Русско-татарский словарь:
апофтегма (сущ.)(ж)апофтегма (үткен фикерле кыска гына мәкаль, афоризм)
аттический (прил.): аттическая соль оста рәвештә көлү, үткен сүзләр әйтеп көлү
бабенка (сущ.)(ж) разг. фам. үткен хатын, чая хатын
беднячка (сущ.)(ж) см. бедняк бедовый (прил.) разг. 1. (смелый) кыю, базымчан, үткен 2. (разбитной) елгыр, җитез
боевой (прил.) 1. сугыш …ы; хәрби; боевой конь сугыш аты; боевая подготовка хәрби хәзерлек 2. сугышчан; привести в боевую готовность (гаскәрләрне-коралларны) сугышчан әзерлеккә китерү 3. булдыклы, үткен; боевой парень булдыклы егет 4. күтәренке, дәртле; боевое настроение күтәренке кәеф 5. (очень важный) сугышчан, бик мөһим, беренче чираттагы; боевая задача сугышчан бурыч боевое крещение 1) сугышта беренче мәртәбә катнашу; 2) беренче сынау; беренче мәртәбә чирканыч алу
бой-баба (сущ.) см. баба бойкий (прил.) 1. җитез, өлгер, булдыклы; бойкий парень җитез егет 2. үткен, тапкыр; бойкий ум үткен акыл 3. халык күп була торган, халык күп йөри торган, халык кайнап тора торган; бойкое место халык күп була торган урын бойкая торговля кызу сәүдә; бойкое перо у кого үткен каләм
бойкость (сущ.)(ж) мн. (нет)җитезлек, үткенлек, булдыклылык, кыюлык
верный (прил.) 1. тугрылыклы, турылыклы, тугры, туры; верный помощник турылыклы ярдәмче; верные друзья тугры дуслар 2. дөрес, дөреслекле; верная мысль дөрес фикер; верный перевод дөрес тәрҗемә 3. ышанычлы, нык, ныклы; үткен, төгәл; төз; верная рука ышанычлы кул; верный глаз үткен күз 4. (неизбежный) котылгысыз, шиксез; верная гибель котылгысыз һәлакәт
вкрадываться (гл.) см. вкрасться вкрапить (гл.)что 1. (сделать крапины) бөрчекләр ясау, бөрчекләндерү ( мәс. буяу бөркеп) 2. перен. кыстырып җибәрү, кыстыру, кертү, кертеп җибәрү, урнаштыру (кисәк-кисәк); остроумные замечания, вкрапленные в речь сөйләмгә кисәк-кисәк кыстырылган үткен искәрмәләр
вострить (гл.) простореч. үткенләү
востроглазый (прил.) разг. үткен күзле, җете күзле
вытачивать (гл.) см. выточить вытачиваться (гл.) страд. 1. кырып ясалу (кыру станогында); 2. (натачиваться) кайралу, үткенләнү; очлану; 3. (о дереве) кимерелү, ашалу
глазастый (прил.) 1. (с большими глазами) зур күзле, шар күзле 2. (зоркий) очлы күзле, үткен күзле, яхшы күрүчән
живость (сущ.)(ж) 1. җитезлек, өлгерлек, хәрәкәтчәнлек; живость движений хәрәкәтләр җитезлеге 2. сизгерлек, үткенлек; живость ума акылның үткенлеге
забористый (прил.) прост. 1. көчле, куәтле, зәһәр, үткен, каты; забористый табак каты тәмәке 2. перен. чәнечкеле; тупас; забористое словцо үткен сүз
II(гл.)что 1. очлау; очын үткенләү; заострить карандаш карандаш очлау 2. перен. кискенләштерү, басым ясау; заострить вопрос мәсьәләгә басым ясау заострить внимание на чем игътибарны юнәлтү
затачиваться (гл.) страд. үткенләндерелү, кайралу, очлану
II(гл.)что үткенләү, кайрау; очлау; заточить карандаш карандаш очлау; заточить инструмент инструментны үткенләү
