Русско-татарский словарь:
выгладить (гл.)что 1. (выровнять) тигезләү, шомарту 2. (утюгом) өтеләү, үтүкләү, өтеләп (үтүкләп) алу
выглаживать (гл.) см. выгладить выглаживаться (гл.) страд. үтүкләну
выутюжить (гл.)что үтүкләү, өтеләү, үтүкләп (өтеләп) бетерү, үтүкләп чыгу
гладильный (прил.)үтүкләү ...-ы; гладильная доска үтүкләү тактасы
гладильщик (сущ.)(м)үтүкләүче
гладильщица (сущ.)(ж)үтүкләүче хатын-кыз
гладить (гл.) 1. что и без доп. (белье и т. п.) үтүкләү 2. кого-что (приглаживать, ласкать) сыпыру, сыйпау; гладить волосы чәчне сыпыру гладить по головке кого юл кую, узындыру; гладить против шерсти йон каршысына сыпыру
глаженый (прил.) 1. үтүкләнгән; 2. тигезләнгән; 3. шомартылган
горячий (прил.) 1. кайнар, эссе; горячий чай кайнар чәй; горячее южное солнце көньякның эссе кояшы 2. кызган, кызу; горячий утюг кызган үтүк 3. перен. кызу; горячее время кызу эш вакыты; горячие дни кызу эш көннәре 4. перен. ялкынлы; горячие речи ялкынлы чыгышлар; горячая любовь ялкынлы мәхәббәт горячая голова (кровь) или горячий человек кызу канлы кеше; горячая обработка тех. кыздырып эшкәртү (металлны); по горячим следам кичекмәстән, эзе суынганчы, онытылганчы, шунда ук; [попасть] под горячую руку кызган чагына туры килү
догадываться (гл.) см. догадаться догладить (гл.)что үтүкләп бетерү, өтеләп бетерү
жаровой (прил.) 1. эссе һава йөри торган; жаровая труба эссе һава йөри торган труба; 2. күмер белән кыздырыла торган; жаровой утюг күмер белән кыздырыла торган үтүк; 3. эссе; жаровой удар эссе сугу
жечься (гл.) 1. чагу; крапива жжется кычыткан чага 2. пешерү; утюг жжется үтүк пешерә 3. страд. от жечь 1, 2
загладить (гл.)что 1. тигезләү; үтүкләп тигезләү; загладить складку на брюках чалбардагы бөгәрләнгән урынны үтүкләп тигезләү 2. перен. йомшарту, төзәтү; загладить свою вину үзеңнең гаебеңне төзәтү
загладиться (гл.) 1. тигезләнү, тигезгә әйләнү; үтүкләнү; складки хорошо загладились бөгәрләнгән урыннар яхшы үтүкләнделәр 2. перен. (смягчиться) төзәлү, йомшару
заглаживать (гл.) см. загладить заглаживаться (гл.) 1. разг. см. загладиться; 2. страд. тигезләндерелү, үтүкләнү
заутюживать (гл.) см. заутюжить заутюживаться (гл.) см. заутюжиться заутюжить (гл.)что үтүкләү, үтүкләп тигезләү (кую); заутюжить складку кием сырын үтүкләп тигезләү
заутюжиться (гл.)үтүкләнү, үтүкләп куелу
лицо (сущ.)(с) 1. бит, йөз, чырай; мускулы лица бит мускуллары; знакомое лицо таныш йөз; знать кого-л. в лицо күреп белү; с лица некрасив төскә-биткә ямьсез; с румяным лицом алсу йөзле; человек с приветливым лицом ачык чырайлы кеше 2. перен. (индивидуальность) йөз; политическое лицо автора авторның политик йөзе; не иметь своего лица үз йөзе булмау, шәхси йөзе булмау 3. (человек) шәхес, кеше; историческое лицо тарихи шәхес; официальное лицо рәсми кеше; физическое лицо физик шәхес (җәмгыятьнең тулы хокуклы кешесе); юридическое лицо юридик шәхес (хокуклары һәм бурычлары булган оешма, предприятие, учреждение) 4. тышкы (өске, алгы) як; гладить материю с лица тукыманы уң ягыннан үтүкләү 5. грам. зат; первое лицо беренче зат в лице кого йөзендә; в лицо [говорить, бранить] йөзенә бәреп (әйтү, тиргәү], лица нет на ком чырае юк, чырае киткән, чырае агарган; лицом в грязь не ударить йөзгә кызыллык китермәү; лицом к лицу [встретиться] йөзгә-йөз (очрашу), кара-каршы [очрашу]; на лице написано что йөзенә чыккан, йөзеннән күренеп тора; не к лицу килешми; от лица кого исеменнән; перед лицом кого-чего каршында, алдында; повернуться (встать) лицом к чему йөзне бору; бөтен игътибарны юнәлдерү; прямо в лицо [говорить, сказать] что ачыктан-ачык; смотреть (глядеть) в лицо чему күзенә карау; кыю булу; стереть (смести) с лица земли җир йөзеннән себереп ташлау, юк итү, бетерү
