Русско-татарский словарь:
варьироваться (гл.) 1. (разнообразиться) төрлеләнү, үзгәрү 2. страд. от варьировать
веляризация (сущ.)(ж) мн. нет, лингв. аңкаулаштыру (телнең арткы сыртын йомшак аңкауга күтәрү аркасында авазның үзгәрүе)
взрывоопасный (прил.)шартлау куркынычы булган, шартлавы мөмкин булган; вакыйгалар кискен үзгәрү куркынычы булган; взрывоопасная ситуация вакыйгалар кискен үзгәрү куркынычы булган ситуация
видоизменение (сущ.)(с) 1. үзгәреш, үзгәрү; видоизменение растений үсемлекләрнең үзгәрешләре 2. (разновидность) төр, үзгәртелгән төр, вариант; плуг-усовершенствованное видоизменение сохи сабан-суканын камилләштерелгән бер төре
видоизмениться (гл.)үзгәрү, үзгәреш керү; төрләнү; видоизменившиеся формы растений үсемлекләрнең үзгәргән формалары
видоизменяемость (сущ.)(ж) мн. (нет)үзгәрүчәнлек, үзгәрүгә сәләтлелек
деформация (сущ.)(ж)деформация (каты әйберләрнең тышкы көчләр тәэсирендә форма яки күләм ягыннан үзгәрүләре)
деформироваться 1. (гл.)формасы үзгәрү 2. (гл.) страд. от деформировать
динамика (сущ.)(ж) 1. динамика (механиканың бүлеге) 2. динамика (берәр күренеш үсешенең һәм үзгәрүенең барышы) 3. хәрәкәт; в этой пьесе много динамики бу пьесада хәрәкәт күп
дрейфовать (гл.) 1. курстан читләшү, юнәлеш үзгәрү (җил, су агымы йогынтысында) 2. безл. что, мор. (сносить с места ветром или течением стоящее на якоре судно) агызып алып китү
изменение (сущ.)(с) 1. см. изменитьI, измениться; изменение скорости тизлекнең үзгәрүе; изменение голоса тавышны үзгәртү 2. үзгәреш; внести изменения в статью мәкаләгә үзгәрешләр кертү
измениться (гл.)үзгәрү, башкалану измениться в лице чырае үзгәреп китү, чырае китү
изменчивость (сущ.)(ж) 1. үзгәрүчәнлек, алмашынып тору; алмашынып торучанлык; изменчивость погоды һаваның алмашынып торуы 2. биол. үзгәрүчәнлек
изменчивый (прил.)үзгәрүчән, үзгәреп (алмашынып) торучан; изменчивая погода үзгәрүчән һава; изменчивый характер үзгәрүчән характер
изменяемость (сущ.)(ж)үзгәрүчәнлек; төрләнүчәнлек; изменяемость слова по падежам сүзнең килешләр белән төрләнүчәнлеге
изменяемый (прил.)үзгәрүчән; төрләнүчән, үзгәрә (төрләнә) торган; изменяемые части речи төрләнә торган сүз төркемнәре
исказиться (гл.) 1. бозылу 2. бик нык үзгәрү; сытылу (чырай турында)
капризный (прил.) 1. көйсез, кире, мыжык, үзсүзле; капризный ребенок көйсез бала; капризный голос мыжык тавыш 2. перен. тотрыксыз, эзлексез, үзгәрүчән; капризная погода тотрыксыз һава
коловратный (прил.) книж. 1. спец. әйләнмә, әйләнә торган; коловратное движение әйләнмә хәрәкәт; 2. перен. устар. үзгәрүчән, ышанычсыз, тотрыксыз; коловратная судьба үзгәрүчән язмыш
крутой (прил.) 1. текә; крутой берег текә яр; крутая скала текә кыя 2. капыл, кинәт, кисәк; крутой поворот событий вакыйгаларның кинәт үзгәрүе 3. (суровый, резкий) кырыс, кискен; крутой характер кырыс характер; крутой человек кискен кеше 4. (решительный, жестокий) каты, кискен; крутые меры каты чаралар 5. каты; крутое тесто каты камыр, крутая каша бик куе ботка; крутое яйцо каты пешкән йомырка крутой кипяток кайнар су
ломаться (гл.) 1. сыну; ватылу, җимерелү; ветка ломается ботак сына; лед ломается боз ватыла 2. перен. бозылу, җимерелү; его характер ломается аның характеры бозыла 3. (жеманничать) кылану, боргалану-сыргалану; назланып кылану; киреләнү 4. (о голосе) үзгәрү 5. страд. от ломать
меняться (гл.) 1. кем-чем алышу; меняться книгами китаплар алышу 2. үзгәрү, алмашыну; люди на дежурстве менялись через час дежурдагы кешеләр бер сәгатьтән бер сәгатькә алмашынып тордылар 3. страд от менять
