Русско-татарский словарь:
бранить (гл.)кого-что орышу, ачулану, шелтәләү, тиргәү, әрләү
взбучка (сущ.)(ж) прост. 1. (побои) кыйнау, бәргәләп алу, тукмау 2. (выговор) каты шелтә; шелтәләү, орышу, сүгү, әрләү; дать взбучку каты шелтәләү
взгрести (гл.) см. взгребать взгреть (гл.)кого-что, прост. (выругать) шелтәләү, кыздыру, пешерү, нык әрләү; (побить) кыйнау, тукмау, пешерү, кирәген бирү
выволочить (гл.) простореч. см. выволочь выволочка (сущ.)(ж) прост. кирәген бирү; чәченнән тарту; тиргәү; әрләү; задать выволочку кирәген бирү
выговаривать (гл.) 1. см. выговорить; 2. кому, разг. шелтәләү, әрләү, сүз әйтү
выругать (гл.)кого-что сүгү, тиргәү, әрләү, сүгеп (тиргәп, әрләп) ташлау
гонение (сущ.)(с) книжн. эзәрләү, эзәрлекләү; кысу, җәберләү; подвергнуть гонениям туктаусыз эзәрлекләү
журить (гл.)кого-что, разг. шелтәләү, әрләү, орышу, тиргәү
жучить (гл.), разг. фам. шелтәләү, әрләү, тиргәү
запасти (гл.)что, чего хәзерләү, хәстәрләү, хәзерләп кую; запасти дрова (дров) на зиму кышка утын хәзерләү
засахарить (гл.)что шикәрләү, шикәр белән катыру; засахарить фрукты җимешләрне шикәрләү
извить (гл.) 1. бөгәрләү; змея извила хвост кольцом елан койрыгын боҗра кебек итеп бөгәрләгән; 2. (истратить на витье) ишүгә тотып бетерү
клясть (гл.)кого-что каргау, каһәрләү, ләгънәт уку, бәддога кылу
колоть I(гл.) 1. кого-что чәнчү, кадау; колоть иголкой энә белән чәнчү; колоть копьем сөңге белән кадау 2. безл. что, в чем чәнчешү; у меня в груди колет минем күкрәгем чәнчешә 3. (резать скот) сую, чалу, бу-газлау колоть глаза кому чем битәрләү, оялту; [темно], хоть глаз коли күзгә төртсәң дә күренмәслек (караңгы)
корить (гл.)кого-что, разг. шелтәләү, әрләү, тиргәү, битәрләү; корить за грубость тупаслык өчен әрләү
костерить (гл.) обл. пешерү, кыздыру (тиргәү, әрләү мәгънәсендә)
мять (гл.) 1. что изү; мять глину балчык изү 2. что йомарлау; мять бумагу кәгазьне йомарлау 3. что таушалдыру, бөгәрләү; мять платье күлмәкне бөгәрләү 4. что, спец. талку; мять лен җитен талку 5. кого-что, разг. (жать, тискать) кысу, кыскалау, этү-төртү
напасти (гл.)что. чего (берникадәр) әзерләү, хәстәрләү, әзерләп (хәстәрләп) кую
нарезывать (гл.) см. нарезать нарезываться (гл.) см. нарезаться нарекание (сущ.)(с)(упрек) битәр; (порицание) шелтә, орышу, әрләү; (обвинение) гаепләү
насахарить (гл.)что шикәрләү, шикәр сибү (салу)
обрешетить (гл.) 1. араталау (каралты түбәсенә колгалар яки такталар тезү); 2. челтәрләү, рәшәткәләү (стенаны штукатурлау өчен)
остракизм (сущ.)(м) книжн. (изгнание, гонение) илдән сөрү; эзәрләү, кысу, җәберләү
отчитать (гл.)кого-что, разг. шелтәләү, битәрләү, әрләү
пересасывать (гл.) см. пересосать пересахаривать (гл.) разг. см. пересахарить пересахарить (гл.) разг. артык күп шикәр салу, чамадан тыш шикәрләү
подготовить (гл.) 1. что хәзерләү, хәзерләп кую, хәстәрләү, хәстәрен күрү; подготовить книгу к печати китапны бастырырга хәзерләү 2. кого-что хәзерләү, хәзерләп чыгару; подготовить к экзаменам имтиханга хәзерләү; подготовить специалистов белгечләр хәзерләп чыгару 3. кого-что хәзерләү, алдан хәзерләп кую; подготовить кого-л. к неприятному известию күңелсез хәбәр әйтер алдыннан кемне дә булса хәзерләп кую
подсиживать (гл.) см. подсидеть подсинивать (гл.) см. подсинить подсиниваться (гл.) см. подсиниться подсинить (гл.)что 1. зәңгәрләү, зәңгәрли төшү; подсинить воду суны зәңгәрли төшү 2. синькалау, синькага ману; подсинить белье керне синькалау