(прист.) 1. фигелләр ясый; аның мәгънәләре татар теленә түбәндәгечә тәрҗемә ителә; 1) бәрелү фигыле ярдәмендә, мәс. наткнуться на камень ташка барып (килеп) бәрелү; 2) өстенә, күп булып, бик күп сүзләре ярдәмендә яки төп фигыльне тәрҗемә итү юлы белән, мәс. налипнуть күп булып ябышу; намерзнуть [өстенә] кату, күп булып кату; насохнуть [өстенә] ябышып кибү; 3) берникадәр, күп итеп, бик күп сүзләре, шулай ук кую дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. набрать ягод (берникадәр) җиләк җыю; настирать белья (берникадәр) кер юып кую 4) бик яхшы, бик әйбәт, яхшылап, әйбәтләп, яхшы гына, әйбәт кенә сүзләре, шулай ук кую дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. нагладить платье күлмәкне бик яхшы үтүкләү; начистить сапоги итекләрне әйбәтләп чистарту; 5) =сякисәкчәле фигыльләр белән килгәндә, туйганчы сүзе яки …ып тую формасы ярдәмендә, мәс. наговориться туйганчы сөйләшү, сөйләшеп тую; наслушаться туйганчы тыңлау, тыңлап тую; 6) акрын гына сүзләре ярдәмендә, мәс. наигрывать акрын гына уйнау; напевать акрын гына көйләү; 7) кайбер очракларда төп фигыль белән генә тәрҗемә ителә, мәс. наклеить на стену стенага ябыштыру; нарастить темпы темпларны арттыру; набить погреб снегом кар базына кар тутыру; 8) фигыльнең тәмамланган төр формасын ясаганда, төп фигыль белән яисә чыгару дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә тәрҗемә ителә, мәс. набальзамировать бәлзәмләү; напечатать бастыру, бастырып чыгару 2. сыйфатлар ясый, бу очракта аның мәгьнәләре изафә ярдәмендә яки …га тага (тагыла) торган, …га элә (эленә) торган сүзләре белән белдерелә, мәс. нагрудный күкрәк …ы, күкрәккә тага торган; настенный стенага эленә торган 3. исемнәр ясый, мәс. нарукавник җиңсә, беләксә; набалдашник сакма, таяк чукмары, таяк башы 4. рәвешләр ясый, мәс. накрепко 1) нык итеп, ныклап; 2) катгый рәвештә, кискен рәвештә; настрого каты итеп, катгый рәвештә; насухо коп-коры итеп, коп-коры булганчы, корытканчы
нагладить (гл.) 1. что, чего, разг. (берникадәр) үтүкләү, үтүкләп кую (чыгу); нагладить очень много белья бик күп кер үтүкләү 2. что яхшылап (әйбәтләп, бик яхшы, әйбәт итеп) үтүкләү; нагладить платье күлмәкне бик яхшы үтүкләү
наглаживать (гл.) см. нагладить наглаживаться (гл.) страд. 1. разг. (берникадәр) үтүкләнү, үтүкләп куелу; 2. шомартылу
нагреться (гл.)җылыну, кайнарлану; кызу, кызып җитү; утюг нагрелся үтүк кызды
(гл.)җылыну, кайнарлану; кызу, кызып җитү; утюг нагрелся үтүк кызды
обгибать (гл.) простореч. см. огибать обгибаться (гл.) простореч. см. огибаться обгладить (гл.) 1. (сделать гладким) шомарту, шомартып чыгу; 2. үтүкләп бирү; всех обстирала, обгладила барысының да керен юып, үтүкләп бирде
отгладить (гл.)что яхшылап үтүкләү, үтүкләп (өтәләп) алу
отгладиться (гл.)үтүкләнү