змееобразный (прил.) см. змеевидный змеиный (прил.) 1. елан ...-ы; змеиная кожа елан тиресе; 2. перен. зәһәр, зәһәрле, мәкерле, агулы; змеиная улыбка мәкерле елмаю. Змеиная мудрость книж. үткен акыл
зоркий (прил.) 1. үткен; зоркие глаза үткен күзләр 2. перен. (проницательный) сизгер
зоркость (сущ.)(ж) мн. (нет)үткенлек; сизгерлек
зубастый (прил.) 1. үткен тешле, эре тешле, күп тешле; зубастая щука үткен тешле чуртан 2. перен. (острый на язык) әче телле, үткен телле, зәһәр телле
зубриться I(гл.) 1. (покрываться зазубринами) кыршылу, йөзе кайту (үткен инструментның) 2. страд от зубрить I
извертливый (прил.) обл. үткен, тапкыр, булдыклы (нинди генә читен хәлдә калганда да җиңел ерып чыга ала торган)
изощренность (сущ.)(ж)үткенлек, сизгерлек; камиллек
изощренный (прил.)үткен, артык сизгер, нечкә, камилләшкән; изощренный ум камилләшкән акыл
изощрить (гл.)что, книжн. камилләштерү, үткенләштерү, артык сизгер итү, үстерү; изощрить слух ишетү сәләтен камилләштерү
изощриться (гл.)камилләшү, үткенләшү, шомару, үсү; изощриться в философских спорах философик бәхәсләрдә камилләшү
искрометный (прил.)үткен; янып торган; искрометный взгляд үткен караш
когтистый (прил.)үткен тырнаклы
крикливость (сущ.)(ж) 1. кычкыручан булу, чәрелдеклек; елаклык 2. ачылык, катылык, кискенлек, үткенлек 3. перен. артык кычкырып тору, күзгә бик нык бәрелү
крикливый (прил.) 1. күп кычкыручан, чәрелдек, елак; крикливый ребенок елак бала 2. (резкий) ачы, каты, кискен, үткен (тавыш, авазлар турында), крикливый голос ачы тавыш 3. перен. кычкырып торган, күзгә ташланып торган; крикливый наряд кычкырып торган кием
ловкач (сущ.)(м) разг. елгыр, елгыр кеше, үткен кеше
меткий (прил.) 1. төз, туры; меткий стрелок төз атучы, мәргин; метксе попадание туры тидерү; меткий удар туры сугу 2. перен. берәгәйле, тапкыр, үткен; меткий глаз үткен күз; меткое слово үткен сүз
меткость (сущ.)(ж) 1. төзлек, төгәллек; меткость выстрела атуның төзлеге 2. перен. осталык, берәгәйлек, тапкырлык, үткенлек; меткость сравнения чагыштыруның үткенлеге
наораться (гл.) простореч. см. накричаться наострить I(гл.)үткенләү, чарлау
II(гл.) разг. үткен сүзләр сөйләп ташлау, тапкыр сүзләр әйтеп ташлау
напороть I(гл.)что, разг. яралау (берәр үткен нәрсәгә бәрелеп яки басып); напороть ногу на гвоздь кадакка басып аякны яралау
напороться I(гл.) 1. на что. разг. яралану (берәр үткен нәрсәгә бәрелеп яки басып); напороться на стекло пыялага басып яралану 2. перен. на кого-что туры килү, тап булу, очрау, өстенә барып чыгу; напороться на засаду засадага очрау; напороться на негодяя кабахәт кешегә туры килү