покорить I(гл.) устар. бераз битәрләү, бераз әрләү, бераз шелтәләү, бераз битәрләп алу, бераз шелтәләп алу
помять (гл.) 1. бераз таушалдыру, бөгәрләү, тәпәрләү, бөтәрләндерү; тәпәрләп бетерү; помять одежду киемне тәпәрләп бетерү 2. таптау, таптап бетерү; помять траву үләнне таптау помять бока кому кабыргасын санау, дөмбәсләү
попрек (сущ.)(м) разг. әрләү, битәрләү, шелтә
попрекать (гл.)кого-что чем битәрләү, әрләү, шелтәләү
порицать (гл.)кого-что шелтә ясау, җитди кисәтү ясау; әрләү
преследование (сущ.)(с) 1. см. преследовать; преследование врага дошманны эзәрләү 2. (гонение) җәбер, эзәрлекләү; золым
преследователь (сущ.)(м)эзәрләүче, куып баручы (килүче)
преследовать (гл.) 1. кого-что (гнаться) эзәрләү, эзәрләп бару, куып бару; преследовать врага дошманны куып бару 2. перен. кого-что эзәрлекләү, йөдәтү, интектерү; баштан чыкмау; его не перестает преследовать мысль о неудавшейся операции уңышсыз үткән операция турындагы уй аның башыннан чыкмый 3. кого-что (притеснять) эзәрлекләү, җәберләү, җәберсетү 4. что (стремиться к чему-л.) күздә тоту, күзәтү; преследовать личные интересы үз файдаңны күзәтү преследовать по суду юр. судка бирү
приготовительный (прил.) см. подготовительный приготовить (гл.), 1. в разн. знач. кого-что хәзерләү, хәзерләп кую, алдан хәзерләү, хәстәрләү; приготовить постель ятак хәзерләү; приготовить студента к экзаменам студентны имтиханнарга хәзерләү; приготовить рукопись к набору кулъязманы наборга хәзерләү; приготовить уроки дәрес хәзерләү 2. что (состряпать) хәзерләү, өлгертү, хәзерләп (өлгертеп) кую
присахарить (гл.) разг. бераз шикәрләү, бераз шикәр сибү
проклясть (гл.)кого-что каргау, каһәрләү, ләгънәт уку будь [ты] проклят(а)! ләгънәт төшкере (төшсен), каһәр суккыры (суксын, төшкере)!
разносный (прил.) спец. 1. торг. йөреп..., йөреп сатыла торган; разносная торговля йөреп сату; разносный товар йөреп сатыла торган товар; 2. разг. фам. бик каты, җимергеч, юкка чыгара торган, тетмәсен теткән, разносная рецензия җимергеч рецензия; 3. разг. тиргәүле, әрләүле, сүгенү (орышу)...-ы; разносные сгова орышу сүзләре. Разносная книга канц. теркәп тарату кенәгәсе (бер оешмадан чыгып китә торган рәсми хат һәм кәгазьләрне теркәп таратып йөрү өчеа махсус дәфтәр)
розыск (сущ.)(м) 1. см. разыскать; розыск товарища иптәшне эзләү 2. юр. эзәрләү, эзләү, розыск; объявить розыск розыск игълан итү
ругать (гл.)кого-что тиргәү, сүгү, орышу, әрләү
самобичевание (сущ.)(с)үзеңне үзең битәрләү, үзеңне үзең җәзалау (җибәргән хаталарын өчен вөҗдан газабы кичерү, үкенү, ачыну, сызлану)
сахарить (гл.)шикәр салу, шикәр кушу, шикәр сибү, шикәрләү
синить (гл.)что 1. (красить в синий цвет) зәңгәргә ману, зәңгәр (күк) төскә буяу (кертү), зәңгәрләү 2. синькалау, синькага ману; синить белье керне синькалау
сластить (гл.)что татлыландыру, баллыландыру, шикәрләү, татлы итү
следить I(гл.) 1. за кем-чем күзәтү, күзәтеп (карап) тору; следить за полетом птиц кошлар очканны күзәтеп тору 2. за чем күзәтү, күзәтеп бару; следить за успехами науки фән уңышларын күзәтеп бару 3. за кем-чем (заботиться, опекать) карау, күз-колак булу 4. за кем-чем (наблюдать с целью разоблачения) эзәрләү, күзәтеп йөрү, күзәтү 5. кого-что. охот. эзәрлекләү, эзеннән барып эзләү следить за собой үз-үзеңне карау (үзеңнең тышкы кыяфәтең яисә сәламәтлегең турында кайгырту)
