Русско-татарский словарь:
атрофированный (прил.)атрофияләнгән, зәгыйфьләнгән; атрофированный орган зәгыйфьләнгән әгъза
атрофия (сущ.)(ж) 1. мед. атрофия, зәгыйфьләнү (нинди дә булса бер әгъзаның зәгыйфьләнүе һәм сәләтен югалтуы); атрофия конечностей аяк-кулларның аттрофиясе 2. перен. бетү, югалу; атрофия воли ихтыярның югалуы
блокада (сущ.)(ж) 1. воен. блокада; камау, камап тоту; в кольцо блокады блокада боҗрасында 2. перен. блокада; экономическая блокада экономик блокада 3. физиол. блокада, блокадалау (берәр әгъзаның функциясен туктатып тору); новокаиновая блокада новокаин белән блокада ясау
брамин (сущ.)(м)брамин (Һиндстанда иң югары руханилык кастасының әгъзасы)
вивисекция (сущ.)(м)вивисекция, тереләй яру (организмның берәр әгъзасының функциясен өйрәнү өчен аңа операция ясау)
вкусовой (прил.)тәм …ы; тәм …; тәм сизү …ы; вкусовые органы тәм сизү әгъзалары; вкусовые ощущения тәмнәрне сизү
внутренно (нареч.) см. внутренне внутренность (сущ.)(ж) 1. чего эч, эче; внутренность дома өй эче 2. мн. внутренности анат. эч, эчке әгъзалар
вправить (гл.)что урнына утырту; урнына утыртып кую (тайган, каймыккан әгъзаны); вправить палец (тайган) бармакны урнына утырту вправить мозги кому, прост. акылга утырту
выделительный (прил.)физиол. бүлеп чыгара торган, бүлеп чыгару …ы; выделительные органы бүлеп чыгару әгъзалары
дистрофия (сущ.)(ж)дистрофия (тукымаларның һәм төрле әгъзаларның туклануы бозылу)
домашний (прил.) 1. өйдәге, йорттагы, йорт (өй) …ы; домашний телефон өй телефоны 2. (о животных), йорт …ы 3. өйдә әзерләнгән; домашний обед өйдә әзерләнгән аш 4. в знач.(сущ.)домашние мн. өйдәгеләр, гаилә әгъзалары домашний арест өй аресты (җәзаның бер төре); домашний очаг туган йорт
доминион (сущ.)(м)доминион (Британия империясе составына кергән үз-үзләрен идарә итүче дәүләтләр-элекке колонияләр исеме, соңыннан Британия милләтләр дуслыгына әгъза булып керүче Англия королен бу дуслыкның башлыгы дип танучы дәүләтләр исеме)
домочадцы (сущ.) мн. уст. гаилә әгъзалары, өйдәгеләр
жизнедеятельный (прил.) 1. биол. яшәүгә сәләтле; жизнедеятельный орган яшәүгә сәләтле әгъза 2. (деятельный) булдыклы, эшлекле (кеше турында)
катар (сущ.)(м) мед. катар (берәр әгъзада лайлалы ярының ялкынсынуы)
лейборист (сущ.)(м)лейборист, лейбористлар партиясе әгъзасы
обморозиться (гл.)өшү, туңу, өшеп бетү; өшетү (берәр әгъзаны)
обоняние (сущ.)(с)ис сизү тойгысы, ис сизү, ис тою; органы обоняния ис сизү әгъзалары
одночленный (прил.) 1. бер әгъзалы; 2. мат. бербуынлы; одночленная формула бербуынлы формула
онемевать (гл.) см. онеметь онемелость (сущ.)(ж) мн. нет, книж. 1. телсезләнү; 2. перен. оеганлык; онемелость всех членов бөтен әгъзаларның оеганлыгы
(сущ.)(м) 1. әгъза, орган; орган зрения күрү органы; орган слуха ишетү органы; внутренние органы эчке әгъзалар 2. перен. чего (орудие, средство) корал, чара, орган; советская печать мощный орган воспитания масс совет матбугаты-массаларны рухта тәрбияләүнең куәтле коралы 3. (учреждение, организация) орган; партийные органы партия органнары 4. (печатное издание) орган
