Русско-татарский словарь:
безветренность (сущ.)(ж) мн. (нет) см. безветрие безветренный (прил.)җилсез, тын, ышык; безветренный день җилсез көн
безветрие (сущ.)(с)җилсезлек, тынлык, ышыклык
влюбленный (прил.) 1. гашыйк …, гышык тотучы, гашыйк булган; сөюче, яратучы; влюбленный юноша гашыйк егет 2. гашыйкларча …, сөеп; влюбленный взгляд сөеп карау 3. в знач.(сущ.)влюбленный(сущ.)(м)гашыйк егет, влюбленная(сущ.)(ж)гашыйк кыз
заветренный (прил.) мор. җилгә аркан, ышык; заветренная сторона җилгә аркан як, ышык як
(прил.)җилгә аркан, ышык; заветренная сторона ышык як
заслон (сущ.)(м) 1. заслон (хәрби операцияне дошманнан каплау өчен җибәрелгән отряд) 2. каплавыч, япкыч, киртә; снежный заслон кардан ышыклау киртәсе
заслонить (гл.)кого-что 1. каплау, каплап алу, ышыклау; заслонить свет яктылыкны каплау; заслонить лицо от удара битне бәрелүдәнсугылудан каплау 2. перен. басу, басып китү; истән чыгарту
заслониться (гл.)каплану; ышыклану; заслониться от солнца рукой кояштан куллар белән каплану
затенить (гл.)что 1. күләгәләү, ышыклау, күләгә төшерү 2. (заслонить) каплау
защитить (гл.) 1. кого-что саклау; защитить от врага дошманнан саклау 2. что яклау; защитить свою точку зрения үз карашыңны яклау 3. кого-что саклау, ышыклау; защитить себя от солнца үзеңне кояш нурларыннан саклау 4. что яклау; защитить диплом диплом яклау
лесозащитный (прил.) 1. урман саклау …ы; лесозащитная зона урман саклау зонасы 2. кыр (тимер юл, сугару каналларын һ.б.ш.) ышыклау …ы; лесозащитная полоса кыр ышыклау урман полосасы (буй урманнар)
лесонасаждение (сущ.)(с) 1. (посадка леса) урман утырту, агач[лар] утырту 2. обычно мн. лесонасаждения утыртма урман, утыртылган урман участогы; полезащитные лесонасаждения кыр ышыклау урманнары
осениться (гл.) книж. устар. каплану, ышыклану
осенять (гл.) см. осенить осеняться (гл.) 1. см. осениться; 2. страд. күләгәләнү, ышыклану; каплап алыну
подветреный (прил.)җил тими торган, җилдән ышык булган, ышык; подветреная сторона ышык як
полезащитный (прил.)кыр саклау …ы, кыр ышыклау …ы; полезащитные лесонасаждения кыр ышыклау урманнары
полоса (сущ.)(ж) 1. полоса, тар кисәк, буй; полоса железа калай полосасы 2. буй, сызык, буй сызык, эз; обои с голубыми полосами зәңгәр буй төшкән обойлар 3. полоса, зона; лесозащитная полоса ышыклау урман полосасы; черноземная полоса кара туфраклы зона; полоса обороны оборона полосасы 4. уст. (земельный участок) җир, басу 5. перен. (период времени) вакыт, дәвер, чор; счастливая полоса в жизни тормышның бәхетле чоры 6. полигр. полоса, бит, сәхифә
прикрытие (сущ.)(с) 1. см. прикрыть, прикрыться; 2. (укрытие) ышык 3. (защита, охрана) саклау 4. воен. прикрытие, ышыклау; артиллерийское прикрытие артиллерия прикрытиесе
прикрыть (гл.) 1. кого-что [өстен] ябу, каплау; прикрыть кастрюлю крышкой кастрюльнең капкачын каплау 2. перен. кого-что (скрыть) каплау, каплап калу, [каплап] калдыру, яшерү, яшереп калдыру; прикрыть чей-л. обман берәүнең ялганын яшерү 3. кого-что (заслонить собой) ышыклау, каплау; артына яшерү; каплау ( воен. ); прикрыть левый фланг сул як флангны каплау 4. что (неплотно закрыть) яба (каплый) төшү; кыса төшү, кысып кую; прикрыть дверь ишекне кыса төшү 6. что, прост. ябу, туктату; прикрыть торговлю сәүдәне ябу
прикрыться (гл.) 1. (накрыться) ябыну 2. перен. разг. (замаскироваться) качып (яшеренеп) калу; ышыклану, ышыкланып калу 3. (заслониться от чего-л.) ышыклану, каплану; артына яшеренү (качу) 4. (неплотно закрыться) ябылу, кысылу, ябыла (кысыла) төшү
сениор (сущ.) см. сеньор сенистый (прил.) устар. күләгәле, күләгә бирә торган, ышык
тиходол (сущ.)(м)ышык, ышык җир, җилсез җир (җил исми торган урын)
убежище (сущ.)(с) 1. сыеныр урын, яшеренер урын, ышык урын; искать убежище от зноя эсселектән сыеныр урын эзләү 2. юр. сыену; право убежища сыену хокукы (бер ил тарафыннан эзәрлекләнүче кешеләрнең икенче ил химиясендә яшәү хокукы) 3. убежище (һава һөҗүменнән саклану өчен махсус эшләнгән ныгытма)
