Русско-татарский словарь:
абсолютист (сущ.)(м)абсолютист, абсолютизм тарафдары, абсолютизмны яклаучы
аграрий (сущ.) мн. (ед. аграрий) 1. эре алпавытлар, җир биләүчеләр; 2. аграрийлар (эре җир биләүчелекне яклаучы реакцион партия членнары)
адвокат (сущ.)(м)адвокат, яклаучы
академист (сущ.)(м)академист (академизмны яклаучы)
англофил (сущ.)(м)англофил (инглиз милләтен һәм культурасын яклаучы һәм яратучы)
аполлон I(сущ.)(м)аполлон ( 1. борынгы грек мифологиясендә кояш алласы, сәнгатьләрне яклаучы алла; 2. перен. матур ир кеше)
апостол (сущ.)(м)апостол ( 1. христианнар мифологиясендә Гайса шәкәртләренең берсе 2. перен. нинди дә булса бер идеяне яклаучы һәм шуны таратучы 3. дини китап исеме)
беззащитность (сущ.)(ж)ярдәмчесезлек, яклаучысызлык; гаҗизлек
беззащитный (прил.)ярдәмчесез, яклаучысыз; гаҗиз
гегельянец (сущ.)(м) филос. гегельче (Гегель философиясен яклаучы)
глашатай (сущ.)(м) 1. уст. сөрән салучы, өндәүче, нидачы (борынгы заманда халыкка рәсми хәбәрләрне белдереп йөрүче) 2. перен. высок. белдерүче, яклаучы; глашатай истины хакыйкатьне яклаучы
движение (сущ.)(с) 1. хәрәкәт; привести в движение хәрәкәткә китерү; движения ног и рук кул-аяк хәрәкәтләре; равномерное движение тигез хәрәкәт; вращательное движение физ. әйләнмә хәрәкәт; лежать без движения хәрәкәтсез яту 2. йөреш, хәрәкәт; движение автобусов автобуслар хәрәкәте; расписание движения поездов поездлар йөреше расписаниесе 3. йөрү, хәрәкәт, хәрәкәт итү; правила уличного движения урам хәрәкәте кагыйдәләре 4. хәрәкәт; революционное движение революцион хәрәкәт; движение сторонников мира тынычлык яклаучылар хәрәкәте; национально-освободительное движение милли азатлык хәрәкәте 5. барыш, агыш; движение событий вакыйгаларның барышы
диссертант (сущ.)(м)диссертант, диссертация [хәзерләүче] яклаучы
заступник (сущ.)(м)яклаучы, арага керүче
заступница (сущ.)(ж)яклаучы хатын (кыз)
защипывать (гл.) см. защипнуть защипываться (гл.) разг. см. защипнуться защита (сущ.)(ж) 1. см. защитить, защититься, защищать 2; защита мира тынычлыкны саклау 2. саклану; противотанковая защита танклар һөҗүменнән саклану 3. арка таянычы, терәк, таяныч; сын-моя защита улым минем таянычым 4. собир. юр. яклаучылар, яклаучы як; свидетели защиты яклаучы як шаһитлары 5. спорт. сакчылар; сак; защита играла хорошо сакчылар яхшы уйнады брать (взять) под [свою] защиту кого-что канат астына алу
защитник (сущ.)(м) 1. саклаучы, яклаучы; славные защитники Родины Ватанның данлыклы саклаучылары 2. юр. защитник, яклаучы (судта) 3. спорт. сакчы
коллективист (сущ.)(м)коллективчы, бергәлекне яклаучы
крепостник (сущ.)(м) ист. крепостник, крепостное правоны яклаучы
мальтузианец (сущ.)(м)мальтузиан, мальтузианлык тарафдары, Мальтус теориясен яклаучы
меркантилист (сущ.)(м) истор. экон. меркантилист (меркантилизмны яклаучы, меркантилизм тарафдары)
меценат (сущ.)(м) книжн. меценат (фәннәрне һәм сәнгатьне яклаучы бай кеше)
