Русско-татарский словарь:
над (надо)(прист.) 1. фигыльләр ясый, аның мәгънәләре татар теленә түбәндәгечә тәрҗемә ителә 1) өстәп, өстәмә рәвештә, …п озынайту сүзләре ярдәмендә яки төп фигыльне тәрҗемә итү юлы белән, мәс. надвязать өстәп бәйләү; надклеить ябыштыру; надставить ялгап озынайту; надстроить өстәп төзү; 2) бераз гына, аз гына, читеннән [генә], читеннән аз гына, өстән [генә], өстән аз гына сүзләре ярдәмендә яки төп фигыльне тәрҗемә итү юлы белән, мәс. надкусить тешләп кую; надрезать өстән аз гына кисү 2. исем һәм сыйфатлар ясый, мәс. надбровье каш өсте; надземный җир өсте …ы; надкостница сөяк өслеге
надавать (гл.)что, чего, разг. күп итеп бирү, берничә тапкыр бирү; надавать подарков күп итеп бүләкләр бирү; надавать обещаний бик күп вәгъдәләр бирү
надавить (гл.) 1. что, на что җиңелчә генә (акрын гына) басу; надавить кнопку (на кнопку) акрын гына кнопкага басу 2. что, чего (берникадәр) сыгу, сыгып җыю; надавить стакан лимонного соку бер стакан лимон суы сыгу
надавливать (гл.) см. надавить надавливаться (гл.) страд. (берникадәр) сыгылу, сыгып җыелу
надаивать (гл.) см. надоить надаиваться (гл.) страд. савып алыну
надалбливать (гл.) см. надолбить надаривать (гл.) см. надарить надарить (гл.)что, чего. разг. бик күп [бүләк] бирү; надарить подарков бик күп бүләк бирү
надбавить (гл.) разг. см. набавить надбавка (сущ.)(ж) разг. см. набавка надбавлять (гл.) см. надбавить надбавляться (гл.) страд. простореч. см. набавляться надбавочный (прил.) простореч. см. набавочный надбивать (гл.) см. надбить надбить (гл.)что, разг. китү, китеп төшерү; чатнату; надбить тарелку тәлинкәне чатнату
надбровный (прил.) анат. каш …ы, каш өстендәге; надбровные дуги каш кыйгачлары
надбровье (сущ.)(с) анат. каш өсте
надбрюшный (прил.) анат. корсак өсте ...-ы; корсак өстендәге; надбрюшный мускул корсак өсте мускулы
надвернуть (гл.)аз гына борып кертү; надвернуть гайку гайканы аз гына борып кертү
надвертывать (гл.) см. надвернуть надвивать (гл.) см. надвить надвигать (гл.) см. надвинуть надвигаться (гл.) 1. см. надвинуться; 2. страд. от надвигать
надвижной (прил.)этәрелмәле, эшерелмәле; надвижная крышка этәрелмәле капкач
надвинуть (гл.)что этәреп каплау (каплап кую); надвинуть шапку на лоб бүрекне маңгаеңа кадәр батырып кию
надвинуться (гл.)прям., перен. акрынлап якынлашу (җитү); [килеп] җитү; надвинулась зима кыш килеп җитте; надвинулась ночь төн җитте; надвинулась старость картлык якынлашты; надвинулись тучи кара болытлар акрынлап якынлаштылар
надвить (гл.) 1. ялгап үрү, ялгап ишү; 2. ялгау, ялгап озынайту (ишкән нәрсәне икенче бер ишкән нәрсә белән)
надводный (прил.) 1. су өсте …ы, су өстендәге; надводная часть айсберга айсбергның су өстендәге өлеше 2. су өсте …ы; надводный флот су өсте флоты
надвое (нареч.)икегә, урталайга; расколоть надвое икегә яру
надворный (прил.): надворные постройки каралтылар
надвязать (гл.)что 1. бәйләп озынайту; надвязать носки оекбашларны бәйләп озынайту 2. ялгап озынайту; надвязать веревку бауны ялгап озынайту
надвязка (сущ.)(ж) 1. см. надвязать; 2. (надвязанная часть) бәйләп өстәлгән өлеш (кисәк)
надвязывать (гл.) см. надвязать надвязываться (гл.) страд. 1. өстәп бәйләнү; 2. ялгану, ялгап озынайтылу
надгибать (гл.) разг. см. надогнуть надгибаться (гл.) страд. аз гына бөгелү, бөгеп кәкрәйтелү