следопыт (сущ.)(м) 1. (охотник) эзәрләүче 2. эзтабар; юные следопыты яшь эзтабарлар (революция, сугыш һәм хезмәт ветераннары тормышын өйрәнү белән шөгыльләнүче мәктәп балалары)
смять (гл.) 1. что (одежду) таушалдыру, йомарландыру; (бумагу) бөгәрләү; (постель, траву) изү, таптау 2. что, спец. изү, басу; смять глину балчык изү 3. перен. кого-что таркатып бетерү, пыр туздыру; смять вражеские войска дошман гаскәрләрен таркатып бетерү
ставить (гл.) 1. кого бастыру, бастырып кую; кую; ставить на ноги прям., перен. аякка бастыру 2. перен. , кого-что кую, калдыру; ставить в неловкое положение уңайсыз хәлгә кую 3. кого-что кую, бастырып кую; утырту; ставить книги в шкаф китапларны шкафка кую; ставить посуду на стол савыт-сабаны өстәлгә кую; ставить кресло к окну креслоны тәрәзә янына кую; ставить столбы баганалар утырту 4. что и без доп. (в азартных играх) кую 5. что кую; салу, кору; күтәрү; ставить телефон телефон кую; ставить невод җылым салу; ставить силки тозак салу; ставить паруса җилкәннәрне күтәрү 6. что кую, салу; ставить компресс компресс кую; ставить горчичники горчичник кую; ставить банки банка салу 7. что салу; ставить подметку табан салу; ставить заплату ямау салу 8. что кую; (печать) басу, кую, салу; ставить подпись кул кую; ставить знаки препинания тыныш билгеләре кую; ставить пятерку бишле билгесе кую 9. что, разг. (строить, сооружать) кую, салу, кору; төзү; ставить избу өй кую 10. что (налаживать) оештыру, оештырып җибәрү; җайлау; все надо ставить по-новому бөтенесен яңадан оештырып җибәрергә кирәк 11. что [сәхнәгә] кую; ставить спектакль спектакль кую 12. что (выдвигать, предлагать) кую, тәкъдим итү; күтәрү, күтәреп чыгу; ставить резолюцию на голосование резолюцияне тавышка кую; ставить проблемы автоматизации автоматизация проблемаларын күтәреп чыгу 13. кого-что…итеп кую, …итеп (дип) исәпләү, санау; ставить в вину гаепкә санау; ставить своей задачей бурыч итеп кую; ставить в пример үрнәк итеп кую; ставить цель максат итеп кую 14. в сочет. с нек-рыми(сущ.)(с)предлогом: ставить в известность хәбәр итү, белдерү; ставить в упрек битәрләү; ставить под контроль контроль астына алу, тикшереп-күзәтеп тору ставить в тупик аптырашта калдыру; ставить на одну доску кого с кем бер тактага кую, бер калыпка сугу; ставить наравне кого с кем бертигез бәяләү, бертигез бәя бирү, тиңләү, тигез күрү; ставить палки в колеса тәгәрмәчкә таяк тыгу; ставить точки над и эшне азагына кадәр җиткерү
строить (гл.) 1. өч катлау, өчәрләү, өч катлы итү (мәсәлән, җепне); 2. (җирне) өченче кат сөрү
травить I(гл.) 1. кого-что агулау, агулап үтерү; травить тараканов тараканнарны агулау 2. прям., перен. кого-что, разг. ярсыту, агулау; травить рану яраны ярсыту; травить организм алкоголем организмны алкоголь белән агулау 3. что (делать потраву чего-л.) таптату, таптау; травить посевы чәчүлекләрне таптау 4. кого-что (преследовать) өстерү, эт белән куу; травить зайца куянны эт белән куу 5. перен. кого-что (изводить, преследовать) яла ягу, эзәрләү, каныгу, бәйләнү 6. что, тех. ашатып ясау, ашатып рәсем төшерү; травить узоры ашатып бизәк төшерү
укоритель (сущ.)(м) книж. шелтәләүче, әрләүче
укорительно (нареч.) см. укоризненно укорительный (прил.) см. укоризненный укорить (гл.)кого-что шелтәләү, әрләү; укорить в неискренности эчкерле дип шелтәләү
