Русско-татарский словарь:
взорвать (гл.) 1. что шартлату, шартлатып күтәртү (җимерү); взорвать мост күперне шартлатып күтәртү 2. перен. кого, разг. чыгырдан чыгару, шартлар хәлгә җиткерү, шартлый язу, бик нык ачуландыру; его слова взорвали меня аның сүзләре мине чыгырдан чыгардылар
всеуслышание (сущ.)с: во всеуслышание = бөтен кешегә ишеттерерлек итеп, кычкырып; бөтен кешегә җиткерү өчен
выварить (гл.)что 1. пешереп җиткерү; выварить мясо итне пешереп җиткерү 2. кайнатып табу (алу, чыгару); выварить жир из костей сөякләрдән май кайнатып чыгару
выдрессировать (гл.)кого-что өйрәтү, дрессировкалау, өйрәтеп җиткерү
выпечь (гл.)что 1. (испечь) пешерү, пешереп чыгару; пешереп кую 2. (пропечь) пешүен китерү, пешереп җиткерү, яхшылап пешерү
выруливать (гл.) см. вырулить вырулить (гл.) ав. җирдән алып барып туктату, җирдән алып барып җиткерү (летчик турында); җирдән барып туктау, җир өстеннән барып җитү (самолет турында)
до (прист.), фигыльләргә түбәндәге мәгънәләр бирә: 1) эш-хәрәкәтне чигенә кадәр җиткерү, мәс. дочитать укып чыгу (бетерү), … кадәр уку; дошить тегеп бетерү; 2) берәр нәрсәне тутыру, мәс. досыпать тулганчы салу, тутырып (өстәп) салу; 3) эш-хәрәкәтне билгеле бер нәтиҗәгә җиткерү, мәс. дозвониться шалтыратып җавап алу; добудиться уяту, көчкә (кыенлык белән) уяту
добрать (гл.) 1. кого-что, кого-чего алу, алып җиткерү; в отряд не добрали трех человек отрядка өч кеше алып җиткермәгәннәр 2. что, чего җыеп бетерү; добрать вишни чияләрне җыеп бетерү
добросить (гл.)что ыргытып җиткерү, добросить мяч до сетки тупны ятьмәгә кадәр ыргытыт җиткерү
доварить (гл.)пешереп җиткерү, пешерә төшү
доведываться (гл.) разг. см. доведаться довезти (гл.)кого-что илтеп (алып барып) җиткерү, илтеп кую
довернуть (гл.) простореч. борып җиткерү, борып кертеп җиткерү
довершить (гл.)что, высок. бетерү, тәмамлау, төгәлләү, очлау, ахырына җиткерү; довершить начатое дело башлаган эшне ахырына җиткерү
довести (гл.) 1. кого-что (доставить) илтеп (китереп) кую; довести кого-л. до дому кемне дә булса өенә кадәр илтеп кую 2. кого-что җиткерү, китереп җиткерү; довести дело до конца эшне ахырына җиткерү; довести до слез еларлык хәлгә җиткерү 3. что илтеп (китереп) җиткерү, сузу; довести дорогу до города юлны шәһәргә китереп җиткерү 4. что (сообщить, передать) белдерү, хәбәр итү, җиткерү; довести сообщение до каждого хәбәрне барысына да белдерергә довести до сведения белдерү, хәбәр итү, мәгълүм итү; довести до сознания аңлату, төшендерү
довеять (гл.) 1. (окончить веять) суырып бетерү, җилгәреп бетерү; 2. поэт. (донести ветром) очырып китереп җиткерү, очырып китереп ташлау
довивать (гл.) разг. см. довить довиваться (гл.) см. довиться довинтить (гл.)борып бетерү, борып җиткерү, ахырына чаклы бору
доволочь (гл.) простореч. өстерәп китереп җиткерү; с трудом доволокли бревно бүрәнәне көчкә генә өстерәп китереп җиткердек
довооружить (гл.)коралландырып җиткерү; өстәмә рәвештә коралландыру
довыполнить (гл.)тутырып җиткерү, үтәп җиткерү; довыполнить план планны тутырып җиткерү
догнать (гл.)кого-что куып җитү (җиткерү); догнать беглеца качкынны куып җитү
додать (гл.)что, чего биреп бетерү (җиткерү), өстәп (тутырып) бирү; додать десять рублей ун тәңкә өстәп бирү
доделать (гл.)что 1. (закончить) ясап бетерү (җиткерү), эшләп бетерү 2. (подправить) тагын да эшкәртү, эшкәртеп җиткерү (җиткерү)