надглазничный (прил.) анат. күз чокыры өстендәге, күз чокырыннан өстәге
надглазный (прил.)күздән өстәге, күз өстендәге
надглоточный (прил.)йоткылык өстендәге
надгнивать (гл.) см. надгнить надгнить (гл.) простореч. өстән черү, өстән чери башлау
надгортанник (сущ.)(м) анат. бугаз өслеге, бугаз өстендәге кимерчәк
надгробие (сущ.)(с)ташбилге, кабер ташы, кабер өстенә куелган һәйкәл; мраморное надгробие кабер өстенә куелган мәрмәр һәйкәл
надгробный (прил.) 1. кабер …ы, кабер өстенә куелган; надгробный памятник кабер ташы 2. кабер ташына …ган; надгробная надпись кабер ташына язылган сүзләр 3. мәет күмгәндә (жирләгәндә) …а торган; надгробное слово мәет күмгәндә әйтелә торган сүзләр
надгрызать (гл.) см. надгрызть надгрызть (гл.)что өстән кимерү, тешләп алу, читен тешләп алу
наддавать (гл.) см. наддать наддалбливать (гл.) спец. см. наддолбить наддатчик (сущ.)(м) разг. хак өстәүче (аукционда)
наддать (гл.)что, чего, разг. бераз өстәү, өсти төшү, шәбәйтү, арттыру, арттыра төшү; наддать жару эссе салу
наддача (сущ.)(ж) простореч. 1. только ед. (действие) см. наддать1; 2. өстәмә рәвештә бирелгән өлеш (акча һ.б.), өстәп бирелә торган өлеш (акча һ.б.)
наддирать (гл.) простореч. см. надорвать наддираться (гл.) страд. простореч. чите ертылу, аз гына ертылу, бераз ертылу
наддолбить (гл.) спец. казып чокырчык ясау, бераз чокып кую (өтерге белән)
наддрать (гл.) простореч. см. надорвать1
надебоширить (гл.) разг. җәнҗал (тавыш, гауга) чыгару
надеванный (прил.) разг. киелгән; надеванное платье киелгән күлмәк
надевать (гл.) см. надеть надеваться (гл.) 1. см. надеться; 2. страд. от надевать
надежа (сущ.)(ж) мн. нет, простореч. нар.- поэт. см. надежда надежда (сущ.)(ж)өмет, ышаныч; на него нет ни малейшей надежды зәррә кадәр дә ышаныч юк аңарга в надежде на что …га ышанып, …га ышаныч белән; в надежде на твою помощь синең ярдәмеңә ышанып; возлагать надежду (надежды) на кого-что …га өмет баглау; вселять надежду в кого-что өметләндерү, өмет уяту; оправдать надежды чьи өметен (ышанычын) аклау; питать надежду (надежды) өметләнү, ышану, өметләнеп (ышанып) тору; подает надежды кто өметләндерә, ышаныч уята; потерять надежду на что өметне өзү, ышанычны югалту; өмет киселү
надежность (сущ.)(ж)ышанычлылык; надежность механизма механизмның ышанычлылыгы
надежный (прил.)ышанычлы, өметле
надел (сущ.)(м) 1. см. наделить; 2. (участок земли) имана, имана җире
наделать (гл.)что, чего 1. (берникадәр) ясау, ясап кую; наделать игрушек уенчыклар ясау 2. (күңелсез яки ямьсез) эш эшләү, эшләп ташлау, (күңелсез яки ямьсез) эш тудыру, чыгару, китереп чыгару; наделать глупостей ахмаклыклар эшләп ташлау; наделать хлопот мәшәкатьләр тудыру; наделать шуму шау-шу чыгару
наделить (гл.)кого-что 1. бирү, бүлеп бирү, өлеш чыгару; наделить землей җир бирү 2. перен. бирү; природа наделила его талантом табигать аңа талант биргән; наделить прозвищем кого-л. берәүгә кушамат бирү
надельный (прил.)имана …ы; надельная земля имана җире
наделять (гл.) см. наделить наделяться (гл.) страд. бирелү, өлеш чыгарылу
надергать (гл.)что, чего 1. (берникадәр) йолку; надергать льна (берникадәр) җитен йолку 2. перен. разг. аннан-моннан йолку, йолкып алу; надергать цитат аннан-моннан цитаталар йолкып алу
надергивать I(гл.) см. надергать II(гл.) см. надернуть надергиваться (гл.) страд. тиз генә тартып ябылу; тиз генә киертелү