метальный (прил.) спец. см. метательный метальщик (сущ.) спец. см. метатель метаморфизм (сущ.)(м) мн. нет, геол. метаморфизм (химик һәм физик сәбәпләр тәэсире аркасында тау токымнарының структуралары һәм составлары үзгәрү)
метаморфоза (сущ.)(ж)метаморфоза, кискен үзгәреш, бик нык үзгәрү; с ним произошла метаморфоза ул бик нык үзгәреп киткән
модификация (сущ.)(ж)модификация ( 1. үзгәрү, үзгәреш, башка төргә әйләнү; үзгәртү, башка төргә әйләндерү 2. үзгәргән әйбер, башка төргә кергән әйбер)
модифицироваться 1. (гл.) книжн. үзгәрү, модификацияләнү 2. (гл.) страд. от модифицировать
модуляция (сущ.)(ж)модуляция ( 1. музыкада бер тоннан икенче тонга күчү, тавыш югарылыгының үзгәрүе 2. физ. зур ешлыклы тирбәнешләрне кече ешлыклы тавыш яки башка сигнал тирбәнешләренә туры китерү процессы)
мутация (сущ.)(ж)мутация ( 1. нәрсәнең дә булса кинәт, кискен үзгәреше 2. биол. хайван яки үсемлекләрдә кинәт ниндидер яңа сыйфат барлыкка килү 3. яшүсмер малайлар балигъ булу чорында тавышларының кинәт үзгәрүе)
непостижный (прил.) книж. устар. см. непостижимый непостоянный (прил.) 1. үзгәрүчән, алмашынучан; непостоянный климат үзгәрүчән климат 2. үз фикерендә (сүзендә) нык тормаучан, аумакай; непостоянный человек үз сүзендә нык тормаучан кеше
непостоянство (сущ.)(с) 1. (изменчивость) үзгәрүчән булу 2. (поведения, характера) үз фикерендә (сүзендә) нык. тормау[чылык], аумакайлык
неустойчивость (сущ.)(ж) мн. (нет) 1. какшап тору, селкенүчән булу; 2. аумакайлык, сүздә (фикердә) нык тормау; 3. үзгәрүчәнлек
неустойчивый (прил.) 1. какшау … селкенеп тора торган, селкенә торган, тотрыксыз; неустойчивый стул селкенә торган урындык 2. перен. (часто меняющийся) үзгәреп торучан, үзгәрүчән, тотрыксыз 3. перен. сүзендә (фикерендә) тормаучан, аумакай; неустойчивый характер аумакай характер
осциллограф (сущ.)(м)фил. осциллограф (электрик процессларның вакытка карап үзгәрүен яза торган автомат прибор); электронный осциллограф электроник осциллограф
перевоплотиться (гл.)яңача гәүдәләнү, башка формага керү, үзгәрү
переделаться (гл.) разг. үзгәрү
переломиться (гл.) 1. сыну, сынып чыгу (икегә һ. б. ш.); трость переломилась таяк урталай сынды 2. перен. разг. кискен (кинәт) үзгәрү ( мәс. характер турында)
перемежевывать (гл.) спец. см. перемежевать перемежевываться (гл.) спец. см. перемежеваться перемена (сущ.)(ж) 1. см. переменить; 2. алмашыну, үзгәреш, үзгәрү; резкая перемена температуры температураның кинәт үзгәрүе 3. алмаш күлмәк-ыштан, алмаш эчке кием 4. (перерыв) тәнәфес; большая перемена зур тәнәфес
перемениться (гл.) 1. үзгәрү, алмашыну; погода переменилась һава үзгәрде 2. к кому-чему (изменить свое отношение) мөнәсәбәтне үзгәртү
переменный (прил.)алмашынучан, үзгәрүчән, алмашынып (үзгәреп) тора торган; переменная облачность алмашынучан болытлы һава переменная величина мат. үзгәрмә зурлык, переменный ток эл. алмаш ток; переменный капитал эк. үзгәрмә капитал
переменчивость (сущ.)(ж) разг. тиз үзгәрүчәнлек, алмашынучанлык
переменчивый (прил.) разг. тиз үзгәрүчән, тиз алмашынучан, килделе-киттеле, алмашынып тора торган; переменчивый характер тиз үзгәрүчән характер
переродиться (гл.) 1. тамырдан үзгәрү, бөтенләй икенчеләнү, бөтенләй яңару; нравственно переродиться әхлак ягыннан тамырдан үзгәрү 2. элекке сыйфатын югалту, токымы үзгәрү, сорты начарлану, зәгыйфьләнү; пшеница переродилась бодайның сорты начарланган
пертурбация (сущ.)(ж) 1. книжн. кинәт үзгәрү, кискен борылыш, чуалыш, буталыш, асты-өскә килү 2. астр. юл үзгәртү, юлдан тайпылу, борылыш (күк җисемнәре хәрәкәтендә)
