Русско-татарский словарь:
владычество (сущ.)(с) высок. (господство) хакимлек, өстенлек, власть; свергнуть владычество капитала капитал хакимлеген бәреп төшерү
владычествовать (гл.)(господствовать) хакимлек итү, өстенлек итү
возобладать (гл.) книжн. (одержать верх) өстенлек итү (алу), өстен чыгу
главенство (сущ.)(с)хакимлек, өстенлек
главенствовать (гл.)над кем-чем башында тору (берәр эшнең); өстенлек итү, җитәкчелек итү, идарә итү
господство (сущ.)(с)хакимлек, өстенлек; господство в воздухе һавада өстенлек итү (сугыш вакытынды авиация өстенлеге); политическое господство политик хакимлек
господствовать (гл.) 1. хөкем сөрү, хакимлек итү, өстенлек итү, өстен булып тору; господствовать на море диңгездә өстенлек итү 2. (преобладать) өстенлек итү, күбрәк булу, киң таралу; здесь господствуют юго-западные ветры монда көньяк-көнбатыш як тан искән җилләр өстенлек итә 3. над чем (возвышаться) югарырак тору, биектәрәк тору, тирә-юньнән өстәрәк тору
господствующий (прил.) 1. (прич.)от господствовать; 2. өстенлек итүче, хөкем сөрүче, өстен, хаким; господствующие классы өстен сыйныфлар 3. өстенлек алган, киң таралган; господствующее мнение өстенлек алган фикер
II(гл.)өстен тору, өстенлек алып тору
доминировать (гл.)над чем өстен булу, өстенлек итү (алу); доминирующая идея өстенлек итүче идея
исключительность (сущ.)(ж) 1. үзенчәлекле булу, аерымлылык; исключительность явления күрененешнең үзенчәлекле булуы 2. (замкнутость, обособленность) өстенлекле булу, өстенлелек
канон (сущ.)(м)канун ( 1. чиркәү кагыйдәсе 2. книжн. теге я бу чорда өстенлек иткән сәнгать алымнары яки эстетик кагыйдәләр җыелмасы)
козырный (прил.) см. козырной козырь (сущ.)(м) 1. козырь, уен кәрте; ходить с козыря уен кәрте белән йөрү 2. перен. чара, өстенлек; последний козырь соңгы чара
командир (сущ.)командир; …ы командирлар; командный состав командирлар составы; командная должность командирлык вазифасы 3. өстен, өстенлек итүче; занять командное положение өстен урын алу, өстенлек алу командные высоты 1) воен. иң биек урыннар; 2) перен. иң мөһим участок, кирәкле пункт
наш (мест.) 1. безнең; безнең…[ы]быз; наши цели безнең максатларыбыз; наш сын безнең улыбыз 2. в знач.(сущ.)наше с разг. безнеке; наше никуда не уйдет безнеке беркая да китмәс; вы знаете меньше нашего сез бездән азрак беләсез 3. в знач.(сущ.)наши мн. разг. безнекеләр; наши работают лучше безнекеләр яхшырак эшли 4. в знач.(сущ.)наш м, наша(сущ.)(ж) прост. безнеке; наш учится хорошо безнеке яхшы укый наш брат безнең агай-эне, безнең кеше, үз кеше; наша берет (взяла) өстенлекне без алабыз (алдык), без өстен чыгабыз (чыктык); и нашим и вашим ике яклы пәке, һәркемгә дә ярый; наше вам! прост. шутл. сәлам бирдек!