II(прил.) 1. орган …ы, әгъза …ы; органга караган, органик; органический порок сердца органик йөрәк авыруы 2. (внутренний, коренной) эчке, табигый; органическая потребность эчке ихтыяҗ; органическая связь табигый бәйләнеш; органический недостаток табигый кимчелек
остаточный (прил.)калдык; остаточные суммы калдык суммалар; остаточные органы калдык әгъзалар
осязательный (прил.) 1. (служащий для осязания) сизә торган, сизү …ы, тою …ы; осязательный орган тою әгъзасы 2. перен. (значительный) сизелерлек, күзгә күренерлек; осязательный результат сизелерлек нәтиҗә
отросток (сущ.)(м) 1. (молодой побег) яңа сабак, үренте 2. анат. үсенте, берәр әгъза тармагы; отросток слепой кишки сукыр эчәк үсентесе
повредиться (гл.) 1. (поломаться) бозылу, ватылу 2. прост. (пораниться) имгәнү; зыян китерү ( мәс. берәр әгъзаңа) повредиться в уме прост. акыл чуалу, акыл җиңеләю
размяться (гл.) 1. (стать мягким) йомшару, уылып йомшару 2. перен. әгъзаларны язылдыру, канны тарату; пройтись, чтобы размяться әгъзаларны язылдыру өчен йөреп алу
ратман (сущ.)(м) истор. ратман (реформага кадәрге Россиядә шәһәр идарәсе әгъзасы)
регенерация (сущ.)(ж)регенерация, регенерацияләү, регенерацияләнү ( 1. тех. производство отходларын эшкәртеп башта булган продукцияне яңадан табу 2. биол. организм югалткан әгъзаларны, тукымаларның күзәнәкләрне яңадан торгызу 3. радиоалгычның мөстәкыйль рәвештә радиодулкыннар нурландыруы)
рентгеноскопия (сущ.)(ж)рентгеноскопия (үтәли күренми торган җисемпәрнең эчке төэелешен өйрәнү, эшләнмәләрнең эчке кимчелекләрен күрү, әгъзаларның авыруын билгеләү өчен аларны рентген нурлары ярдәмендә карау)
республиканец (сущ.)(м) 1. республикачы, республика тарафдары 2. (член буржуазной республиканской партии) республикачы, республика партиясе әгъзасы
реституция (сущ.)(ж) мн. (нет)реституция 1. право хокукны торгызу, кире кайтару; хакын-зарарын түләтү; 2. биол. өзелгән әгъзаларның яңадан үсүе)
рудимент (сущ.)(м) 1. рудимент, калдык (организмның үсеп җитмәгән һәм үзенең башлангыч функциясен югалткан калдык әгъзасы) 2. перен. книжн. (след исчезнувшего явления) калдык, эз
рудиментарный (прил.)рудиментар…, калдык…, рудиментар (калдык) булган; рудиментарный орган рудиментар әгъза
соревнователь (сущ.)(м) книж. устар. ярышучы. Член соревнователь офиц. доревол. ярышучы әгъза (берәр төрле җәмгыятьнең хокукы тулы булмаган члены)
стоматоскопический (прил.) мед. стоматоскопик; стоматоскопические наблюдения стоматоскопик күзәтүләр; стоматоскопический метод стоматоскопик метод (авазны әйткән вакытта сөйләү әгъзаларының артикуляциясен төшереп алу ысулы)
тело (сущ.)(с) 1. физ. , мат. җисем; твердые тела каты җисемнәр; жидкие тела сыек җисемнәр; газообразные тела газсыман җисемнәр; геометрическое тело геометрик җисем; небесные тела күктәге җисемнәр 2. (человека) тән, гәүдә, бәдән; части тела тән әгъзалары 3. воен. көпшә; тело пулемета пулемет көпшәсе
уд (сущ.)(м)старин. әгъза (кул, аяк һ.б.)