направить I(гл.) 1. что юнәлтү, юнәлдерү; направить оружие на врага коралны дошманга таба юнәлтү; направить внимание на что-л. игътибарны берәр нәрсәгә юнәлтү; направить все силы на выполнение плана бөтен көчне планны үтәүгә юнәлтү 2. кого-что җибәрү; направить к юристу юристка җибәрү; направить заявление на имя директора гаризаны директор исеменә җибәрү 3. что (наточить) янау, чарлау, кайрау, үткенләү 4. перен. что җайлау, җайга салу, юлга салу, юлга салып җибәрү, рәтләү, рәткә салу; направить работу эшне юлга салып җибәрү направить путь (шаги, стопы и т. п.) юнәлү, китеп бару; направить на истинный путь или на путь истины дөрес юлга салу
натачивать (гл.) см. наточить натачиваться (гл.) страд. чарлану, үткенләндерелү, кайралу
наторкать (гл.) обл. см. натыкать наточить (гл.)что, чего чарлау, кайрау, үткенләү, чарлап (кайрап, үткенләп) кую; (косу) янау, янап кую
негибкий (прил.) 1. бөгелми торган, сыгылмый торган; негибкие ветки бөгелми торган ботаклар 2. перен. сыгылмалы булмаган, үткен булмаган; негибкий ум үткен булмаган акыл
нож (сущ.)(м)пычак без ножа зарезать пычаксыз сую, харап итү; быть на ножах с кем пычакка пычак килеп тору (дошман булу); нож в спину аркага пычак кадау, арттан китереп пычак кадау; нож острый үткен пычактай (бик зур күңелсезлек, бик авыр, күңелсез нәрсә турында)
обостренность (сущ.)(ж) 1. үткенлек, сизгер булу, сизгерлек; обостренность зрения күрүнең үткенлеге 2. кискенләшү, киеренке булу; обостренность отношений мөнәсәбәтләрнең кискенләшүе
обострить (гл.)что 1. (сделать более восприимчивым) үткенләндерү, сизгерләндерү 2. көчәйтү; обострить боль авыртуны көчәйтү 3. киеренкеләндерү, кискенләштерү; обострить отношения үзара мөнәсәбәтне кискенләштерү
обостриться (гл.) 1. очлаю; лицо обострилось бите очлайган 2. үткенләнү; зрение обострилось күзләр үткенләнде 3. көчәю; боль обострилась авырту көчәйде 4. киеренкеләнү; отношения обострились мөнәсәбәтләр киеренкеләнде
обоюдоострый (прил.)ике ягы да үткен; обоюдоострый кинжал ике ягы да үткен хәнҗәр
острие (сущ.)(с) 1. оч; йөз, үткен як; острие штыка штык очы; острие сабли кылыч йөзе 2. перен. оч, иң үткен як; ук; острие критики тәнкыйть угы (үткен ягы)
острильный (прил.) спец. кайрау ...-ы, үткенләү ...-ы; острильный прибор кайрау приборы
острить I(гл.)что (делать острым) очлау; үткенләү, чарлау, кайрау
II(гл.)(говорить остроты) тапкыр сүзләр әйтү, үткен сүзләр әйтү, җорлану
острогать (гл.) см. обстрогать остроглазые (прил.) разг. үткен күзле; зирәк, очлы күзле
острозубцы (сущ.)ед. нет см. острогубцы острозубый (прил.)үткен (очлы) тешле
острота (сущ.)(ж)тапкыр сүз, үткен сүз, җор сүз
(сущ.)(ж) 1. үткенлек; острота ножа пычакның үткенлеге 2. перен. үткенлек, зирәклек; острота ума акылның зирәклеге; острота зрения күзнең үткенлеге 3. (пряность) ачылык, кыркулык; острота соуса соусның ачылыгы 4. перен. (крайняя напряженность) киеренкелек, кискенлек; острота положения хәлнең кискенлеге
остроум (сущ.)(м) разг. устар. үткен фикерле кеше, үткен сүзле кеше, сүзгә тапкыр кеше
остроумец (сущ.)(м) разг. устар. үткен фикерле кеше, үткен сүзле кеше, сүзгә тапкыр кеше