надерзить (гл.)кому, разг. каты (тупас, начар) сүзләр әйтеп ташлау
надернуть (гл.)что, разг. тиз генә тартып ябу (кию); надернуть на себя одеяло юрганны тиз генә тартып ябыну
надеть (гл.)что 1. (на себя) кию; на кого-что-л.) кигезү, кидерү, киертү; надеть пальто пальто кию; надеть шапку бүрек кию; надеть очки күзлек кию; надеть кольцо на палец бармакка йөзек кию; надеть чехол на диван диванга тышлык киертү 2. (прикрепить) тагу; надеть ордена и медали орден һәм медальләрне күкрәккә тагу
надеться (гл.) разг. киелү; сапоги легко наделись итекләр җиңел киелделәр
надеяться (гл.) 1. на что (рассчитывать) ышану, өмет итү, өметләнү, өмет баглау 2. на кого-что (полагаться) таяну, ышану надеяться как на каменную гору погов. тауга (ташка) ышангандай ышану
надзвездный (прил.) поэт. йолдызлардан өстә булган, йолдызлардан югары тора торган, йолдызлардан югары булган
надземный (прил.)җир өстендәге, җир өсте …ы, надземные сооружения җир өсте корылмалары; надземная часть растения үсемлекнең җир өстендәге өлеше
надзиратель (сущ.)(м)надзиратель; назир ( уст. )
надзирательница (сущ.)(ж)надзиратель (карап, күзәтеп, тикшереп торучы)
надзирательство (сущ.)(с) мн. (нет)надзирательлек, надзирательлек вазифасы
надзирательша (сущ.)(ж) простореч. устар. надзиратель хатыны
надзирать (гл.)за кем-чем күзәтү, күзәтеп (тикшереп) тору
надзор (сущ.)(м) 1. см. надзирать; 2. собир. надзор; технический надзор техник надзор; прокурорский надзор прокурор надзоры; судебный надзор суд надзоры
надивить (гл.) простореч. искитәрү, гаҗәпләндерү, таңга калдыру, шаккатыру
надивиться (гл.)кому-чему, на когочто, разг. : не могу надивиться карап (тыңлап) туя алмыйм
надирать (гл.) см. надрать надираться (гл.) см. надраться надкалывать (гл.) см. надколоть надкалываться (гл.) 1. см. надколоться; 2. страд. от надкалывать
надклассовый (прил.)сыйныфлардан тыш, сыйныфларга бәйләнмәгән
надклеивать (гл.) см. надклеить надклеиваться (гл.) 1. разг. см. надклеиться; 2. страд. ябыштырып куелу, ябыштырып озынайтылу
надклеить (гл.)что ябыштыру, ябыштырып кую (озынайту)
надклеиться (гл.) разг. ябышу, өстенә ябышу
надковать (гл.) тех. кыздырып ябыштыру, кыздырып ялгау (металлны). Надковать лезвие топора балтага йөз салу
надковывать (гл.) тех. см. надковать надковываться (гл.) страд. тех. кыздырып ябыштырылу, кыздырып ялгану (металл турында)
надкол (сущ.)(м)(надколотое место) кителгән урын, китек; (надтреснутое место) ярык, ярылган (чатнаган) урын
надколенник (сущ.)(м) анат. тез капкачы
надколенный (прил.): надколенная кость тез өстендәге сөяк
надколоть (гл.)что 1. (расщепить) аз гына яру; яра төшү; надколоть бревно бүрәнәне аз гына яру 2. (проколоть) [җиңелчә генә] тишү
надколоться (гл.)аз гына (бераз) ярылу, ярыла төшү; орех надкололся чикләвек бераз ярылды
надкостннца (сущ.)(ж) анат. сөяк өслеге
надкостный (прил.)сөяк өстендәге…, сөяк өсте …ы
надкрылья (сущ.) мн. (ед. надкрыльс с) канат өслекләре; надкрылья жука коңгызның канат өслекләре
надкус (сущ.)(м)(надкушенное место) тешләгән (тешләп алган) урын
надкусать (гл.) разг. берничә җирдән тешләп алу, өстән-өстән тешләп кую
надкусить (гл.)что [читеннән] тешләп алу (кую)
надкусывать (гл.) см. надкусить надламывать (гл.) см. надломить надламываться (гл.) 1. см. надломиться; 2. страд. от надламывать