новоявленный (прил.) ирон. яңа гына барлыкка (дөньяга) килгән; өр-яңа; новоявленный защитник өр-яңа яклаучы
охранитель (сущ.)(м) книж. 1. ритор. саклаучы, яклаучы; охранитель нравственности әхлаклылык саклаучы; 2. доревол. публиц. консерватор, реакционер
палладиум (сущ.)(м) мн. нет, книж. устар. палладиум, яклаучы, терәк (борынгы грекларның ышануы буенча, шәһәрнең куркынычсызлыгын саклаучы алиһә Афина Паллада сыны булган. Бу сүз шуның исеменнән алынган)
палочник (сущ.)(м) 1. обл. яшь урман; 2. биол. таякчык (тышкы формасы белән агач ботагына охшаган, күбесенчә эссе якларда очрый торган туры канатлы бөҗәк); 3. таяк дисциплинасын яклаучы, таякчы
пантеистка (сущ.)(ж) филос. пантеист, пантеизмны яклаучы, пантеизм тарафдары
пессимистичный (прил.) см. пессимистический пессимистка (сущ.)(ж) книж. пессимист, пессимистка ( 1. филос. пессимизм карашын яклаучы; 2. өмете өзелгән кеше, төшенке күнелле кеше)
плюралист (сущ.)(м) филос. плюралист (плюрализм тарафдары, плюрализмны яклаучы)
поборник (сущ.)(м) высок. яклаучы, яклап көрәшүче; Советский союз поборник мира и демократии Советлар союзы тынычлык һәм демократия яклаучы
поборница (сущ.)(ж) книж. ритор. бик тырышып яклаучы, чын күңелдән, ихлас күңелдән яклаучы, чын күңелдән, ихлас күңелдән көрәшүче, бирелеп көрәшүче; поборник правды и справедливости дөреслекне һәм гаделлекне чын күңелдән яклаучы, дөреслек һәм гаделлек вчен көрәшүче
позитивистка (сущ.)(ж) книж. позитивист (позитивизмны яклаучы)
покровитель (сущ.)(м)яклаучы, канат астына алучы, химаяче
покровительница (сущ.)(ж)яклаучы хатын (кыз)
полонофил (сущ.)(м) книж. истор. полонофил (поляклар интересын яклаучы кеше, полякларны сөюче)
поход I(сущ.)(м) 1. (передвижение войск или флота) поход; выступить в поход походка чыгу 2. (военные действия) поход, сугыш хәрәкәтләре 3. (организованное путешествие) поход; туристский поход туристик поход; поход сторонников мира тынычлык яклаучылар походы
правозаступник (сущ.)(м) истор. (судта) җәмәгать гаепләүчесе, җәмәгать яклаучысы
правозащитник (сущ.)(м)хокук яклаучы
предстатель (сущ.)(м) книж. ритор. устар. яклаучы, үз канаты астына алучы
приверженец (сущ.)(м)яклаучы, тарафдар; иярүче; приверженец теории Дарвина Дарвин теориясен яклаучы
приверженка (сущ.)(ж) книж. яклаучы, тарафдар, иярүче; приверженец теории Дарвина Дарвив теориясен яклаучы
проектант (сущ.)(м)проектант, проект яклаучы
протекать (гл.) см. протечь протектор I(сущ.)(м) книж. устар. протектор (протекция ясаучы; яклаучы, канат астына алучы)
протекционизм (сущ.)(м) 1. эк. протекционизм (капиталистик илләрдә чит илләрдән кертелә торган товарларга зур пошлиналар салып, үзләренең промышленностен чит ил конкурентларыннан саклау политикасы) 2. протекционизм, протекция ясау (хезмәттә дус-ишләрне яклаучылык, кода-кодагыйлык, агай-энелек мөнәсәбәтләре күрсәтү)
пуританин (сущ.)(м)пуритан ( 1. 16-17 йөзләрдә Англия буржуазиясе арасында таралган дини-политик агымда катнашучы 2. перен. көнкүрештә, әхлакта үтә тыйнаклыкны яклаучы кеше)