остроумие (сущ.)(с)тапкырлык, тапкыр сүзлелек; үткен акыллылык
остроумничать (гл.) разг. үткен акыллы булып күренергә тырышу, тапкырлык күрсәтергә маташу
остроумный (прил.)үткен сүзле, үткен телле; тапкыр, җор; остроумное выражение тапкыр әйтем
острый (прил.) 1. үткен; острый нож үткен пычак 2. очлы, очлы башлы; острый нос лодки көймәнең очлы борыны 3. перен. үткен, зирәк; очлы; острый ум зирәк акыл; острый глаз очлы күз 4. перен. чәнечкеле, зәһәрле, үткен, әче; острый язычок әче тел; острая шутка зәһәрле шаярту 5. перен. әче, ачы; острый запах ачы ис 6. перен. көчле, каты; кискен; острая боль каты авырту; острый угол мат. кысынкы почмак
остряк (сущ.)(м) разг. җор кеше, үткен телле, тапкыр сүзле кеше
отточить (гл.)что 1. (сделать острым) үткенләү, үткенләп алу; кайрау, чарлау, беләүләү; кайрап, чарлап алу; очлау (карандашны) 2. перен. (сделать четким) шомарту (сүзне, әйтемне һ. б. ш.)
отточиться (гл.)үткенләнү, кайралу, чарлану; (о карандаше) очлану
переточить (гл.)что 1. (заново) яңадан кайрау, яңадан чарлау, яңадан үткенләү 2. (все, многое) кайрап чыгу, үткенлән чыгу, чарлап бетерү
плоский (прил.) 1. яссы, ялпак, тигез, такыр; плоская крыша яссы түбә 2. җәенке, җәйпәк, сай; плоская тарелка сай тәлинкә 3. перен. тупас, кызыксыз, үткенлеге булмаган, буш; плоская шутка кызыксыз мәзәк
подострить (гл.) разг. үткенәйтә төшү, үткенли төшү, үткенләндерә төшү
подточить (гл.) 1. что үткенли төшү, [бераз] кайрап үткенләп алу; подточить нож пычакны бераз кайрап үткенләп алу 2. что (о насекомых, грызунах) астан ашау, астан кимерү 3. что астан ашап җимерү, астан ашап ишү; водой подточило скалу безл. кыяны астан су ашаган 4. перен. кого-что какшату, йончыту, хәлсезләндерү; болезнь подточила его авыру аны йончыткан
поострить I(гл.)бераз үткенләп алу, үткенләп алу, бераз очлап алу; поострить нож пычакны бераз үткенләп алу
II(гл.) разг. үткен сүзләр әйткәләп алу, үткен сүзләр әйтеп алу, төрттереп әйтеп кую; ему хочется поострить аның үткен сүзләр әйтәсе килә
поточить (гл.)бераз үткенләү, үткенләп алу, бераз чарлап алу, кайрап алу; поточить нож пычакны үткенләп алу; пычакны кайрап алу
II(гл.)что 1. (исправлять) төзәтү; править ошибки хаталарны төзәтү 2. спец. (точить) үткенләү, үткерләү; янау; править косу чалгы янау
претендовать (гл.)на что дәгъва итү (кылу), дәгъвалау; претендент булу; претендовать на должность заведующего отделом бүлек мөдире урынын дәгъвалау; претендовать на остроумие үткен сүзлелеккә дәгъва итү
прозорливец (сущ.)(м) книжн. үткен акыллы, зирәк, алдан күрүчән кеше
прозорливица (сущ.)(ж) книж. устар. ритор. үткен акыллы, зирәк кеше, алдан күрүчән, алдан күрә белүчән кеше
прозорливость (сущ.)(ж) мн. нет, книж. үткен акыллылык, зирәклек, алдан күрә белүчәнлек
прозорливый (прил.) книжн. үткен акыллы, зирәк, алдан күрүчән
прозревать (гл.) см. прозреть прозрение (сущ.)(с) 1. см. прозреть; 2. (проницательность) үткенлек, зирәклек