додерживать (гл.) см. додержать додерживаться (гл.) см. додержаться додумать (гл.) разг. уйлап җиткерү, уйлап бетерү
додумывать (гл.) разг. см. додумать додумываться (гл.) см. додуматься доедать (гл.) см. доесть доездить (гл.) разг. 1. йөрү; кондуктору осталось доездить до отпуска еще десять дней кондукторның отпускка кадәр тагы ун көн йөрисе калды; 2. простореч. (измучить ездой) өшәндерү, күп йөртеп ардыру, талчыктыру; 3. спец. (докончить выездку) өйрәтеп җиткерү
дожарить (гл.)ыздырып бетерү, куырып бетерү; кыздырып җиткерү, куырып җиткерү, кирәгенчә кыздыру
дожевать (гл.)чәйнәп бетерү, чәйнәп җиткерү
дознаться (гл.) разг. белү, сорашып белү, белеп җиткерү я не мог дознаться, куда он ушел кая киткәндер ул, һич белә алмадым
доискаться (гл.)кого-чего, разг. эзләп (төпченеп) табу, белеп җиткерү; төбенә төшү; не могу доискаться ключей ачкычларны эзләп таба алмыйм; доискаться правды дөреслекне эзләп табу
докалить (гл.) тех. кыздыру, кыздырып җиткерү; докалить железо добела тимерне агарганчы кыздыру
докатить (гл.)кого-что тәгәрәтеп илтеп (китереп) җиткерү; докатить бревно до забора бүрәнәне коймага кадәр тәгәрәтеп илтеп җиткерү
докидывать (гл.) 1. см. докидать; 2. см. докинуть докинуть (гл.)ыргытып җиткерү, атып җиткерү (билгеле урынга)
докоптить (гл.)ыслап бетерү, ыслап җиткерү; каклап бетерү, каклап җиткерү; докоптить рыбу балыкны каклап, җиткерү
докормить (гл.) 1. туйдырып җиткерү, туйганчы ашату; (грудного ребенка) имезеп җиткерү, туйганчы имезү; 2. разг. ...-ганчы ашату, кирәгеннән артык ашатып зарар китерү; докормить ребенка до болей в животе баланы эче авыртканчы ашату; кирәгеннән артык ашатып, баланың эчен авырттыру
докрутить (гл.) разг. 1. борып бетерү, борып җиткерү; докрутить гайку гайканы борып җиткерү; 2. бөтереп җиткерү, бөтереп бетерү; катып җиткерү, катып бетерү; докрутить веревку бауны бөтереп җиткерү; докрутить нитку җепне катып җиткерү)
долечить (гл.) 1. терелтеп җиткерү, савыктырып җиткерү, сәламәтләндереп җиткерү; 2. разг. дәвалый-дәвалый ...хәлгә җиткерү
долечиться (гл.) 1. дәвалануны ахырына җиткерү; 2. разг. дәвалана-дәвалана берәр зарар китерү
дометнуть (гл.)ыргытып җиткерү, чөеп җиткерү
II(гл.) см. дометнуть домешать (гл.)болгатып бетерү, болгатып җиткерү, катыштырып бетерү, катыштырып җиткерү
домять (гл.)изеп бетерү, изеп җиткерү
донести I(гл.)кого-что илтеп (китереп) җиткерү; донести вещи до дому әйберләрне өйгә китереп җиткерү; ветер донес звуки музыки җил музыка тавышларын монда китереп җиткерде
допарить (гл.)парлап бетерү, пешекләп бетерү, парлап җиткерү, пешекләп җиткерү
доплескивать (гл.) см. доплеснуть доплеснуть (гл.)чәчрәтеп җиткерү
дослать (гл.)что 1. өстәп җибәрү 2. воен. кертеп җиткерү ( мәс. патронны, снарядны көпшәгә)
дотащить (гл.)кого-что өстерәп илтеп (китереп) җиткерү; сөйрәп китереп җиткерү
дотушить I(гл.) разг. сүндереп бетерү; сүндереп җиткерү
II(гл.) кулин. томалап үз парында пешереп җиткерү, тушить итеп җиткерү (итне)
дотянуть (гл.) 1. кого-что тартып (өстерәп) китерү; дотянуть лодку до берега көймәне яр буена тартып китерү 2. что и без доп. китереп җиткерү; килеп җитү; дотянуть самолет до аэродрома самолетны аэродромга китереп җиткерү; подбитый самолет едва дотянул до аэродрома снаряд зарарлаган самолет аэродромга көчкә-көчкә килеп җитте 3. прям., перен. что, до чего сузу, җиткерү; дотянуть руку до полки кулны шүрлеккә сузу; дотянуть работу (с работой) до вечера эшне кичкә кадәр сузу 4. до чего, разг. яшәү, яши алу; больной дотянул до весны авыру язга кадәр яшәде 5. до чего җиткерү, китереп җиткерү; дотянуть до зарплаты акчаны хезмәт хакы алганчыга кадәр җиткерү