отпарить (гл.)что 1. (отутюжить) юеш чүпрәк аша үтүкләп чыгу 2. (размягчить паром) пешекләү, пешекләп алу
отутюживать (гл.) см. отутюжить отутюживаться (гл.) страд. үтүкләнү, үтүкләп чыгылу
отутюжить (гл.)что өтеләү, үтүкләп кую, үтүкләп алу
палить I(гл.) 1. кого-что көйдерү, өтү; палить гуся каз өтү 2. кого-что и без доп. кыздыру, пешерү, көйдерү; солнце палит кояш пешерә 3. что. разг. яндыру, көйдерү; палить белье утюгом бельены үтүк белән көйдерү 4. что. разг. яндыру, ягу; палить дрова утын яндыру
перегладить (гл.)что 1. (выгладить заново) яңадан үтүкләү, кабаттан өтеләү 2. (выгладить все, многое) үтүкләп бетерү, өтеләп чыгу
перегладывать (гл.) разг. см. переглодать переглаживать (гл.) см. перегладить переглаживаться (гл.) страд. яңадан үтүкләнү
перегреться (гл.) 1. артык нык кызу, кирәгеннән артык кайнарлану; утюг перегрелся үтүк артык нык кызган 2. (на солнце) артык нык кызыну, кояшта яну, эссе сугу
переутюживать (гл.) см. переутюжить переутюживаться (гл.) страд. яңадан үтүкләнү
переутюжить (гл.) 1. яңадан үтүкләү, икенче кат үтүкләү; 2. (отутюжить все, много) үтүкләп чыгу, үтүкләп бетерү
погибь (сущ.)(ж) спец. см. погиб погладить (гл.) 1. что, разг. (утюгом) үтүкләп алу, үтүкләп бетерү 2. кого-что сыпырып (сыйпап) кую, сыпырып алу; погладить по голове башыннан сыйпап кую
подгладить (гл.)что, разг. яңадан үтүкләп алу, тагың бер кат үтүкләү
подгладывать (гл.) см. подглодать подглаживать (гл.) см. подгладить подглаживаться (гл.) страд. разг. тагын бер кат үтүкләнү
подутюживаться (гл.) страд. разг. үтүкләп алыну, үтүкләп җибәрелү
подутюжить (гл.) разг. үтүкләп алу, үтүкләп җибәрү, бераз үтүкли төшү
подутюжник (сущ.)(м) спец. үтүк астына куела торган әйбер, үтүк аслыгы
поутюжить (гл.)үтүкләү, үтүкләп алу; поутюжить брюки чалбарны үтүкләп алу
прогладить (гл.) 1. что (разгладить) үтүкләү, үтүкләп кую 2. что и без доп. (берникадәр вакыт) үтүкләү, үтүкләп тору, (берникадәр вакытны) үтүкләп үткәрү
прогладиться (гл.)үтүкләнү
разгладить (гл.)что 1. үтүкләү, үтүкләп чыгу; разгладить брюки чалбар үтүкләү 2. тигезләү, төзәйтү; шомарту; разгладить смятый конверт бөгәрләнгән конвертны тигезләү
разутюживать (гл.) см. разутюжить разутюживаться (гл.) 1. разг. см. разутюжиться; 2. страд. үтүкләнелү, үтүкләп куелу, үтүкләп чыгылу
разутюжить (гл.) 1. үтүкләү, үтүкләп кую; разутюжить брюки чалбарны үтүкләп кую; 2. тигезләү, тигезләп чыгу (юлны махсус машина белән)
разутюжиться (гл.) разг. үтүкләнү; брюки плохо разутюжились чалбар начар үтүкләнгән
сбрызгивать (гл.) см. сбрызнуть сбрызнуть (гл.)что сиптерү, сиптереп алу, бөркү, бөркеп алу, чәчрәтеп юешләү; сбрызнуть белье перед глажением үтүкләр алдыннан кергә су бөркеп алу
свеже кушма сүзләрнең әле генә, яңа гына мәгънәләрен аңлаткан беренче өлеше, мәс. свежевыглаженный әле генә үтүкләнгән; свежескошенный яңа гына чабылган
складка (сущ.)(ж) 1. бөрмә; юбка со складками бөрмәле юбка 2. сыр; брюки с отутюженными складками сырлары үтүкләнгән чалбар 3. җыерчык; складки на лбу маңгайдагы җыерчыклар 4. җыерчык; складки эемной коры жир кабыгындагы җыерчыклар
спалить (гл.)что 1. яндыру, яндырып бетерү; спалить все дрова барлык утынны яндырып бетерү; спалить дом өйне яндыру 2. көйдерү, көйдереп алу, көйдереп бетерү; яндырып алу; спалить белье утюгом керне үтүк белән көйдереп алу; солнце спалило траву кояш үләннәрне көйдереп бетергән