рабочеделец (сущ.)(м) полит. истор. рабочеделец, рабочеделочы, ″Рабочее дело″ тарафдары (″Рабочее дело″ журналы тоткан юнәлешне XX йөз башында рус социал-демокрашясе хәрәкәтендә экономизмның бер төре булган оппортунистик агымны яклаучы)
реакционер (сущ.)(м)реакционер, искелекне яклаучы, кадимче
ревизионист (сущ.)(м) полит. ревизияче, ревизионизмны яклаучы, ревизионизм тарафдары
ревнительница (сущ.)(ж) книж. устар. тырышучы; тырышып (ихлас белән) эшләүче; фидакарь көрәшүче, тырышып яклаучы; ревнитель просвещения мәгърифәт өчен тырышучы
рекрутировать (гл.) книж. устар. 1. истор. солдатка алу, никрут итеп алу; 2. сафка тарту, җыю, (составны) тутыру; рекрутировать сторонников үзенә яклаучылар җыю
(сущ.)сыйфат; выступить в роли защитника = яклаучы сыйфатында чыгыш ясау
роялист (сущ.)(м)роялизм тарафдары, король хакимлеген яклаучы
роялистка (сущ.)(ж) полит. роялист, монархист, роялизм тарафдары, монархияне яклаучы (Көнбатыш Европада король хакимлеген яклаучы кеше)
рука (сущ.)(ж) 1. прям., перен. кул; держать за руку кулдан тоту; уверенные руки ышанычлы куллар; вести под руки кого-л. култыклап алып бару; идти под руку с кем-л. култыклап бару, култыклашып бару 2. мн. руки (рабочая сила) кул эшче 3. перен. кул; почерк; это ваша рука? бу сезнең кулыгызмы? 4. перен. таяныч, терәк, яклаучы, кул; у него там своя рука анда аның яклаучысы бар в руки взять кого-что буйсындыру, кулга алу; в хорошие руки отдать кого-что яхшы кешегә бирү; в хороших рукуах быть (находиться) яхшы кешедә булу; из рук вон плохой бик начар; миннән киткәнче, иясенә җиткәнче; из первых рук [узнать] беренче чыганактан [белү]; на все руки мастер кулыннан һәртөрле эш килә, бар эшкә дә оста; на руку нечист кәкре куллы, урлашучан, озын куллы; на руку кому-чему файдага, файдасына; не с руки кому что кулай түгел, уңайсыз, кул түгел; руками и ногами дүрткуллап; рука об руку кулга кул тотынышып; рука руку моет кул кулны юа (гаепләрне үзара яшерү); руки по швам (держать, стоять) кулларны гәүдә буенча төшереп [тору]; рукой подать бик якын, кул сузымында гына; с рук сбыть кого-что котылу, биреп җибәрү; с рук сойти үтү, үтеп китү (бернинди җәзасыз)
русофил (сущ.)(м) книж. истор. русофил, рус дусты (рус халкын, телен, гореф-гадәтләрен яратучы; Россия белән якынлашу политикасын яклаучы)
синдик (сущ.)(м)синдик ( 1. истор. борынгы Грециядә судта яклаучы; 2. Көнбатыш Европаның кайбер илләрендә берәр учреждениенең, общинаның яки корпорациянең эшләрен алып баручы вәкиле)
староверка (сущ.)(ж) разг. 1. старовер (христиан динендә староверлыкны яклаучы кеше); 2. перен. шутл. иске карашлы кеше, иске гадәтләр буенча эш итүче кеше
старорежимец (сущ.)(м)иске режимчы, иске режим кешесе, иске режимны яклаучы кеше, иске тәртипне саклаучы (патша заманыннан калган иске карашларны яклаучы кеше)
старорежимщик (сущ.)(м)иске режимчы, иске режим кешесе, иске режимны яклаучы кеше, иске тәртипне саклаучы (патша заманыннан калган иске карашларны яклаучы кеше)