доучить (гл.) 1. кого-что …га кадәр укыту, укытып бетерү; өйрәтеп җиткерү; доучить сына до десятого класса улны унынчы класска кадәр укыту 2. что өйрәнү, ятлау, өйрәнеп (ятлап) бетерү; доучить стихотворение шигырьне ятлап бетерү
дочертить (гл.)сызып бетерү, сызып җиткерү
дошвырнуть (гл.) разг. ыргытып җиткерү; атып җиткерү
законник (сущ.)(м) разг. 1. закончы, законнар белгече; 2. законны җиренә җиткерүче
законница (сущ.)(ж) разг. 1. законнар белгече, закончы хатын-кыз; 2. законны җиренә җиткерүче хатын-кыз
издоить (гл.) спец. сөт бирмәс хәлгә җиткерү (сыерны, кәҗәне, сава белми савып)
испечь (гл.)что пешерү, пешереп җиткерү
комплектовать (гл.)что 1. туплау, комплектлаштыру, комплектка тутыру, тиешле санына җиткерү; комплектовать состав служащих хезмәткәрләр составын туплау 2. комплект төзү; комплектовать журналы журналлар комплектын төзү
конец (сущ.)(м) 1. оч; конец палки таяк очы; конец веревки бау очы 2. азак, ахыр; конец года ел ахыры; к концу дня көн азагына таба 3. (концовка) ахыр, азак, соңгы өлеш 4. перен. үлем 5. чик; положить конец чему-л. нинди дә булса эшкә чик кую без конца бик күп, игечиге юк, бик озак; в конце концов ахыр чиктә, ниһаять, бара торгач; до конца ахырына кадәр, беткәнче; из конца в конец бер башыннан икенче башына, аркылыга-буйга; концов не найти очына чыга алмау, рәтен таба алмау, рәтенә чыга алмау; концы в воду эзе дә калмас, эзе дә калмады; [ни] конца (ни) краю нет чему (бер эр әйбернең, эшнең) очы-кырые күренмәү; бик күп булу, бетәсе юк; один конец ни булса ул, ни генә булса да барыбер; под конец ахырда, ниһаять; свести (сводить) концы с концами тартып-сузып җиткерү, ничек кирәк алай җиткерү; со всех концов һәр (төрле) яктан
набраться (гл.) 1. (берникадәр) җыелу, туплану; в яму набралась вода чокырга су җыелган 2. кого-чего җыелу; набралось рублей сто йөз сумлап акча җыелды; наберется килограммов десять бер ун килограмм җыелыр 3. перен. чего җыю, җитү; набраться духу (смелости, храбрости) бөтен кыюлыкны җыю; набраться сил көч җыю; набраться ума (разума) акыл җыю 4. чего (усвоить) үзләштерү; набраться разных умных слов төрле акыллы сүзләр үзләштерү; набра новых правил яңа кагыйдәләр (гадәтләр) үзләштерү 5. чего. разг. җиткерү, төткәрү, табып бетерү; на него денег не наберешься аңарга акча төткәрә алмассың
натренировать (гл.)кого-что күнектереп (өйрәтеп) җиткерү
обойтись (гл.) 1. с кем-чем мөгаләмә итү, эш итү; обойтись с кем-л. плохо берәр кеше белән начар мөгаләмә итү 2. во что. разг. төшү; костюм обошелся мне недорого костюм миңа кыйммәткә төшмәде 3. без кого-чего, кем-чем. разг. канәгатьләнү, канәгать булу, җитү, җиткерү; …сыз да тору; обойтись без машины машинасыз да тору; обойтись ста рублями йөз сум белән канәгатьләнү 4. үтү, узу; все обошлось благополучно бөтенесе имин үтте обойтись в копеечку бик кыйбатка төшү
осмысление (сущ.)(с) см. осмыслить; осмысление фактов фактларны аңлап җиткерү
осмысливать (гл.) см. осмыслить осмыслить (гл.)что аңлау, төшенү, аңлап (төшенеп) җиткерү
осознание (сущ.)(с) см. осознать; осознание необходимости учиться укырга кирәклекне аңлап җиткерү