удочерение (сущ.)(с) офиц. мн. (нет)кызлыкка алу, балалыкка алу (чит кыз баланы гаиләнең тигез хокуклы әгъзасы итеп рәсмиләштереп асрамага алу)
фабианец (сущ.)(м) полит. фабианчы, фабианлык тарафдары (Англиядә фабианчылар җәмгыятенең әгъзасы яки тарафдары)
хунхуз (сущ.)(м)хунхуз (феодаль-буржуаз Кытайдагы кораллы бандитлар отряды әгъзасы)
часть (сущ.)(ж) 1. өлеш, бер өлеш, кисәк; часть целого бөтеннең бер өлеше; часть здания бинанын бер өлеше; одна пятая часть биштән бер өлеш; рвать на части прям., перен. кисәкләргә өзу 2. часть, әгъза; части машины машина частьләре; запасные части запас частьлар; части тела тән әгъзалары 3. бүлек, кисәк; роман в трех частях өч кисәктән торган роман 4. бүлек; санитарная часть санитария бүлеге; учебная часть укыту бүлеге 5. вазифа, эш, өлкә; он работает по финансовой части ул финанс өлкәсендә эшли; это не по моей части бу минем вазифама кагылмый 6. воен. часть; пехотные части пехота частьләре по части предлог с род. п. …дан, …өлкәсендә; он знаток по этой части ул бу өлкәдә белгеч; части речи грам. сүз төркемнәре; части света дөнья кисәкләре
член (сущ.)(м) 1. член, әгъза; член партии партия члены; член профсоюза профсоюз члены; член правления идарә члены; член семьи гаилә члены 2. (часть тела) әгъза, орган 3. мат. буын 4. грам. кисәк; члены предложения җөмлә кисәкләре
членовредитель (сущ.)(м) книж. офиц. берәр әгъзасын (юри) имгәтүче кеше, берәр органын (юри) имгәтүче кеше
членовредительский (прил.) книж. офиц. (юри, усал ният белән) әгъза имгәтү...-ы, орган имгәтү...-ы; членовредительский акт (юри) әгъза имгәтү акты (эше)
членовредительство (сущ.)(с)әгъза имгәтү, әгъза бозу
членскнй (прил.)членлык …ы, әгъзалык …ы; членские взносы членлык взнослары; членский билет членлык билеты
членство (сущ.)(с)членлык, әгъзалык; профсоюзное членство профсоюз членлыгы
шалопут (сущ.)(м) 1. см. шалопай; 2. шалопут (христиан динендә хлыстовство дип аталган сектаның әгъзасы)
экстирпация (сущ.)(ж) мн. нет, мед. экстирпация (кеше организмындагы берәр әгъзаны операция юлы белән кисеп алу)
эрекция (сущ.)(ж) мн. нет, физиол. эрекция, кабару, киерелү (көчле кан агымы һәм веналарның тыгызлануы аркасында кайбер әгъзаларның, гадәттә җенес әгъзаларының кабаруы)
якобинец (сущ.)(м) истор. якобинец, якобинчы (революционер-демократ, 1789 елгы француз революциясе чорында Париждагы радикал политик клуб әгъзасы)
яхт-клубовец (сущ.)(м)яхт-клуб әгъзасы, яхт-клуб хезмәткәре
Татарско-русский словарь:
аз-мазлап (нареч.) разг. см. аз-азлап аза (сущ.) диал. часть тела; см. тж. әгъза1
әгъза (сущ.) 1. анат. орган, член; сизү ~лары органы чувства; эчке ~лар внутренние органы; бөтен ~ларым авырта у меня все части тела болят 2. книжн. (член какой-л. организации, какого-л. общества, правления, учёного совета и т. п.); җирле комитет ~сы член местного комитета
әгъзаларны язылдыру (сущ.) спорт. разминка
әгъзалык (сущ.) книжн. членство (в профсоюзе, комсомоле, партии) || членский
гади (прил.) 1. простой, обыкновенный, ничем не примечательный; ~ күлмәк простое платье; ~ генә авыл өе самый обыкновенный деревенский дом 2. обычный, обыденный; привычный; көндәлек ~ эш каждодневная привычная работа; ~ күренеш обычное (обыденное) явление 3. простой (односоставный или несоставной); несложный, элементарный (по составу); ~ матдәләр простые вещества 4. простой, элементарный, несложный; нетрудный (для понимания или выполнения); ~ эш простая работа; ~ генә нәрсәләрне дә аңламый не понимает элементарных вещей; иң ~ икътисади мөнәсәбәтләр самые элементарные экономические отношения 5. несложный (по устройству), незамысловатый, незатейливый; примитивный; ~ механизм несложный (примитивный) механизм; ~ ысул примитивный способ 6. простой; грубый (по качеству); ~ күн простая кожа; ~ сукно грубое сукно; ~ (җеп) оек простые чулки; ~ бәйләү простая (чулочная) вязка 7. простой, искренний, бесхитростный; ~ күз карашы искренний взгляд; ~ мөнәсәбәт простое (искреннее) отношение 8. 