сторонник (сущ.)(м)яклаучы [кеше], … яклы кеше, тарафдар; сторонники мира тынычлыкны яклаучы кешеләр
сторонница (сущ.)(ж)яклаучы хатын (кыз)
схоластик (сущ.)(м)схоласт ( 1. истор. урта гасырларда схоластиканы яклаучы галим; 2. книж. схоластик фәлсәфәгә бирелгән кеше, коры фәлсәфә белән мавыгучы кеше)
унанимист (сущ.)(м) лит. унанимизм тарафдары, унанимизмны яклаучы
урбанизм (сущ.)(м) книжн. урбанизм ( 1. материаль һәм рухи культураны эре шәһәрләргә генә туплауны яклаучы буржуаз агым 2. буржуаз сәнгатьтә һәм әдәбиятта хәзерге заманның эре шәһәр тормышын мактап җырлаучы юнәлеш)
ходатай (сущ.)(м) 1. разг. (защитник) юллаучы (берәр кешенең эшен хәл итәргә тырышып йөрүче) 2. юр. уст. (поверенный) адвокат, яклаучы
экспансионист (сущ.)(м)полит экспансионизм тарафдары, экспансионизмны яклаучы кеше
Татарско-русский словарь:
демонстрация (сущ.) 1. демонстрация; бәйрәм ~се праздничная демонстрация; тынычлыкны яклаучылар ~се демонстрация сторонников мира 2. воен. демонстрация (отвлекающий военный манёвр); һөҗүм ~се ясау провести демонстрацию наступления 3. перен. книжн. демонстрация (проявление чего-л.); дуслык-туганлык хисләре ~се демонстрация чувств дружбы, братства
защитник (сущ.) юр. защитник; см. яклаучы зая (прил.) см. потерянный ||(нареч.) чаще в ф. заяга напрасно, зря, попусту; даром; бесполезно; безрезультатно
кайнар прил 1. горячий; ~ шулпа горячий бульон; ~ чәй горячий чай; ~ тән горячее тело; ~ кул горячая рука; ~ чәйнек горячий чайник 2. горячий, накалённый, раскалённый, обжигающий; ~ таба раскалённая сковорода; пляждагы ~ ком обжигающий песок на пляже; ~ мич накалённая печь 3. горячий, жгучий, обжигающий, палящий (об огне, солнце), знойный (климат, день и т. п.); ~ кояш битне кыздыра горячее солнце палит лицо; ~ көн жаркий день; ~ җил знойный ветер 4. перен. 1) горячий, пылкий, страстный; ~ баш горячая голова; ~ йөрәк пылкое сердце; ~ яклаучы страстный защитник 2) горячий, страстный, пламенный, пылкий, жгучий; ~ теләк страстное желание; ~ сәлам горячий привет; ~ мәхәббәт пылкая любовь; ~ сүзләр язылган написаны пламенные (жгучие) слова 3) горячий, темпераментный, азартный, очень сильный; ~ чыгышлар горячие выступления; ~ бәхәс темпераментный спор; ~ эшчәнлек азартная деятельность 5. перен. горячий, вспыльчивый, необузданный; ~ кеше вспыльчивый человек
конгресс (сущ.) 1. конгресс (съезд); тынычлыкны яклаучылар ~ы конгресс сторонников мира; халыкара хатын-кызлар ~ы международный конгресс женщин; милли ~ национальный конгресс 2. конгресс (парламент)
хокук яклаучы (сущ.) правозащитник
яклаучы (сущ.) 1. защитник; заступник, покровитель; кимсетелгәннәрне ~ заступник обиженных 2. сторонник, последователь, приверженец; тынычлык ~лар хәрәкәте движение сторонников мира; Дарвин теориясен ~ приверженец теории Дарвина 3. юр. защитник, адвокат
яклаучысызлык (сущ.) беззащитность
Тәсадеф