украсить (гл.)кого-что чем 1. бизәү, бизәкләү, матурлау, чибәрләү; украсить дом флагами йортны флаглар белән изәү 2. перен. бизәү, матурайту, ямьләндерү; украсить жизнь кому-л. кемнең дә булса тормышын ямьләндерү
упрекать (гл.)кого-что шелтәләү, әрләү, битәрләү, үпкә белдерү, тел тидерү
урядить (гл.)старин., обл. 1. хәзерләү, әзерләү, җыю, хәстәрләү; урядить в дорогу юлга җыю; 2. киендерү, киендерү-ясандыру; 3. тәртипкә китерү, тәртипкә салу
Татарско-русский словарь:
әрепләү (гл.)(перех.) диал. см. әрләү әрепләшүчән (прил.) сварливый, вздорный; бранчивый, бранчливый
әрләнү I(неперех.) см. гарьләнү II(гл.) страд. от әрләү быть поруганным, отчитанным
әрләтү (понуд.) от әрләү
әрләү (гл.)(перех.) поругивать/поругать, корить, укорять/укорить, упрекать/упрекнуть, попрекать/попрекнуть
битәрләтү (понуд.) от битәрләү
битәрләү (гл.)(перех.) упрекать/упрекнуть, порицать, корить прост. , укорять/укорить, ругать (в лицо), бранить (в глаза)
битәрләшү (гл.) взаимно-совм. от битәрләү упрекать (корить) друг друга
биштәрләү (гл.)(перех.) 1. надевать/надеть котомку (мешок) через плечо 2. подогнать (приспосабливать/приспособить) что-л. как заплечный мешок (котомку)
бөгәрләнү (гл.) страд. 1. (возвр.) мяться/измяться, смяться, помяться, скомкаться; кәгазь ~гән бумага измялась; киемнәр ~гән одежда помялась 2. свёртываться/свернуться, сжиматься/сжаться (в комок); свиваться/свиться (о змее) || свёртывание; свивание; мәче йомгак кебек ~де кошка свернулась клубком 3. скрючиваться/скрючиться; скорчиться; эч авыртудан ~ү скрючиться от боли в животе 4. в знач.(прил.) бөгәрләнгән мятый, измятый, смятый, помятый, скомканный, жёваный; ~гән акчалар скомканные деньги; ~гән күлмәк помятое платье; ~гән яулык смятый платок 5. (гл.) страд. от бөгәрләү мяться; свёртываться, съёживаться
бөгәрләү (гл.)(перех.) мять/измять, смять; помять, скомкать
бөтәрләнү (возвр.) 1. мяться, измяться, смяться, размяться, помяться; өстендәге күлмәге ~гән рубашка на нём помялась; дәфтәр-китаплар ~гән книги, тетради смялись 2. разг. свёртываться/свернуться; сжиматься/сжаться, свиваться/свиться (в клубок) || свёртывание; свивание; елан ~де змея свилась в клубок 3. (гл.) страд. от бөтәрләү
бөтәрләү (гл.)(перех.) см. бөгәрләү бөтәү (прил.) диал. 1. исправный; аның машинасы ~ у него исправная машина; ~ тормыш исправная жизнь 2. нетронутый, цельный; кырда кибәннәр ~ әле стога на полях ещё не тронутые 3. см. бетәү
бөтереп челтәрләү (сущ.) скань (техника изготовления ювелирных изделий)
дүртәрләү (гл.)(перех.) 1. делить, разделить по четыре (на четверные части) 2. в знач.(нареч.) дүртәрләп по четыре; ~п санау сосчитать по четыре
җәүһәрләнү (гл.) страд. от җәүһәрләү быть украшенным драгоценными камнями
җәүһәрләү (гл.)(перех.) разг. 1. украшать/украсить драгоценными камнями; энҗеләр белән ~нгән калфак калфак, расшитый жемчугом
зәңгәрләү (гл.)(перех.) синить, красить в синий цвет
калкытып челтәрләү (сущ.) см. күпертеп&челтәрләү
каһәрләндерү (гл.) страд. -возвр. от каһәрләү 1. (гл.) страд. быть проклятым, проклинаться 2. (возвр.) разг. приходить/прийти в ярость; свирепеть, рассвирепеть, озлобляться/озлобиться, неистовствовать || злоба, озлобление, неистовство
каһәрләтү (понуд.) от каһәрләү
каһәрләү (гл.)(перех.) 1. клясть, проклинать/проклясть; бранить, ругать || проклятие; бөтен дөньяны ~ләү проклинать весь мир 2. мучить, терзать, изводить; ник бу кадәр мине ~исең? почему ты до такой степени меня терзаешь?