от (ото=, отъ=) фигыль ясагыч(прист.) 1. берәр эшне тәмамлау, төгәлләү, хәрәкәтне ахырга китереп җиткерү, туктату дигән мәгънәне белдереп, татарчага бетерү дигән ярдәмче фигыль аша тәрҗемә ителә, мәс. отдежурить дежурить итеп бетерү; отработать эшләп бетерү 2. ерагаю, ераклашу, читләшү, читкә китү мәгънәләрен белдереп, китү дигән ярдәмче фигыль аша тәрҗемә ителә, мәс. отлететь очып китү; отбежать в сторону читкә йөгереп китү; отплыть от берега яр буеннан йөзеп китү 3. бер бөтеннән аерым кисәген яки икенче берәр әйберне аеру мәгънәсен аңлатып, алу дигән ярдәмче фигыль аша тәрҗемә ителә, мәс. отрезать кусок хлеба бер телем икмәк кисеп алу; отклеить марку марканы куптарып алу 4. фигыльдә -ся суффиксы булса һәм ул берәр нәрсәдән баш тарту мәгънәсен аңлатса, котылу, сылтау табу сүзләре ярдәмендә тәрҗемә ителә, мәс. отписаться язып котылу; отговориться сылтаулар табып баш тарту
отдать (гл.) 1. кого-что бирү; кайтару, кайтарып бирү; отдать долг бурычны кайтару 2. кого-что бирү; отдать жизнь за свободу Родины Ватанның азатлыгы өчен гомерен бирү 3. что (заплатить) түләү 4. кого-кому, за кого, уст. (выдать замуж) кияүгә бирү 5. кого-что (вручить, поместить куда л.) бирү, (берәр җиргә) урнаштыру; отдать книгу в переплет китапны төпләргә бирү; отдать ребенка в детский сад баланы балалар бакчасына бирү 6. кого-что, разг. (продать) бирү, сату; отдать за бесценок бик арзан бәягә сату 7. что бирү; отдать приказ боерык бирү 8. (об оружии при выстреле) сугу, бәрү; ружье отдало в плечо мылтык иңбашына бәрде 9. что (освободить, отвязать) ташлау; отдать якорь якорь ташлау отдать богу душу уст. үлү; гүр иясе булу; отдать должное дөрес бәя бирү, бәяләп җиткерү; отдать последний долг (үлгән кеше белән) соңгы мәртәбә хушлашу (күмәргә бару, күмүдә катнашу), отдать себе отчет аңлау, төшенү
отделать (гл.) 1. что (придать законченный вид) эшен бетерү, эшен төгәлләү; эшкәртеп чыгу, җиренә җиткерү; отделать статью мәкаләне эшкәртеп чыгу 2. что-чем (украсить) бизәкләү, матурлау; отделать платье вышивкой күлмәкне чигеп бизәкләү 3. кого, прост. (выругать, избить) бик нык тиргәү (сугу)
отпустить (гл.) 1. кого-что (разрешить идти) җибәрү, кайтару, китәргә (кайтырга) рөхсәт бирү 2. кого-что (выпустить) җибәрү, азат итү, [иреккә] чыгарып җибәрү; отпустить птицу из клетки кошны читлектән чыгарып җибәрү 3. что (ослабить) бушайту, бушайта төшү; отпустить ремень каешны бушайта төшү 4. перен. безл. кого-что (о боли) ычкындыру, җибәрү 5. что җибәрү; отпустить товар товар җибәрү, 6. что (назначить, выдать) җибәрү, бирү; отпустить средства на народное образование халык мәгарифе эшләренә акча бирү 7. что үстерү, җиткерү, җибәрү; отпустить бороду сакал җибәрү; отпустить волосы чәч үстерү 8. что, разг. ычкындырып җибәрү, әйтеп салу, әйтеп җибәрү; отпустить острое словечко тапкыр сүз әйтеп салу 9. что, уст. кичерү; отпустить грехи гөнаһларны кичерү 10. что, тех. (уменьшить хрупкость) кайтару (уалучанлыгын киметү); отпустить сталь корычны кайтару
отработать (гл.) 1. что (возместить трудом) эшләп түләү, (бурычны) эш белән түләү 2. что эшләү, эшләп үткәрү (берникадәр вакытны) 3. (кончить работать) эшләп бетерү, эшне бетерү, эштән туктау 4. что эшкәртеп җиткерү; отработать проект проектны эшкәртеп җиткерү 5. что (изучить) өйрәнү, яхшы итеп өйрәнү, үзләштерү
перебиться (гл.) 1. ватылып (кырылып) бетү; вся посуда перебилась бөтен савыт-саба ватылып беткән 2. разг. (с трудом прожить) ачлы-туклы көн итү, тартып-сузып кына җиткерү
