Русско-татарский словарь:
бросаться (гл.) 1. чем ыргытышу, атышу, бәрешү; бросаться снежками кар атышу (ыргытышу) 2. на кого-что ташлану, ыргылу; собаки бросаются на прохожих этләр үтеп баручыларга ташланалар 3. (устремляться на помощь) ташлану; бросаться на помощь ярдәмгә ташлану 4. (прыгать с высоты) сикерү, ташлану; бросаться в воду суга ташлану 5. страд. от бросать бросаться в глаза күзгә чалыну, күзгә ташлану; бросаться в драку сугыша башлау; бросаться деньгами акчаны җилгә очыру, акчаны әрәм итү; бросаться со всех ног җан-фәрманга йөгерә башлау; бросаться словами авызы ни әйткәнне колагы ишетмәү
кидаться (гл.) 1. чем ыргытышу, атышу, бәрешү; кидаться снежками кар йомарламнары белән атышу 2. перен. кем-чем (пренебрегать) сакламау; кидаться деньгами акчаны сакламау (саклап тотмау) 3. на кого-что һөҗүм итү; ташлану; кидаться на врага дошманга һөҗүм итү; собака кидается на прохожих эт узып баручыларга ташлана 4. ташлану, ыргылу, атылу; кидаться на помощь ярдәмгә ташлану; кидаться к выходу чыгарга ыргылу; кидаться в объятия кочагына атылу 5. (прыгать, бросаться) ташлану, сикерү 6. арлы-бирле йөрү, чабу; кидаться из стороны в сторону бер яктан икенче якка арлы-бирле йөрү 7. страд. от кидать кидаться в глаза күзгә ташлану (бәрелеп тору)
махнуть (гл.) 1. однокр. чем болгап кую, селтәп кую 2. разг. ташлану, ыргылу; сикерү; махнуть через забор койма аркылы сикерү 3. прост. китү, көтмәгәндә китеп бару, ычкыну; махнуть на лето в деревню җәен авылга ычкыну махнуть рукой на кого-что кул селтәү, игътибарсыз калдыру
наброситься (гл.) 1. на кого-что ыргылу, ташлану; кошка набросилась на мышь мәче тычканга ташланды 2. на что, разг. йотылып (комсызланып) …а башлау, ташлану, ябырылу; наброситься на новую книгу яңа китапны йотылып укый башлау; наброситься на еду комсызланып ашый башлау
налететь (гл.) 1. на кого-что (летя, натолкнуться) очып барганда (килгәндә) бәрелү 2. перен. на кого-что, разг. ашыгып барганда (килгәндә) бәрелү, барып (килеп) бәрелү; налететь на столб ашыгып барганда баганага бәрелү 3. на кого-что (напасть с воздуха) ыргылу, ташлану, кинәт (көтмәгәндә) һөҗүм итү 4. перен. на кого-что ташлану; налететь с угрозами янап ташлану 5. (о ветре, буре) кинәт чыгу, кубу, күтәрелү 6. очып (кереп) җыелу, очып (кереп) тулу; в комнату налетели мухи бүлмәгә чебен кереп җыелган 7. куну, утыру; на стекла налетела пыль пыялаларга бик күп тузан кунган
напуститься (гл.)на кого-что. разг. өстенә ыргылу; кычкырынып (каты сүзләр әйтеп) ташлану
подскочить (гл.) 1. йөгереп (чабып, атылып, томырылып) килеп җитү; подскочить к двери ишек яныңа атылып килеп җитү 2. сикереп кую, өскә таба ыргылу, югарыга ыргу; подскочить от радости шатлыктан сикереп кую 3. перен. разг. кинәт күтәрелү, бик нык күтәрелү; температура подскочила температура кинәт күтәрелде; цены подскочили бәяләр бик нык күтәрелде 4. прост. (забежать ненадолго) кереп чыгу, сугылу, кагылу
раэгадывать (гл.) см. разгадать рвануть (гл.) 1. кого-что и без доп. кинәт тарту, тартып җибәрү, тартып алу; рвануть за ворот якадан кинәт тарту 2. кинәт кузгалу, алга ыргылу, кинәт кузгалып китү? лошади рванули атлар кинәт кузгалдылар 3. разг. китү, бару; рвануть в лес урманга бару 4. что, разг. эләктерү, эләктереп алу, кулга төшерү; рвануть изрядный куш зур акча кулга төшерү 5. что, разг. тартып җибәрү, уйнап җибәрү; гармонист рванул плясовую гармунчы бию көен тартып җибәрде
рвануться (гл.)ыргылу, атылу, чабып китү; кинәт кузгалып китү; автомобиль рванулся с места автомобиль урыннан кинәт кузгалып китте
рывок (сущ.)(м) 1. кинәт тарту, кинәт тартылу; рывок вперед алга кинәт тар тылу 2. ыргылыш, ыргылу; работать без рывков ыргылусыз эшләү 3. спорт. ыргым рыгать(гл.)кикерү
свеча (сущ.)(ж) 1. шәм; стеариновая свеча стеарин шәм 2. тех. свеча, ут кабызгыч 3. шәм (яктылык көчен үлчәү берәмлеге); электрическая лампочка в сто свечей йөз шәмле электр лампасы 4. мед. шәм 5. (крутой подъем, взлет) ыргу, ыргылу; самолет сделал свечу самолет (өскә) ыргыды
скакать (гл.) 1. сикерә-сикерә бару, сикерә-сикерә йөгерү, титаклап йөгерү; скакать на одной ноге бер аяклап сикерә-сикерә бару 2. чаптырып бару (килү), ыргылу; скакать верхом атка атланып чаптырып бару 3. (участвовать в скачках) чабышу, бәйгедә (чабышта) катнашу 4. разг. сикерү, кинәт (кискен) күтәрелү; температура у больного скачет авыруның температурасы кинәт күтәрелә
устремиться (гл.) 1. ябырылу, ыргылу, ташлану; бойцы устремились в атаку сугышчылар атакага ташландылар 2. перен. төбәлү, ташлану, текәлү, юнәлү; взоры всех устремились на вошедшего барысының да күзләре кергән кешегә төбәлде
Татарско-русский словарь:
ыргылдыру 1. (понуд.) от ыргылу 1-3, 5 2. в знач.(нареч.) ыргылдырып рывками
ыргылу (возвр.) от ыргу 1. бросаться/броситься, устремляться/устремиться, ринуться, низринуться, пускаться/пуститься (вперёд, навстречу кому-чему); махнуть через что; койма аша ~у махнуть через забор; тәрәзәдән ~у броситься из окна; дулкыннар ярга ~ды волны устремились к берегу 2. бросаться/броситься, кидаться/кинуться, набрасываться/наброситься на кого-что-л. (на помощь, на врага, в объятия); 3. хлынуть, брызнуть, забить (кровь из раны, вода из-под земли); забить фонтаном 4. стремительно мчаться, рваться/рвануться, скакать; 5. перен. порываться, устремляться/устремиться к чему-л.; көрәшкә ~у порываться на борьбу 6. в знач.(нареч.) ыргылып 1) вихрем; ~ып килеп керү вихрем ворваться (в зал) 2) перен. остервенело, яростно; эт ~ып өрә башлады собака остервенело залаяла
ыргылышу (совм.) от ыргылу; бросаться, кидаться, прыгать (о многих)
ыргытылу 1. (гл.) страд. от ыргыту (в знач. 1, 2, 5-8, 11) 2. редко см. ыргылу2, 5
Тәсадеф