укрытие (сущ.)(с) 1. см. укрыть, укрыться 2; 2. (убежище) ышык урын, ышыклану урыны
укрытый (прил.) 1. төрелгән, өсте ябылган ( мәс. , баланың); 2, сакланган, ышыкланган, яшеренгән, капланган; укрытый от ненастья явымнардан капланган (ышыкланган); 3. воен. укрытиедәге, укрытиегә яшерелгән (мәсәлән, гаскәр)
укрыться (гл.) 1. (покрыться) ябыну, каплану, бөркәнү; укрыться одеялом одеял ябыну 2. (спрятаться) яшеренү, яшеренеп калу, качу, ышыклану
щитовой (прил.)ышыклагыч...; щитовые заграждения ышыклагыч киртәләр
Татарско-русский словарь:
лышык-лышык : лышык-лышык итү(подр.) см. лыш-лыш(итү)
мышык-мышык (подр.) беззвучному плачу
пыш-пыш (нареч.) 1. (подр.) разговору шёпотом, шептанию; пыш-пыш сөйләшү разговор шёпотом 2. см. пышык-пышык||(сущ.) разговор шёпотом, шёпот
пыштыр-пыштыр 1. (подр.) шептанию, перешёптыванию многих, многоголосному шёпоту; балалар пыштыр-пыштыр укыйлар дети, перешёптываясь, читают 2. диал. см. пышык-пышык пыштырдау (гл.)(неперех.) 1. оживлённо шептаться, перешёптываться 2. диал. см. мыштырдау пыштыртын (нареч.) 1. оживлённым шёпотом 2. см. шыпыртын пышу (гл.)(перех.) диал. см. пешү2
пышы-пышы (нареч.) разг. 1. см. пышын-пышын 2. см. пыш-пыш пышык-пышык (подр.) плачу с шептанием
III разг. см. ышык шык-шык (подр.) коротким отрывистым звукам негромкого удара, глухому негромкому стуку (в окно, в дверь); негромкому стуку работающего механизма (пишущей машинки); глухому несильному удару ног по твёрдой поверхности при ходьбе и т. п. (звук более глухой, слабый, чем шак-шок); тюк-тюк, тук-тук, стук-стук
шыклану (гл.)(неперех.) разг. см. ышыклану шыклау (гл.)(перех.) разг. см. ышыклау шыкранлау (гл.)(неперех.) диал. см. шакыраю шыкраю (гл.)(неперех.) см. шакыраю шыксыз (прил.) 1. некрасивый, невзрачный, неказистый; неприятный на вид, неприглядный, безобразный, гадкий; неуклюжий, нескладный; ~ кыяфәт невзрачный вид, непрезентабельный вид; неприглядная внешность 2. неуютный, неубранный; ~ урам неуютная улица 3. безрадостный, скучный, нудный, тоскливый; ~ бер кичтә в один скучный вечер ||(нареч.) некрасиво, невзрачно, неприглядно; безобразно; ~ эшләнгән сделано безобразно
ышык (сущ.) прям., перен. обычно ышыгында прикрытие, укрытие, защита (от дождя, ветра, солнца и т. п.); веранда ~гында утыру укрыться на веранде; артиллерия уты ~гында hөҗүмгә күчү перейти в наступление под прикрытием огня артиллерии ||(прил.) 1. прикрытый, укрытый, защищённый; яңгырдан ~к урын защищённое от дождя место 2. заветренный; ~к як заветренная сторона 3. перен. укромный, тихий, спокойный; ~к урын сайлау выбирать укромное (тихое) место; ~к почмак тихий уголок
ышыклавыч (сущ.) см. ышыклагыч ышыклагыч (сущ.) заслон, щит; кар ~лары кую поставить противоснежные щиты ||(прил.) защитный,-защитный; басу ~ полезащитный
ышыклама (сущ.) 1. укрытие от кого-чего-л. 2. воен. прикрытие
ышыклану (гл.)(неперех.) 1. прикрываться/прикрыться, укрываться/укрыться, заслоняться/заслониться, защищаться/защититься от чего-л. || укрытие, заслон, защита; дошман утыннан ~ урыны место защиты от огня врага; яңгырдан ~ укрыться от дождя; җилдән ~ заслониться от ветра 2. прям., перен. прятаться, спрятаться за кем-чем-л.; агачлар артына ~ прятаться за деревьями; закон көченә ~ прятаться за силой закона
ышыклау (гл.)(перех.) прикрывать/прикрыть, укрывать/укрыть, заслонять/заслонить, защищать/защитить || 1) прикрывание, прикрытие, укрытие, заслон, защита 2) защитный,-защитный; яңгырдан ~ защитить от дождя; кеше күзеннән ~ укрывать от людских глаз; чигенүче гаскәрне ~ прикрывать отступающее войско; ~ урманнары защитные леса; җилдән ~ корылмасы ветрозащитное сооружение
ышыклаулы (прил.) защищённый, укрытый, загороженный (от ветра, пули и т. п.)
ышыклык (сущ.) 1. укрытие, укрытое место 2. перен. укромное (тихое) место
Тәсадеф