гл.) разг. сөйрәлеп килеп житү, көчкә-көчкә генә атлап килү, өстерәлеп килеп җитү
подбривать (гл.) см. подбрить подбрить (гл.)кого-что ян-якларны кырып ташлау, чит-читләрен кырып ташлау
подбриться (гл.) разг. сакал-мыекны төзәтеп алу
подбросить (гл.) 1. кого-что (вверх) чөю, чөеп җибәрү, югары чөю, югары ыргыту; (подо что-л.) [астына] ташлау, [астына] ыргыту; высоко подбросить мяч тупны бик югары чөю; подбросить мяч под диван тупны диван астына ыргыту 2. что, чего өстәп салу (җибәрү), өсти төшү, өстәү; подбросить дров в печь мичкә утын өстәп җибәрү 3. кого-что, чего, разг. җибәрү, өстәмә рәвештә җибәрү; подбросить средства өстәмә рәвештә средстволар җибәрү 4. кого-что (тайком подложить) ташлап (калдырып) китү, китереп ташлау (яшертен рәвештә); подбросить письма хат калдырып китү 5. кого-что, прост. утыртып бару, илтеп кую (ташлау); подбросить кого-л. до станции кемне да булса станциягә хәтле утыртып бару
подбрюшник (сущ.)(м)түшлек, бавыргалык
подбрюшный (прил.) спец. корсак астындагы
подбухать (гл.) простореч. шутл. өстәү, өстәп салу
подваживать (гл.) разг. обл. китергәләү, ташыштыргалау
подваксить (гл.) разг. вакса белән чистартып алу, бераз чистарту (мәсәлән, итекләрне)
подвал (сущ.)(м) 1. подвал, идән асты 2. (в газете) подвал (газета битенең аскы өлеше)
подваливать (гл.) см. подвалить подваливаться (гл.) 1. см. подвалиться; 2. страд. китереп аударылу, салыну (берәр нәрсә янына яки төбенә)
подвалить (гл.) 1. что, чего янына өю (аудару, бушату); подвалить к забору песку койма янына ком китереп аудару 2. что, чего өстәп салу (җибәрү), өсти тешү, өстәү; подвалить в костер хворосту учакка чыбык-чабык өстәп җибәрү 3. безл. кого-чего, прост. өстәлү, өсте-өстенә килү, килеп җыелу, тагын килү; народу подвалило халык килеп җыелды
подвалиться (гл.) 1. (берәр нәрсә) астына төшеп китү, тәгәрәп кереп китү; тәгәрәү; клубок подвалился год кровать йомгак кровать астына тәгәрәп керде; 2. простореч. бик якын килеп яту (утыру); сосед на нарах подвалился к нему и мешал спать сәкедәге күршесе аңа бик якын килеп ятты да ана йокларга бирмәде
подвальный (прил.)подвал …ы, подвалдагы; подвальное помещение подвалдагы бина
подванивать (гл.) простореч. (сасы) ис килеп тору
подваривать (гл.) см. подварить подвариваться (гл.) 1. см. подвариться; 2. страд. от подваривать
подварить (гл.)чего, разг. булган өстенә кайнату, тагын кайнату, өстәмә рәвештә кайнату; подварить варенья өстәмә рәвештә варенье кайнату
подвариться (гл.) разг. бераз кайнау; пускай белье еще подварится в котле казанда керләр тагы бераз кайнасын әле
подвастривать (гл.) простореч. см. подострить подвахтенный (прил.)вахтага басу чираты җиткән, вахтада торучыны алмаштырырга тиеш булган; подвахтенный матрос вахтага басу чираты җиткән матрос
подващивать (гл.) спец. см. подвощить подващиваться (гл.) страд. спец. бераз балавызлану
подвевать (гл.) 1. см. подвеять; 2. разг. җиңелчә генә исү; ветерок начинает подвевать җиңелчә генә җил исә башлый
подведение (сущ.)(с) см. подвести; подведение итогов нәтиҗә чыгару
подведомственный (прил.)карамагындагы, карамагында булган; учреждения, подведомственные министерству министрлык карамагындагы учреждениеләр