пронзительный (прил.) 1. ачы; пронзительный крик ачы тавыш 2. (о ветре, холоде и т. п.) үзәккә үтә торган; үтәдән үтә торган; зәһәр, ачы, кискен; пронзительный ветер зәһәр җил; пронзительный холод зәһәр суык 3. үткен; сынаулы; пронзительный взгляд үткен караш
пронизывающий (прил.) 1. (прич.)от пронизывать; 2. (о холоде, ветре и т. п.) үзәккә (җилеккә) үтә торган, үтәдән үтә торган; зәһәр, ачы, кискен; пронизывающий ветер үзәккә үтә торган җил 3. (о взгляде) үткен; сынаулы
проницательность (сущ.)(ж)үткенлек, зирәклек, үтә күрүчәнлек
проницательный (прил.)үткен, зирәк, үтә күрүчән; сизгер; проницательные глаза үткен күзләр; проницательный ум үткен акыл
пряный (прил.) 1. үткен, ачы; хуш исле; пряный запах үткен ис 2. тәмләткеч[ләр] салып әзерләнгән, тәмләткеч[ләр] салынган; пряные блюда тәмләткечләр салынган ашамлыклар
разудалый (прил.)нар.- поэт. бик кыю, бик батыр, гайрәтле; бик үткен (җитез, чая), разудалый добрый молодец гайрәтле батыр егет
разящий (прил.)үткен, кискен; какшаткыч, җимергеч; разящие удары по врагу дошманга җимергеч һөҗүмнәр ясау
резвость (сущ.)(ж) мн. (нет) 1. шаянлык, чаялык, и уклык; резвость ребенка баланың шаянлыгы; 2. перен. үткенлек, зирәклек; резвость ума акылның үткенлеге; 3. спорт, җитезлек, елгырлык, елдамлык
резвунья (сущ.)(ж) разг. , шаян, чая, шук, җитез, үткен кыз бала
резвуха (сущ.)(ж) обл. шаян, чая, шук, җитез, үткен кыз бала
репеек (сущ.)(м) спец. шпор тәгәрмәче (шпорның үткен сырлы йолдызсыман кечкенә тәгәрмәче)
сердцеведец (сущ.)(м) книж. кеше күңелен аңлаучы, үткен психолог
словцо (сущ.)(с) разг. : для красного словца үткен сүз, җор сүз
смелый (прил.) 1. кыю, батыр, базымчан, йөрәкле, тәвәккәл; смелый человек кыю кеше 2. кыю, үткен; смелая мысль кыю фикер 3. перен. әдәпсез, оятсыз; смелая шутка оятсыз мәзәк
сообразительность (сущ.)(ж) мн. (нет)зирәклек, үткен зиһенлелек, тиз төшенүчән булу, тиз аңлаучан булу, тиз тотып алучанлык
сообразительный (прил.)зирәк, үткен, тапкыр, зиһенле, тиз аңлаучан (төшенүчән)
тонкий (прил.) 1. нечкә, нәзек; юка; тонкая тетрадь юка дәфтәр; тонкое сукно юка сукно; тонкая нитка нечкә җеп; тонкие пальцы нечкә бармаклар 2. (высокий о звуках) нечкә, югары 3. (о чертах лица) нәфис 4. нечкә, нәфис, нәзакәтле; нәфис эшләнгән; тонкий запах сирени сирень чәчәкләренең нечкә хуш исе; тонкая работа нәфис эшләнгән эш 5. әдәпле, нәзакәтле; тонкое обращение нәзакәтле мөгамәлә 6. үткен, зирәк, нечкә; тонкий ум зирәк акыл; тонкий юмор нечкә юмор 7. (чуткий) үткен, сизгер; тонкий слух үткен колак тонкая бестия разг. хәйләкәр шайтан
тонкость (сущ.)(ж) 1. нечкәлек, нәзеклек; юхалык; тонкость нити җепнең нечкәлеге; тонкость бумаги кәгазьнең юкалыгы 2. (запаха, вкуса и т. п.) нечкәлек 3. (изысканность, учтивость) әдәплелек, нәзакәтлелек 4. (чувствительность, проницательность) үткенлек, зирәклек 5. (мелкая подробность) нечкәлек, җентеклелек; вдаваться в тонкости җентекләп, тикшерү, төпченү до тонкости знать что берәр нәрсәне энәсеннән җебенә кадәр белү