пережевать (гл.)что яхшылап чәйнәү, чәйнәп җиткерү; пережевать пищу азыкны чәйнәп җиткерү
побратимство (сущ.)(с)ахирәт дуслыгы, җан дуслыгы (электә: славяннарда дуслыкны кардәшлек дәрәҗәсенә җиткерү йоласы)
подать (гл.) 1. кого-что алып (китереп) бирү, бирү; подать стакан воды бер стакан су китереп бирү 2. что китереп кую, китерү, табынга китереп кую; гостям подали плов кунакларга пылау китерделәр 3. что китерү, китереп туктату; подать поезд к платформе поездны платформа янына китереп туктату 4. что ташып кую, күчереп өлгертү, китереп (илтеп) җиткерү; вовремя подать материалы материалларны вакытында китереп җиткерү 5. кого-что күчереп кую, этәрү, чигерү, сузу; җибәрү; подать лошадь назад атны артка чигерү; подать патрон в канал ствола патронны көпшәнең каналына җибәрү 6. что и без доп. бирү, язып бирү; подать заявление гариза язып бирү 7. что и без доп. (милостыню) хәер (сәдака) бирү; подать голос тавыш бирү; подать команду команда бирү; подать мяч тупны иптәшеңә тапшыру; подать пример үрнәк күрсәтү; подать помощь ярдәм күрсәтү; подать руку кул бирү; кул сузу
подвезти (гл.) 1. кого-что илтеп җиткерү, китереп җиткерү, утыртып алып бару, китерү; шофер подвез меня до города шофер миңе шәһәргә кадәр утыртып алып барды 2. кого-что, чего китерү, алып килү; подвезти дров утын китерү 3. см. повезти2
подвести (гл.) 1. кого-что алып килү, китерү, китереп җиткерү, җитәкләп алып килү; подвести лошадь к крыльцу атны баскыч янына китерү 2. что подо что [астына] кую, [астына] салу; подвести фундамент фундамент кую 3. перен. что подо что нигезләү, дәлилләү; подвести научную базу под свои рассуждения фикер йөртүләреңне фәнни яктан нигезләү 4. что чыгару; подвести итоги сессии сессиянең йомгакларын чыгару, сессияне йомгаклау 5. перен. кого-что, разг. уңайсыз хәлдә калдыру, утырту, кызык итү, алдау; подвести товарища иптәшеңне уңайсыз хәлдә калдыру 6. что җиткерү, китереп җиткерү, сузу; подвести дорогу к заводу юлны заводка кадәр китереп җиткерү 7. что сөрмә тарту, буяу; подвести брови кашка сөрмә тарту 8. безл. кого-что, разг. тартылу, кысылу, кысылып бетү; живот от голода подвело ачыгудан эч кысылып беткән; подвести часы сәгатьнең телен күчерү; подвести под монастырь авыр хәлгә кую
подстроить (гл.)что 1. янәшә (терәп) салу, терәп җиткерү; подстроить террасу к дому йортка терәп терраса җиткерү 2. …га карап көйләү, тавышына туры китереп көйләү; подстроить гитару под рояль гитараны рояль тавышына карап көйләү 3. перен. разг. [астыртын рәвештә] эшләү, берәр этлек эшләү, хәйлә кору; подстроить шутку астыртын рәвештә кызык эшләү
познать (гл.) 1. что танып белү; познать природу табигатьне танып белү; познать сущность вещей әйберләрнең асылын танып белү 2. кого-что белү, белеп җиткерү, тану, сынау аңлау, төшенү; познать жизнь тормышны аңлау 3. что кичерү, тату, башта; үткәрү; познать радость шатлык кичерү познать горечь разлуки читтә яшәүнең ачысын тату
привесок (сущ.)(м) прост. 1. өстәмә кисәк (билгеле авырлыкка җиткерү өчен) 2. перен. өстәмә, кушымта; ненужный привесок к статье мәкаләгә кирәкмәгән өстәмә
примчать (гл.)кого-что, разг. чаптырып (очыртып, бик тиз) китереп җиткерү
прирулить (гл.) ав. (самолетны) китереп җиткерү, китереп туктату, илтеп туктату; прирулить к старту (самолетны) стартка китереп җиткерү