күпертеп челтәрләү (сущ.) ювелир. бугорчатая скань
күчәрләү (гл.)(перех.) ставить, поставить ось (шпиндель)
мәрмәрләү (гл.)(перех.) спец. мраморировать || мраморирование; мраморировка (отделывание под мрамор)
өчәрләнү (гл.) страд. от өчәрләү редко
өчәрләү (гл.)(перех.) 1. разг. разделять/разделить по три 2. сделать трёхслойным, трёхкратным (нитки, пряжу, материю); ~гән җеп өзелмәс трёхслойная нитка не порвётся 3. с.-х. троекратно обработать (землю); ~гән җирдән яхшы уңыш алу собирать хороший урожай с земель троекратной обработки
сәрләүхә (сущ.) книжн. заглавие, заголовок (книги, статьи, стихотворения)
сәхәрләү (гл.)(неперех.) вставать до зари; полуночничать
тәгәрләү (гл.)(неперех.) диал. 1. кататься/катиться (кубарем)
тәкмәрләү (гл.)(неперех.) кувыркаться/кувыркнуться || кувырканье, кувырок; покатиться (при падении)
тәкмәрләшү (гл.) взаимно-совм. от тәкмәрләү
тәнкәрләү (гл.)(перех.) книжн. подбирать; отбирать; устраивать/устроить конкурс
тәпәрләнү (гл.) страд. от тәпәрләү; мяться, измяться, скомкиваться, быть скомканным (об одежде)
тәпәрләү (гл.)(перех.) мять, измять, помять (одежду); скомкивать/скомкать
үреп челтәрләү (сущ.) скань (техника изготовления ювелирных изделий)
хәстәрләү (гл.)(перех.) разг. 1. см. хәзерләү1, 2 2. диал. заботиться о ком-л., воспитывать кого-л. (ребёнка)
челтәрләнү (возвр.)- страд. от челтәрләү 1. (возвр.) изрешечиваться/изрешетиться; тузып ~гән ситсы күлмәк ситцевое платье изношено до дыр, изрешечено 2. (гл.) страд. отделываться (оторачиваться, обшиваться) кружевом
челтәрләтү (понуд.) от челтәрләү; просить или заставить кого-л. отделать кружевом
челтәрләү (гл.)(перех.) 1. украшать/украсить кружевом, обвязать кружевом; пришивать/пришить кружево, нашивать/нашить кружево || обвязывание (обвязка, украшение) кружевом; пришивание, нашивание кружева 2. решетить, изрешечивать/изрешетить чем-л.; ал байракларны пулялар ~гән алые знамёна изрешетили пули
чибәрләнү (возвр.) от чибәрләү 1. становиться/стать красивым, хорошеть, похорошеть; бу кечкенә кыз үсеп ~еп киткән эта маленькая девочка подросла, похорошела 2. краситься, мазаться (помадой, кремом, синью и т. п.)
чибәрләү (гл.)(перех.) разг. см. бизәү1; матурлау
чирак (прил.) 1. туго скрученный (о нитке); ~ кату сучить туго; ~ әрләү прясть туго; чиракның (тиракның) җебе чирак ( погов. ) у проворной (женщины) и пряжа туго скручена 2. перен. проворный, радивый, везде успевающий; баласы елак булса, анасы ~ була (посл.) если ребёнок плаксивый, то мать проворная; у плаксивого ребёнка мать проворная
шикәрләнү (гл.)(неперех.) 1. засахариваться/засахариться, загустеть, кристаллизоваться, превратиться в сахар (о мёде, варенье) 2. (гл.) страд. от шикәрләү
шикәрләү (гл.)(перех.) 1. насахарить, положить (класть) во что-л. сахару; посыпать сахаром; сахарить что-л.; засахаривать/засахарить; держать в сахарном сиропе (фрукты, ягоды); обсахарить, посыпать сахаром 2. подслащивать/подсластить, сахарить что-л. (кефир, катык)
эзәрләү (гл.)(перех.) 1. см. эзәрлекләү1, 2; урынсызга гаепләп ~ преследовать, обвинив незаслуженно 2. неотступно следить, подстерегать/подстеречь, шпионить || слежка 3. пристально наблюдать за чем-л. 4. редко расследовать || расследование; гаеплеләрне ~ расследовать виновных 5. перен. поискать, улавливать/уловить, подмечать/подметить (суть, смысл чего-л.)
Тәсадеф