подвезти (гл.) 1. кого-что илтеп җиткерү, китереп җиткерү, утыртып алып бару, китерү; шофер подвез меня до города шофер миңе шәһәргә кадәр утыртып алып барды 2. кого-что, чего китерү, алып килү; подвезти дров утын китерү 3. см. повезти2
подвеивать (гл.) см. подвеять подвенечный (прил.)никах …ы, никахланышу вакытында кигән (кия торган); подвенечное платье никахаланышу вакытында кия торган күлмәк
подвергать (гл.) см. подвергнуть подвергаться (гл.) 1. см. подвергнуться; 2. страд. от подвергать
подвергнуть (гл.)кого-что, чему дучар итү, тарту, …га кую, астына кую; подвергнуть проект обсуждению проектны тикшерүгә кую; подвергнуть свою жизнь опасности тормышыңны куркыныч астына кую; подвергнуть наказанию җәзага тарту
Татарско-русский словарь:
подагра (сущ.) мед. подагра (болезнь суставов)
подагралы (прил.) подагрический; больной подагрой
подалгия (сущ.) мед. подалгия
подаука (сущ.) книжн. 1. пудовик (мешок, бадья или ведро вместимостью в один пуд) 2. в знач. единицы веса пудовик, пудовка; биш ~ бәрәңге пять пудов картофеля
подаука-подаука (нареч.) разг. целыми пудовками; в целых (полных) пудовках; подаука-подаука ярма алу брать крупу целыми пудовками
подаукалап (нареч.) 1. пудовиками; ~ үлчәү измерять пудовиками 2. около пудовки, пуда (весом)
подаукалы (прил.) вместимостью в один пудовик
подвал (сущ.) разг. 1. подвал || подвальный 2. нижняя часть газетной полосы с большой статьёй в ней; сама статья; ~да бастырылган мәкалә статья, напечатанная в подвале газеты; подвальная статья
подвалчы (сущ.) купец, торговец без разрешения властей ||(прил.) разг. торгующий дома (без патента или без разрешения)
подволока (сущ.) книжн. подволока, приволока (богатая женская мантия, надевавшаяся на платье)
подданный (сущ.) разг. см. табигъ подзор I(сущ.) архит. подзор (декоративные деревянные доски с глухой или сквозной резьбой или металлические полосы с прорезным узором, окаймляющие свесы кровли)
подий (сущ.) подий (высокая, обычно прямоугольная платформа, с лестницей с одной стороны и отвесными другими сторонами); см. тж. подиум подиодонтия (сущ.) мед. подиодонтия
подиум (сущ.) подиум (возвышение на котором проходят дефиле-демонстрации мод; вообще сфера моды и работа модели)
поднос (сущ.) поднос
подпертлар (сущ.) мн. мор. подперты; см. тж. пертлар
подполковник (сущ.) воен. подполковник
подполковниклык (сущ.) воен. положение, чин или обязанности подполковника
подполье (сущ.) полит. подполье
подпольщик (сущ.) полит. подпольщик, работник подполья
подпоручик (сущ.) воен. подпоручик
подпрапорщик (сущ.) воен. подпрапорщик
подразделение (сущ.) воен. подразделение (войск)
подряд (сущ.) подряд (принятие и исполнение заказа на какую-л. работу целым коллективом)
подрядлы (прил.) подрядный
подрядчы (сущ.) подрядчик (человек, бравший подряд)
подрядчылык (сущ.) дело, занятие, связанное с принятием подряда || подрядный; ~ хәрәкәте подрядное движение
подстанция (сущ.) тех. подстанция (в электротехнике и в связи)
подтяжка (сущ.) подтяжки
подшипник (сущ.) тех. подшипник
подшипниклы (сущ.) тех. имеющий подшипник, с подшипником
подшкипер (сущ.) мор. подшкипер (помощник шкипера, заведующего инвентарем корабля)
подъезд (сущ.) подъезд
подъесаул (сущ.) воен. подъесаул
подъячий (сущ.) подъячий
Тәсадеф