платонизм (сущ.)(м) мн. нет, филос. платонизм, платончылык (борынгы грек философы идеалист Платон Әфләтун фәлсәфәсе. Бу фәлсәфәнең төп пункты мәңгелек һәм үзгәрмәүчән идеяләр чынбарлыкны тәшкил итә, ә үзгәрүчән әйберләр дөньясы фәкать идеяләр дөньясының шәүләсе генә дигән караштан гыйбарәт)
повернуться (гл.) 1. борылу, әйләнү; он повернулся ко мне ул миңа таба борылды; повернуться на другой бок икенче якка әйләнеп яту 2. перен. үзгәрү, борылу, [башка] төс алу, [башка] юнәлеш алу; дело повернулось иначе эш башкачарак төс алды
потрясение (сущ.)(с) 1. тирән борчылу, көчле дулкынлану, авыр кичереш; пережить потрясение тирән борчылу кичерү 2. (коренная ломка) тетрәү, зур үзгәреш, төбеннән үзгәрү
превратность (сущ.)(ж) 1. (изменчивость) үзгәрүчәнлек, үзгәреп торучанлык 2. обычно мн. превратности уст. (злоключения) бәла, каза; шаяру, кирелек; превратности судьбы язмыш шаярулары
превращение (сущ.)(с) 1. см. превратить, превратиться; закон превращения и сохранения энергии физ. энергиянең әверелү һәм саклану законы 2. (изменение) үзгәрү, үзгәреш; көтелмәгән үзгәреш
преобразиться (гл.)үзгәрү, үзгәреп китү
преобразоваться (гл.) 1. (претерпеть коренные изменения) яңадан корылу, үзгәртеп корылу, үзгәрү 2. спец. (превратиться) әйләнү, әверелү
претерпевать (гл.) см. претерпеть претерпеть (гл.)что 1. баштан үткәрү, кичерү, күрү; претерпеть лишения авырлыкларны баштан кичерү 2. очрау, дучар булу ( мәс. үзгәрүләргә); план может претерпеть изменения планның үзгәртелүе мөмкин
реформироваться 1. (гл.)үзгәрү (реформа нәтиҗәсендә); 2. (гл.) страд. реформа ясалу, үзгәртелү, үзгәртеп корылу
скачок (сущ.)(м) 1. (прыжок) сикерү 2. кинәт үзгәрү, күтәрелү; скачок температуры температураның күтәрелүе 3. книжн. сикереш; революционный скачок революцион сикереш
скользящий (прил.) 1. (прич.)от скользить; 2. (плавный, легкий-о движении, походке) салмак, җиңел, талгын 3. үзгәрүчән, үзгәреп тора торган; скользящий график үзгәреп тора торган график
сместиться (гл.) 1. күчү, урыныннан күчү 2. перен. (изменить свой обычный смысл, порядок) үзгәрү
текучесть (сущ.)(ж) 1. физ. агучанлык 2. перен. алмашынучанлык, үзгәрүчәнлек, даими булмау; текучесть кадров кадрларның алмашынып торуы
трансформация (сущ.)(ж)трансформация, әверелү, әверелдерү, үзгәрү, үзгәртү
трансформироваться 1. (гл.)үзгәрү, әверелү, трансформацияләнү, әйләнү 2. (гл.) страд. от трансформировать
флюгерный (прил.) 1. флюгер...-ы; 2. перен. разг. пренебр. аумакай, карашы тиз үзгәрүчән
Татарско-русский словарь:
аз-маз (нареч.) 1. понемногу (интересоваться чем, делать что) понемножку, понемножечку; постепенно; помаленьку, помаленечку, мало-помалу (привыкать к чему, укрепляться в каком-л. мнении); полегоньку, потихоньку; немного, немножко; халык аз-маз җыела башлады публика понемногу стала собираться; өйдә аз-маз эшләштерү дома помаленьку заниматься (посильной) работой 2. немного, немножко (знать о чём, помнить что, кого, уметь делать что); несколько, слегка, чуть, чуточку; не очень много; кое-чем, кое в чём; аз-маз яшелчә үстерү выращивать немного (не очень много) овощей; аз-маз үзгәрү немного (кое в чём) измениться; чит телне аз-маз белү чуточку знать иностранный язык ||(прил.) 1. небольшой, незначительный, скудный, кое-какой, какой-то (доход, запас); некоторый, небогатый; аз-маз тәҗрибә некоторый опыт; аз-маз төзәтмәләр кое-какие поправки; өлешеңә чыккан аз-маз бәхет незначительное счастье, выпавшее на твою долю; җыйган аз-маз уңыш небогатый урожай 2. немногочисленный, немногие (пассажиры, посетители, выставки, экспонаты); редкий; елга аръягында калган аз-маз машиналар немногие машины, оставшиеся на противоположном берегу реки 3. немногие; аз-маз белгәнеңне дә онытып бетерү позабыть и то немногое, что знал