1) простой (не принадлежащий к привилегированным классам); ~ халык простой народ; простонародье; ~ крестьян кызы дочь простого крестьянина; простая крестьянка 2) простой (не относящийся к специалистам); ~ укучы простой читатель; ~ тамашачы простой зритель 9. обычный, рядовой (не из руководящих); оешманың ~ әгъзасы рядовой член организации; бригаданың ~ эшчесе рядовой работник бригады 10. обыкновенный, заурядный; ординарный (человек); ~ шагыйрьләр арасында среди обыкновенных поэтов; ~ район врачы заурядный районный врач ||(нареч.) 1. просто, естественно; искренне; үзен ~ тоту вести себя просто (естественно); ~ киенү одеваться просто 2. грубо; ~ эшләнгән грубо сработанный
идарә (сущ.) 1. управление, руководство; администрация || управленческий, административный; җирле ~ местное управление; ~ органнары органы управления; завод ~се руководство (администрация) завода; тимер юл ~се управление железной дороги; ~ штаты управленческий штат; ~ чыгымнары административные расходы 2. правление, контора || правленческий, конторский; акционерлык җәмгыяте ~се правление акционерного общества; ~ әгъзасы член правления; язучылар берлеге ~се правление союза писателей; ~ аппараты правленческий аппарат 3. управление, регулирование (как деятельность); хәрәкәт ~се управление движением 4. спец. управление (автоматическое, рулевое, ручное) 5. книжн. редакция (газеты, журнала)
идарә әгъзасы (сущ.) фин. член правления
калдык (сущ.) 1. остаток; излишек; такта ~клары остатки досок; материя ~гы излишек материи; челтәр ~гы остаток кружева 2. мн. ч. остатки, части (чего-л. разрушенного, разбитого и т. п.); җимерелгән машина ~клары остатки разбитой машины; отряд ~клары остатки отряда 3. остаток, следы (чего-л. минувшего, исчезнувшего); элекке матурлыгының ~гы следы прежней красоты; балачак хисенең ~гы остаток детского чувства 4. мн. ч. остатки, отходы, отбросы; нефть промышленносте ~клары отходы нефтяной промышленности; кухня ~клары отбросы кухни; азык ~клары остатки пищи, объедки 5. мат. остаток; дүрт икегә ~ксыз бүленә четыре делится на два без остатка 6. бухг. сальдо 7. перен. пережиток; искелек ~клары пережитки прошлого 8. с.-х. охвостье (от очистки зерна) 9. перен. приспешник, охвостье; фашист ~клары фашистское охвостье || прил 1. оставшийся, последний, сохранившийся; ~к азык оставшаяся пища; объедки; ~к кием оставшаяся одежда; ~к акча последние деньги; ~к хисләр сохранившиеся чувства 2. остаточный; ~к суммалар остаточные суммы; ~к әгъзалар остаточные органы
мөхбир әгъза (сущ.) спец. член-корреспондент
падишаһе-әгъзам (сущ.) высший монарший титул (применялся и в отношении русского царя)
сенсор әгъзалар (сущ.) мн. сенсорные органы
хакыйкый (прил.) книжн. 1. книжн. подлинный, истинный, реальный, действительный, настоящий; ~ вакыйга реальное событие 2. полноправный, действительный; Фәннәр академиясенең ~ әгъзасы действительный член Академии наук
член (сущ.) см. әгъза чмо (сущ.) жарг. , грубо- прост. чмо
экспертиза (сущ.) 1. экспертиза (врачебная, судебная, лабораторная) 2. экспертиза (экспертная комиссия); ~ әгъзалары члены экспертизы
Тәсадеф