(прист.) 1. фигыльләргә ялганганда, аның мәгънәләре татар теленә нигездә түбәндәге чаралар ярдәмендә бирелә: 1) үтү, үткәрү дигән фигыльләр ярдәмендә, мәс. просеять иләктән [иләп] үткәрү; 2) бетү яки бетерү дигән дәрәҗә фигыльләре белән, мәс. промокнуть чыланып бетү; промотать исраф итеп бетерү; 3) узып китү, үтеп китү кебек тезмә фигыльләр ярдәмендә, мәс. проскакать чабып узып китү; 4) чыгу яки чыгару дигән дәрәҗә фигыльләре ярдәмендә, мәс. просмотреть карап чыгу; промерить үлчәп чыгу; 5) керү яки кертү дигән фигыль белән, мәс. протолкнуть төртеп кертү; 6) [үтәли] тишү, тишеп чыгару кебек фигыльләр ярдәмендә, мәс. пробить бәреп тишү; 7) җиткерү, чыгару дигән дәрәҗә фигыльләре яисә бик яхшы, бик нык кебек рәвешләр белән, мәс. проварить пешереп җиткерү; прокипятить кайнатып чыгару; прогреть бик нык җылыту; 8) …мый калдыру кебек фигыль формалары ярдәмендә, мәс. проглядеть күрми калу; 9) зыян күрү, зарар күрү дигән фигыльләр белән, мәс. проторговать сәүдә итеп зарар күрү; 10) (=ся кисәкчәсе белән килгәндә) туйганчы кебек хәл фигыль формасы яисә тую дигән фигыль ярдәмендә, мәс. проспаться туйганчы йоклау; 11) (=сякисәкчәсе белән килгәндә) ялгыш ташлау, салу, кую кебек сүзләр белән, мәс. проговориться ялгыш әйтеп ташлау 2. исемнәргә ялганганда, түбәндәге чаралар ярдәмендә тәрҗемә ителә: 1) аз гына, бераз кебек рәвешләр белән, мәс. прозелень аз гына яшькелт төс; 2) яклы дигән сүз белән, мәс. прокатолический католиклар яклы
пробелить (гл.) 1. агарту, агартып чыгу; агартып җиткерү; надо хорошенько пробелить стены. стеналарны яхшы гына агартып чыгарга кирәк; надо хорошенько пробелить полотно киндерне яхшы гына агартырга кирәк; 2. (берникадәр вакыт) агарту, агартып (берникадәр вакытны) үткәрү; весь день пробелила полотно бөтен көнемне киндер агартып үткәрдем, көн буе киндер агарттым
проварить (гл.) 1. что пешереп җиткерү; проварить рыбу балыкны пешереп җиткерү 2. что и без доп. (берникадәр вакыт) пешерү, кайнату, (берникадәр вакытны) пешереп (кайнатып) үткәрү
проворить (гл.) простореч. шутл. бик тиз өлгерү, бик тиз булдыру (күпне); җитез эшләү, тиз эшләп алу, тиз арада эшләп җиткерү
прожарить (гл.)что 1. бик яхшы куыру, кыздыру; куырып (кыздырып) җиткерү; прожарить мясо итне бик яхшы кыздыру 2. разг. (прокалить для очистки) кыздыру, кыздырып эшкәртү; кыздырып алу
прокашляться (гл.) см. прокашлянуть проквасить (гл.)что әчетү, әчетеп җиткерү; (капусту) тозлау, тозлап әчетү; (молоко) оету
прокипятить (гл.)что кайнату, кайнатып чыгару (җиткерү); прокипятить суп шулпаны кайнатып чыгару; прокипятить белье кер кайнату
промерять (гл.) см. промерить промесить (гл.)что (яхшылап] изү, басу, изеп җиткерү; промесить тесто камырны яхшылап изү
пропечь (гл.)что пешереп җиткерү, пешүен китерү; пропечь пирог бәлешне пешереп җиткерү
простереть (гл.)что, книжн. 1. (протянуть) сузу, [җәеп] сузу; простереть руки вперед кулларны алга таба сузу 2. перен. (довести, распространить) җиткерү, җәю, җәелдерү
протопить I(гл.) 1. эретеп җиткерү; протопить сало мал маен эретеп җиткерү; 2. май эретеп (берникадәр вакытны) үткәрү; два часа протопила масло ике сәгать вакытны май эретеп үткәрдем
разварить (гл.)что пешереп җиткерү; таралганчы (изелгәнче) пешерү; артык йомшак итеп пешерү; разварить мясо итне пешереп җиткерү
расслушать (гл.) простореч. (азагына кадәр) тыңлау, тыңлап җиткерү, тыңлап бетерү; яхшылап (колак салып) тыңлау; тынлап төшенү