пановать (гл.) обл. устар. пан булып яшәү, паннарча яшәү, өстенлек итү
переверчиваться (гл.) разг. см. перевертеться перевес (сущ.)(м) 1. см. перевесить1; 2. (излишек в весе) [үлчәүдә] артыгы, [үлчәүдә] артканы 3. перен. өстенлек, артыклык; перевес на нашей стороне өстенлек безнең якта
перевесить (гл.) 1. кого-что (взвесить заново) яңадан (кабаттан) үлчәү (үлчәп чыгу) 2. что (повесить на другое место) күчереп элү, икенче урынга элү; перевесить картину картинаны күчереп элу 3. кого-что авыррак тарту, басып китү; одна чашка весов перевесила другую үлчәү тәлинкәсенең берсе авыррак тартты 4. перен. что и без доп. , разг. өстен чыгу, өстенлек алу; наше мнение перевесило безнең фикер өстен чыкты
II(сущ.)(м) 1. мат. (знак) плюс, кушу билгесе 2. ( нескл. ) мат. кушу, плюс; два плюс три равняется пяти икегә өчне кушсаң биш була 3. перен. разг. плюс, өстенлек, артыклык, уңай як, файда; этот проект имеет много плюсов бу проектның уңай яклары күп 4. в знач. союза разг. өстәвенә, шуның өстенә; он учится, плюс еще всякие нагрузки үзе укый, өстәвенә тагын әллә нинди өстәмә эшләр дә йөкләгәннәр үзенә 5. плюс; на солнце плюс десять [градусов] кояшта плюс ун градус
пребыть (гл.) книж. устар. см. пребывать превалировать (гл.)над чем и без доп. , книжн. өстенлек итү, өстен тору (булу)
превосходство (сущ.)(с)артыклык; өстенлек, күбрәк булу; численное превосходство сан ягыннан күбрәк булу; чувствовать свое превосходство үзеңнең өстенлегеңне тою
преимущественный (прил.)өстен, өстен булган, өстенлекле, өстенлек итә торган
преимущество (сущ.)(с) 1. (превосходство) өстенлек; получить преимущество өстенлек алу 2. (привилегия) өстенлек, аерым хокук по преимуществу кубесенчә, күпчелектә
преобладание (сущ.)(с) см. преобладать преобладать (гл.)над кем-чем өстенлек итү, өстен булу, күпчелек тәшкил итү, күпчелекне алып тору
прерогатива (сущ.)(ж) книжн. өстенлек, аерым хокук
привилегированность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. аерым өстенлекле булу, аерым өстен хокуклы булу, привилегияле булу
привилегия (сущ.)(ж)привилегия, өстен хокук; өстенлек
примастерить (гл.) простореч. см. приладить примат (сущ.)(м) филос. примат, беренчеллек, өстенлек
приоритет (сущ.)(м) 1. (первенство) приоритет, беренчелек 2. (первенствующее значение) приоритет, өстенлек
рассудочный (прил.) 1. гакыл …ы, акыл …ы; рассудочная деятельность гакыл эшчәнлеге 2. акыл өстен булган, акыл өстенлек иткән; акылга нигезләнгән; рассудочная любовь акыл өстенлек иткән мәхәббәт
сверхъестественность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. 1. табигатьтән өстенлек (дини мистик карашта); 2. могҗизалык, табигый булмаганлык, искиткеч нәрсә, аңлый алмаслык нәрсә
торжествовать (гл.) 1. что, уст. (справлять торжество) бәйрәм итү, тантана итү; торжествовать победу җиңүне бәйрәм итү 2. над кем-чем өстен чыгу, өстенлек алу, җиңү, җиңеп чыгу; торжествовать над врагом дошманны җиңеп чыгу
численный (прил.) 1. сан …ы; исәп …ы; численное решение уравнения тигезләмәнең сан чишелеше 2. сан ягыннан, исәп ягыннан; численный состав войск гаскәрнең сан ягыннан составы; численное превосходство сан ягыннан өстенлек
Татарско-русский словарь:
изгелек (сущ.) 1. рел. святость, праведность, благочестивость 2. благодеяние, милость; чиктән тыш күп ~ величайшее благодеяние 3. добро, доброта, доброе дело; кешедә явызлык түгел, ~ өстенлек итә людьми правит добро, а не зло; ~ җирдә ятмас (посл.) доброта незамеченной не останется
өстенге (прил.) редко см. өстен өстенлек (сущ.) 1. преимущество, перевес, приоритет || преимущественный; малчылык өчен кукурузаның ~ге преимущество кукурузы для животноводства; ~к хокукы преимущественное право; көч буенча ~к безнең якта перевес по силе на нашей стороне 2. превосходство; ~ккә ирешү добиться превосходства; ~к казану добиться превосходства 3. господство, главенство; 4. привилегия; исключительное право; прерогатива; налогтан азат итү ~ге привилегия на освобождение от налогов
өстенлекле (прил.) 1. преимущественный; приоритетный; ~ үсеш преимущественное развитие 2. опережающий; ~ темп белән опережающим темпом
өстенчелек (сущ.) разг. см. өстенлек өстерәлешү (совм.) от өстерәлү; шляться (о многих)
Тәсадеф