II(гл.) спец. 1. см. уточиться; 2. страд. үткенләп тарайтылу, чарлап тарайтылу (мәсәлән, пычакның йөзе)
утонченный (прил.) 1. (прич.)от утончить; 2. (изощренный) нечкә, сизгер, үткен, нәзакәтле; утонченный вкус нечкә зәвык; утонченные манеры нәзакәтле манерлар
уточить (гл.) спец. үткенли-үткенли тарайтып бетерү, чарлый-чарлый тарайтып бетерү (пычак-пәке һ.б.ның йөзен)
Татарско-русский словарь:
беләү I(сущ.) 1. оселок, брусок; ~ белән үткенләү править оселком (бруском) 2. перен. засаленное, залоснившееся место (на одежде)
корал (сущ.) 1. в разн. знач. оружие (огнестрельное, ядерное, химическое, холодное) || оружейный; ~ җитештерү производство оружия; ~ заводы оружейный завод; ~ склады оружейный склад, арсенал; рус ~ының даны слава русского оружия; ~га! к оружию! 2. собир. вооружение; яңа төр ~лар новые виды вооружения; ~ларны кыскарту сокращение вооружения 3. прям., перен. орудие, средство (труда, производства), инструмент (измерительный, столярный, музыкальный); авыл хуҗалыгы ~лары сельскохозяйственные орудия; ~ эшләр, ир мактаныр (посл.) инструмент делает, мужчина хвастается; тәнкыйть-йогынтылы ~ критика-действенное оружие; үзеңә каршы ~ бирү дать (кому-л.) оружие против себя; тел-үткен көрәш ~ы язык-острое орудие борьбы
күз (сущ.) 1. глаз, око книжн. и редко.; матур зәңгәр күзләр красивые голубые глаза; күзләрне йому закрыть глаза; кылый күз раскосые глаза; күзләр яшьләнү появление слёз на глазах; күз авырулары глазные болезни; күз даруы глазные капли; күз клиникасы глазная клиника; күз-күңелнең көзгесе ( погов. ) глаза-зеркало души; күз күрә дә, буй җитми (посл.) видит око, да зуб неймёт; ышанма күзеңә, ышан сүземә ( погов. ) не верь (своим) глазам, верь (моим) словам; күзләр матурны, иреннәр татлыны ярата (посл.) глаза любят красивое, уста-сладкое 2. зрение, глаз || зрительный; үткен күз острый (намётанный) глаз; тәҗрибәле күз опытный глаз; күз күреме поле зрения, кругозор; күздән югалу исчезнуть из поля зрения; күз алдану обман зрения, оптический обман; күз хәтере зрительная память 3. взгляд, взор; күз йөртеп чыгу обвести взглядом, окинуть взором; күзләр белән озатып калу провожать взглядом; күзләрне еракка төбәү устремить взоры вдаль 4. перен. разг. глаз (надзор, просмотр); балаларга ана күзе кирәк детям нужен материнский глаз; монда җаваплы кеше күзе җитми здесь не хватает глаз ответственного лица; һәр җирдә аның үз күзе везде у него свой глаз 5. ушко (иголки); йозак күзе ушко замка 6. дыра, отверстие, проушина; балта күзе проушина топора 7. глазок (двери) 8. разг. звено, глазок (окна, рамы) 9. петля (на вязальных изделиях); күз төшерү спустить петлю 10. ячейка, ячея; җәтмә күзенә эләккән балык рыба, застрявшая в ячейках сети; кәрәз күзе сотовая