васита (сущ.) книжн. 1. средство (действия, воздействия); өйләр, киемнәр дә һава үзгәрүдән сакланыр өчен генә ~дыр и дома, и одежда являются лишь средством защиты от непогоды 2. помощь; туганнар ~сы белән сатып алу покупать с помощью родных 3. посредник; помощник; егет дустын кыз белән танышуда ~ булуын үтенде юноша просил друга познакомить его (быть посредником при знакомстве) с девушкой
дәрәҗә (сущ.) 1. уровень, степень, ступень, мера; тормыш ~се уровень жизни; алдынгылар ~сенә күтәрелү подтягиваться до уровня передовых; югары үсеш ~се высшая ступень развития; гаеплелек ~се степень виновности; дөнья ~сенә чыгу выйти на мировой уровень 2. положение, звание, чин, ранг, сан; ~ артыннан куу гнаться за положением; профессор ~се звание профессора; югары хәрби ~ высшее воинское звание; илче ~сендә в ранге посла; ханлык ~се ханский сан 3. разряд, степень, ступень; беренче ~ спортчы спортсмен первого разряда; икенче ~ Дан ордены орден Славы второй степени; фәннәр докторы ~се степень доктора наук 4. класс (уровень); осталык ~се класс мастерства; югары ~ле белгеч специалист высокого класса; шахматчыларның уен ~се класс игры шахматистов 5. авторитет, достоинство, честь; престиж, марка; коллективта ~се бар пользуется авторитетом в коллективе; безнең өчен бу зур ~ для нас это большая честь; заводның ~сен төшермәү не уронить честь (престиж, марку) завода; үз ~сен белү знать себе цену 6. лингв. степень; сыйфат ~ләре степени прилагательных 7. лингв. книжн. залог; фигыль ~ләре залоги глаголов 8. мат. степень; ~гә күтәрү возводить в степень; вакланмалы ~ дробная степень 9. в сочет. с(гл.) җитү дойти до какого-л. состояния; чуть не …; елар(лык) ~гә җитү чуть не заплакать; аңны югалтыр ~гә җитү чуть не потерять сознание; үләр ~гә җитеп ачыгу чуть не умереть с голоду; смертельно проголодаться 10. в местно-вр. п. в сочет. с(прил.) в … степени (мере), до … степени (уровня); бертигез ~дә в равной мере (степени); сизелерлек ~дә в заметной степени, заметным образом; чагыштыргысыз ~дә в несравнимой мере (степени); мәгълүм (билгеле) бер ~дә в известной мере; в некоторой степени; танымаслык ~дә үзгәрү измениться до неузнаваемости (до неузнаваемой степени); шул ~дә до такой степени
өзлексез үзгәрү (сущ.) мат. непрерывное изменение
сүзләрнең мәгънәсе үзгәрү (сущ.) лингв. изменение значений слов
үзгәләнү (гл.)(неперех.) 1. см. башкалану 2. см. үзгәрү үзгәләү (гл.) : урын үзгәләү не обживаться, не осваиваться (на новом месте); аш үзгәләү быть привередливым, быть разборчивым в еде
үзгәрү (гл.)(неперех.) меняться, изменяться/измениться, переменяться/перемениться, видоизменяться/видоизмениться, преобразовываться/преобразоваться, перевоплощаться/перевоплотиться || изменение, перемена, видоизменение, преобразование, перевоплощение
үзгәрү өлкәсе (сущ.) мат. область изменения
үзгәрүчән (прил.) изменчивый, переменный, переменчивый; непостоянный, неустойчивый; превратный
үзгәрүчәнлек (сущ.) изменчивость, переменчивость, переменность, непостоянство, неустойчивость, превратность
функциянең монотон үзгәрүе (сущ.) мат. монотонное изменение функции
функциянең үзгәрү тизлеге (сущ.) мат. скорость изменения функции
Тәсадеф