надлежать (гл.)безл. книж. устар. тиеш булу, кирәк булу; надлежит быть правдивым гадел булырга кирәк; ему надлежало явиться в срок ул вакытында кайтырга тиеш иде
надлежащий (прил.)тиешле; принять надлежащие меры тиешле чаралар күрү; надлежащим образом тиешенчә, тиешле рәвештә
надлежит (гл.)безл. кому-чему и с неопр. , книжн. тиеш, кирәк; надлежит явиться в указанный срок күрсәтелгән вакытта килергә кирәк
надлобье (сущ.)(с)баш сөягенең маңгайдан югарырак өлеше
надлокотный (прил.)терсәктән югарыгы
надлом (сущ.)(м) 1. см. надломить, надломиться; 2. (надломленное место) чатнаган (кителгән, сынган) урын; душевный надлом күңел төшенкелеге (сыныклыгы, китеклеге), рух төшү
надломать (гл.) простореч. см. надломить1
надломить (гл.) 1. что бераз сындыру, бераз китү; чатнату; надломить ветку ботакны бераз сындыру 2. перен. кого-что какшату, вату, [көчен] бетерү, [хәлен] бетерү; горе его надломило кайгы-хәсрәт аны бетергән; надломить силы көчен какшату
надломиться (гл.) 1. бераз сыну, бераз кителү; зуб надломился теш чатнаган 2. перен. (душевно) рухсызлану; (физически) какшау, начарлану
надломленность (сущ.)(ж) мн. (нет)күңел сыныклыгы, рух төшенкелеге, рухсызлык
надломленный (прил.) 1. (прич.)от надломить; 2. перен. (душевно) рухсыз, рухсызланган, күңелсез, төшенке рухлы, рухы төшкән; (физически) какшаган
надлупить (гл.) разг. 1. әрчү, бераз әрчү, бер читен әрчү, әрчи төшү; надлупить яйцо йомырканың бер читен әрчү; 2. бераз сую, суя төшү, бераз;каезлау, каезлый төшү; надлупить липу юкәне бераз каезлау, юкәне бераз каезлый төшү
надлупливать (гл.) см. надлупить надлупливаться (гл.) страд. әрчелү, бераз әрчелү, бер чите әрчелү, әрчелә төшү; бераз суелу, суела төшү, бераз каезлану, каезлана төшү
надмачивать (гл.) разг. см. надмочить надмачиваться (гл.) страд. разг. аз гына чылатылу, аз гына юешләтелү
надменность (сущ.)(ж)тәкәбберлек, киберлек, эрелек, һавалылык
надменный (прил.)тәкәббер, кибер, эре, һавалы; с надменным видом тәкәббер кыяфәт белән
Татарско-русский словарь:
надан (прил.) 1. неграмотный; не обучавшийся грамоте 2. безграмотный, малограмотный, полуграмотный; ~ җаваплар безграмотные ответы 3. невежественный, неучёный, необразованный, неквалифицированный, непросвещённый, малообразованный; тёмный, серый; ~ белгеч неквалифицированный специалист ||(сущ.) 1. неуч, недоучка 2. невежда, невежа; юргалы белән юлдаш булма, ~ белән сердәш булма (посл.) всадник пешему не спутник, невежда образованному не советчик ||(нареч.) безграмотно, малограмотно, полуграмотно; хат бик ~ язылган письмо написано совершенно безграмотно
наданлану (гл.)(неперех.) становиться/стать невежественным, невеждой
наданлык (сущ.) 1. неграмотность; безграмотность, малограмотность; укучыларның грамматикадагы ~лары язма эшләрдә бигрәк тә күренә безграмотность учащихся в грамматике особенно наблюдается в письменных работах 2. невежественность, невежество, необразованность, неквалифицированность, непросвещённость, серость; үзеңдәге ~ны сизү авыр признавать свою неквалифицированность тяжело
надзиратель (сущ.) надзиратель || надзирательский; төрмә ~е тюремный надзиратель
надзор (сущ.) надзор
надидә (прил.) 1) бесподобный, невиданный 2) не видевший
надир (прил.) книжн. редкий, редко встречающийся
надирәдан (сущ.) знаток анекдотов, смешных историй
надсмотрщик (сущ.) надсмотрщик, надсмотрщица
надчеканка (сущ.) спец. надчеканка; см. тж. контрмаркалау
Тәсадеф