ячея 11. бот. глазок (у картофеля, деревьев, растений) 12. перен. ямка (в каше для масла) 13. мелкая полынья (на поверхности льда) 14. в притяж. ф. обозначает место, подвергающееся сильному воздействию (солнца, ветра и т. п.), или середину, центр чего-л.; кояш күзе солнцепёк; кояш күзендә кызыну загорать на солнцепёке; җил күзенә утыру сесть в самое ветреное место; күлләвекнең күзенә басу наступить в самую середину лужи 15. поры (у сыра, хлеба) 16. ласк. күзем см. күзалмам 17. в знач.(нареч.) в исх. п. разг. күзеннән до краёв, доверху (о жидкости в сосуде) 18. в знач.(нареч.) в направит. п. разг. күзгә на вид, со стороны; күзгә бик таза на вид очень здоровый 19. в знач.(послелог) а в местно-вр. п. разг. күзендә в глазах чьих-л. перед кем-л.; халык күзендә в глазах людей, перед народом
кылычтай (прил.) 1. саблевидный 2. словно сабля, как сабля (меч); ~ үткен острый как меч
мөмкин (модальн.)(сл.) 1. 1) можно, возможно, есть возможность; язарга, рәсем ясарга ~ можно писать, рисовать 2) можно, допустимо; ладно, хорошо; бу бүлмәдә дә урнашырга ~ можно устроиться и в этой комнате 3) в ф. мөмкинме? разрешите? можно ли? сорарга ~ме? разрешите спросить? 2. возможно, может быть; алай булуы да ~ и так может быть 3. в знач.(сущ.) разг. возможность, возможное; ~нең төбе киң ( погов. ) возможностям нет предела, нет предела возможному; ~не һәркем эшли, ~ түгелне үткен эшли (посл.) возможное всякий сделает, а невозможное-лишь ловкий
үзүткенләнешле (прил.) тех. самозатачивающийся
үткен (прил.) 1. острый (хорошо точёный, хорошо колющий); ~ пычак острый нож 2. островерхий, острым краем; биянең ~ сырты острая спина кобылы 3. бойкий, хваткий, расторопный; ~ егет хваткий парень 4. перен. острый, проницательный, зоркий; испытывающий (о взгляде, глазах) 5. перен. острый, пронзительный, проницательный, сметливый; ~ акыл сметливый ум 6. пронзительный, резкий, пронизывающий (о ветре, холоде и т. п.) 7. перен. острый, назревший; ~ мәсьәлә назревший вопрос
үткен сөтлегән (сущ.) бот. молочай острый
үткенәйтү (гл.)(перех.) см. үткенләндерү үткенәю (гл.)(неперех.) разг. см. үткенләнү2
үткенкорсак (сущ.) зоол. востробрюшко (рыба)
үткенләндерү (понуд.) от үткенләү
үткенләнү (гл.) страд. -возвр. от үткенләү 1. оттачиваться, заостряться; быть отточенным (заострённым) 2. перен. становиться/стать бойким, сметливым, расторопным
үткенләү (гл.)(перех.) заострять/заострить, точить, оттачивать/отточить || заострение, точка, оттачивание
үткенләүче (сущ.) точильщик
үткенлек (сущ.) 1. прям., перен. острота; тешләрнең ~ге острота зубов 2. перен. бойкость, расторопность, проницательность, сметливость
үткенче (сущ.) см. узгынчы үткер (прил.) разг. см. үткен үткерләнү (гл.)(неперех.) разг. см. үткенләнү үткерләү (гл.)(перех.) разг. см. үткенләү үткерлек (сущ.) разг. см. үткенлек үткесез (прил.) разг. непроходимый, непролазный
Тәсадеф