утюг (сущ.)(м)үтүк, өте; электрический утюг электр үтүге
утюжение (сущ.)(с) см. утюжить утюжильный (прил.) спец. үтүкләү...-ы; утюжильный стол үтүкләү өстәле
утюжильщик (сущ.)(м) спец. үтүкләүче (тегү промышленностенда махсус эшче)
утюжильщица (сущ.)(ж) спец. үтүкләүче [хатын-кыз] (тегү промышленностенда махсус эшче)
утюжить (гл.) 1. что үтүкләү, өтеләү; утюжить брюки чалбар үтүкләү 2. перен. кого, прост. (колотить) тукмау, дөмбәсләү 3. перен. что тигезләү, таптау, таптап үтү; танки утюжат окопы танклар окопларны таптап үтәләр
утюжиться (гл.) страд. үтүкләнү
утюжка (сущ.)(ж) см. утюжить утюжник (сущ.)(м) спец. үтүк ясаучы (оста)
утюжный (прил.) спец. 1. үтүк...-ы; утюжное производство үтүк производствосы; 2. үтүкләү...-ы
Татарско-русский словарь:
өтәсләү (гл.)(перех.) 1. см. төтәсләү 2. диал. см. өтү өте (сущ.) диал. см. үтүк өтек I(сущ.) диал. см. үтүк II(прил.) 1. палёный; ~ исе килә пахнет палёным 2. разг. оборванный, изношенный, затрёпанный || оборванец, оборвыш; ~ өс-баш затрёпанная одежда 3. разг. куцый, короткий (обычно о недостаточной длине размера); ~ җиңнәр куцые рукава; ~ пиджәк короткий пиджак 4. перен. разг. куцый, отрубленный (о хвосте); ~ койрыклы эт собака с куцым хвостом 5. перен. разг. невзрачный, непривлекательный; неполноценный; ~ кеше невзрачный человек 6. перен. разг. куцый, урезанный; ~ конституция куцая конституция; ~ демократия урезанная демократия
өтеләү (гл.)(перех.) диал. см. үтүкләү; күлмәк ~ гладить платье
сулау I(перех.) 1. увлажнять/увлажнить что чем || увлажнение; см. дымландыру; чалбарын ~п үтүкләү утюжить брюки, увлажняя водой 2. смачивать/смочить что чем || смачивание; сохариларны ~у смочить сухари; чүпрәкне ~у смачивать тряпку 3. обводнять/обводнить что
сыр I(сущ.) 1. нарезка, нарез, резьба; винт сыры винтовая нарезка (резьба); шөреп сырлары ашалган стёрта нарезка у шурупа; гайканы бер сырга бушату ослабить гайку на один оборот 2. узор, резной узор; протектор; машина тәгәрмәченең сырлары резной узор (протектор) машинного колеса 3. диал. узкая лента, нашиваемая на низ женского платья; сыр тоту нашить узкую ленту 4. линия, складка; см. җыерчык; сырлары үтүкләнгән чалбар брюки с отутюженными складками; уч сырлары линии ладони; йөздәге сырлар складки лица; юрган сырлары складки у стёганого одеяла 5. анат. бороздка, извилина; см. җыерчык; ми сырлары извилины мозга; маңгай сырлары бороздки на лбу
үтүк (сущ.) утюг || утюжный; электр ~ге электрический утюг
үтүкләнү (гл.) страд. -возвр. от үтүкләү; гладиться, утюжиться, выутюжиться, проглаживаться/прогладиться, заглаживаться/загладиться, заутюживаться/заутюжиться, разутюживаться/разутюжиться, отглаживаться/отгладиться, отутюживаться/отутюжиться || глаженье, утюжка; җөйләр яхшы ~де швы хорошо разгладились (заутюжились
үтүкләтү (понуд.) от үтүкләү
үтүкләү (гл.)(перех.) утюжить, выутюжить, гладить, проглаживать/прогладить, заглаживать/загладить, заутюживать/заутюжить, разутюживать/разутюжить, отглаживать/отгладить, отутюживать/отутюжить || утюжка, глаженье; урын-җир әйберләрен ~ гладить постельное бельё
үтүкләүче (сущ.) гладильщик
үтүкләшү (гл.) взаимно-совм. от үтүкләү
Тәсадеф