свести (гл.) 1. кого-что җитәкләп (ияртеп) илтеп кую; свести ребенка в школу баланы мәктәпкә илтеп кую 2. кого-что җитәкләп алып төшү, җитәкләп төшерү; свести старика с лестницы картны баскычтан җитәкләп алып төшү 3. кого-что бору; свести лошадь с дороги атны юлдан читкә бору 4. что бетерү, китәрү; свести пятно тапны бетерү 5. что тоташтыру, якынлаштыру; свести брови кашларны тоташтыру 6. кого-что с кем-чем кавыштыру, очраштыру, күрештерү; свести друзей дусларны күрештерү 7. что урнаштыру, булдыру; свести дружбу дуслык урнаштыру 8. кого-что во что кушу, берләштерү, туплау; свести данные в таблицу мәгълүматларны таблицага туплау 9. что к чему, на что калдыру, кыскарту; свести расходы к минимуму чыгымнарны минимумга калдыру 10. что на что күчерү, күчереп төшерү; свести рисунок на кальку рәсемне калькага күчереп төшерү 11. кого-что көзән җыеру, тартыштыру, куырылдыру, җыерылдыру; судорога свела лицо битне көзән җыерды; свело ногу безл. аягымны көзән җыерды 12. перен. что бору, борып җибәрү; свести разговор на вчерашний случай сүзне кичәге вакыйгага бору свести в могилу кого кабергә (гүргә) кертү; свести концы с концами [көчкә-көчкә генә] очны очка ялгау, ничек кирәк алай җиткерү; свести на нет юкка чыгару; свести с ума кого 1) акылдан яздыру, акылдан шаштыру; 2) әсир итү, хәйран калдыру; свести счеты с кем 1) (о денежных расчетах) исәпләшү, исәп-хисапны өзү; 2) (отомстить) үч алу, үч кайтару
II(гл.) см. свести2-12 не сводить глаз с кого-чего күз алмый карап тору; едва (еле, кое-как) сводить концы с концами ничек кирәк алай очны очка ялгау, тартып-сузып кына җиткерү
скомпенсировать (гл.) спец. 1. каплап бетерү; скомпенсировать все убытки барлык зарарларны каплап бетерү; 2. элекке хәленә кайтарып җиткерү, нормаль хәленә тәмам кайтару; скомпенсировать слабую деятельность сердца возбуждающими средствами йөрәкнең начар эшләвен уяткыч чаралар кулланып нормаль хәленә кайтарып җиткерү
ставить (гл.) 1. кого бастыру, бастырып кую; кую; ставить на ноги прям., перен. аякка бастыру 2. перен. , кого-что кую, калдыру; ставить в неловкое положение уңайсыз хәлгә кую 3. кого-что кую, бастырып кую; утырту; ставить книги в шкаф китапларны шкафка кую; ставить посуду на стол савыт-сабаны өстәлгә кую; ставить кресло к окну креслоны тәрәзә янына кую; ставить столбы баганалар утырту 4. что и без доп. (в азартных играх) кую 5. что кую; салу, кору; күтәрү; ставить телефон телефон кую; ставить невод җылым салу; ставить силки тозак салу; ставить паруса җилкәннәрне күтәрү 6. что кую, салу; ставить компресс компресс кую; ставить горчичники горчичник кую; ставить банки банка салу 7. что салу; ставить подметку табан салу; ставить заплату ямау салу 8. что кую; (печать) басу, кую, салу; ставить подпись кул кую; ставить знаки препинания тыныш билгеләре кую; ставить пятерку бишле билгесе кую 9. что, разг. (строить, сооружать) кую, салу, кору; төзү; ставить избу өй кую 10. что (налаживать) оештыру, оештырып җибәрү; җайлау; все надо ставить по-новому бөтенесен яңадан оештырып җибәрергә кирәк 11. что [сәхнәгә] кую; ставить спектакль спектакль кую 12. что (выдвигать, предлагать) кую, тәкъдим итү; күтәрү, күтәреп чыгу; ставить резолюцию на голосование резолюцияне тавышка кую; ставить проблемы автоматизации автоматизация проблемаларын күтәреп чыгу 13. кого-что…итеп кую, …итеп (дип) исәпләү, санау; ставить в вину гаепкә санау; ставить своей задачей бурыч итеп кую; ставить в пример үрнәк итеп кую; ставить цель максат итеп кую 14. в сочет. с нек-рыми(сущ.)(с)предлогом: ставить в известность хәбәр итү, белдерү; ставить в упрек битәрләү; ставить под контроль контроль астына алу, тикшереп-күзәтеп тору ставить в тупик аптырашта калдыру; ставить на одну доску кого с кем бер тактага кую, бер калыпка сугу; ставить наравне кого с кем бертигез бәяләү, бертигез бәя бирү, тиңләү, тигез күрү; ставить палки в колеса тәгәрмәчкә таяк тыгу; ставить точки над и эшне азагына кадәр җиткерү
товаропроводящий (прил.)товарны алучыга җиткерү...-ы; товаропроводящие организации товарны алучыга җиткерү оешмалары
уварить (гл.)что 1. разг. пешереп җиткерү; уварить курицу тавыкны пешереп җиткерү 2. (кипячением уменьшить объем чего-л.) кайнатып киметү, кайната-кайната азайту
ужарить (гл.)что, разг. кыздырып (куырып) җиткерү
укомплектовать (гл.)что комплектлау, комплектка тутыру, комплектлаштыру, тиешле санына җиткерү
упечь (гл.) 1. что. разг. пешереп җиткерү; хлеб не упечен ипи пешеп җитмәгән 2. кого-что. прост. олактыру, сөрү, җибәрү; упекли его почти на край света аны дөньяның читенә үк диярлек олактырдылар
Татарско-русский словарь:
җиткезү (гл.)(перех.) 1. диал. см. җиткерү 2. см. төткәзү, төткәрү
җиткерелү (гл.) страд. от җиткерү
җиткерү (гл.)(неперех.) 1. доводить/довести (кого-л., что-л. до какого-л. состояния); эшне җиренә (ахырына) ~ довести дело до конца; еларлык хәлгә ~ довести до слёз 2. в разн. знач. доносить/донести, сообщить, передать; түкми-чәчми ~ донести в полной сохранности (букв. не пролив и не рассыпав); сүзне ~ сообщить мнение; хәбәр ~ передать сообщение; хисләрне, фикерләрне ~ донести чувства, мысли (слушателю) 3. дотягивать/дотянуть (до места, до времени), растягивать/растянуть (на какой-л. промежуток времени); төнге уникегә ~ дотянуть до двенадцати ночи; акчаны ун көнгә ~ растянуть деньги на десять дней 4. перен. построить, соорудить; су буенда дача ~ построить дачу у реки 5. перен. разг. готовить, приготовить, сготовить; аш ~ приготовить суп 6. отращивать/отрастить, отпускать/отпустить (о волосах, бороде, усах); чәч ~ отпустить волосы 7. в знач. вспом. глагола выражает завершение процесса к назначенному сроку или доведение процесса до определённого состояния; китереп ~ успеть принести что-л.; кранны борып ~ закрутить кран до конца
мыек (сущ.) 1. усы, ус, усики уменьш.; ~к җиткерү (үстерү) отращивать усы 2. разг. человек с большими усами, усатый человек, усач; бер кара ~к килеп керде зашёл человек с чёрными усами 3. спец. усы, усики (у растений, животных, насекомых); ~к мәчедә дә бар ( погов. ) усы и у кошки есть; кама ~гы усы выдры
яңа (прил.) 1. в разн. знач. новый; яңа өй новый дом; яңа күлмәк новое платье; яңа танышлар новые знакомые; яңа дару новое лекарство; яңа сорт бодай новый сорт пшеницы; яңа көй новая мелодия 2. свежий (об овощах, газете, хлебе и т. п.) 3. парной; яңа сауган сөт парное молоко; яңа суйган ит парное мясо 4. в слож. сл. переводится компонентом ново-: яңа туган бала новорождённый ребёнок; яңа уйлап табылган новоизобретённый 5. новый, нынешний (урожай) 6. в знач.(нареч.) только что, вновь; яңа килдем только что пришёл; яңа килгән вновь пришедший 7. в знач.(сущ.) новь, новый урожай; бәрәңгене яңага җиткерү дотянуть картофель до нового урожая; яңага җитәрлек достаточный до нови
Тәсадеф