Русско-татарский словарь:
лучевой (прил.) 1. физ. нур …ы; лучевая энергия нур энергиясе; лучевая болезнь нур авыруы 2. нурсыман, нур кебек …, төрле якка чәчелгән (сибелгән, юнәлтелгән); лучевые просеки төрле якка юнәлтелгән урман ызаннары лучевая кость анат. беләк сөяге, орчык сөяк
медяной (прил.) книж. устар. см. медный медяный (прил.) книж. устар. см. медный меж см. между межа (сущ.)(ж)межа, ызан, чик
межевание (сущ.)(с) см. межевать межевать (гл.)что межалау, межа яру, межа сызу; ызан яру, ызан салу
межполосье (сущ.)(с)с.-х.-киң межа, киң ызан (сөрелгән кырлар арасында)
намежевать (гл.)что, чего ызан (межа) салып (сызып) чыгу
намежевывать (гл.) см. намежевать намежевываться (гл.) страд. спец. ызан салып чыгылу, межа салып чыгылу
обмеблировывать (гл.) см. обмеблировать обмеблировываться (гл.) см. обмеблироваться обмежевать (гл.) устар. спец. межалау, межа белән бүлеп (әйләндереп) алу, ызан сызып чыгу
отмежеваться (гл.)от кого-чего 1. (отделиться межой) межа белән аерылу, ызан [чик билгесе] белән аерылу 2. перен. (отделиться) аерылу, аерылып чыгу 3. перен. (прекратить общение) аралашмый башлау; араны өзү
перемежевать (гл.) спец. 1. (заново размежевать) яңадан ызанлау, яңадан бүлү, яңадан чик үткәрү, яңадан бүлеп алу, яңача бүлү; 2. (размежевать все) бүлеп чыгу, чик үткәреп чыгу, ызанлап чыгу
прокосить (гл.) 1. что чабып ясау (билгеләү, салу); прокосить межу чабып ызан салу 2. что (скосить) чабу, чабып алу (чыгу); прокосить бурьян кура чабу 3. что и без доп. (берникадәр вакыт) чабу, (берникадәр вакытны) чабып үткәрү; прокосить целую педелю бер атна буена [печән] чабу
просек м. просека(сущ.)(ж)урман межасы, урман ызаны
просечь (гл.)что 1. (рассечь) сугып яру (ярып җибәрү); чабып яру (ярып җибәрү), кисү, кисеп җибәрү 2. агачларны кисеп юл (межа, ызан) салу; просечь просеку агачларны кисеп урман ызаны салу
размежевать (гл.)что 1. межалап чыгу, ызанлап чыгу, ызан билгеләп бүлү, чикләрен билгеләү; размежевать землю җирне ызан билгеләп бүлү 2. перен. аеру, чикләрен билгеләү
размежеваться (гл.) 1. чик билгеләп бүленү, ызан билгеләп бүленү, чик билгеләп аерылу 2. перен. (в деловых отношениях) чикләрен билгеләү, чикләрен ачыклау 3. перен. (идеологически) фикер аерылу, фикердә аерылышу
смежный (прил.)чиктәш, ызандаш, эргәдәш, янәшә, күрше; смежные участки земли ызандаш җир участоклары; смежные углы мат. чиктәш почмаклар; смежные профессии эргәдәш профессияләр
сполу (нареч.) обл. см. исполу сполье (сущ.)(с) обл. ызан, межа, чик
урочище (сущ.)(с) 1. (природная межа) табигый ызан, табигый чик ( мәс. чокыр, тау һ. б. ш.) 2. (участок) аймак, табигый урын ( мәс. басу уртасында калган урман яисә күл)
Татарско-русский словарь:
гомерлек (прил.) 1. (достаточный) на всю жизнь; ~ кайгы горе на всю жизнь; ~ истәлек память на всю жизнь; ~ дус друг (подруга) жизни 2. пожизненный; ~ пенсия пожизненная пенсия; ~ каторга пожизненная каторга 3. вечный, вековой; вековечный; извечный; ~ ызгышлар вековечные распри; ~ ызаннарны сөреп ташлау распахать вековые межи; ~ дошманнар извечные враги 4. в знач.(нареч.) гомерлеккә на всю жизнь, навсегда, насовсем, совсем; ~ аерылу расстаться навсегда, насовсем; ~кә яр итү полюбить на всю жизнь 5. перен. вечный; долговечный; неувядаемый; ~ дан неувядаемая слава; ~ мәхәббәт вечная любовь
кимерү (гл.)(перех.) 1. грызть, разгрызать, обгрызать/обгрызть (снаружи, с краёв), глодать, обгладывать/обглодать || обгрызание, обгладывание; сөяк ~ү обглодать кость 2. перен. грызть, мучить, терзать, глодать, точить (о болезни, тоске, совести и т. п.); күңелне шикләнү ~ә иде подозрение грызло душу; сагыш ~ә тоска гложет 3. перен. грызть (жить за счёт кого-л., красть, воровать); әтисенең җилкәсен ~ә живёт за счёт отца (букв. грызёт шею отца)
кызан (сущ.) зоол. 1. диал. см. кыза 2. степной коршун
өзән (сущ.) диал. см. ызан өзәңге I(сущ.) 1. стремя || стремянный; солдат ~гә басып күтәрелә төште солдат приподнялся на стременах; ~ бавы (каешы) путлище; ~гә басу наступать на стремя (выходить из младенческого возраста, примерно на пятом году жизни ребёнка) 2. книжн. стремянка, лестница
ызалану (возвр.) от ызалау; см. изалану ызалау (гл.)(перех.) диал. см. изалау ызан (сущ.) 1. межа || межевой; ~нарны сөрү перепахать межи; ~ баганалары межевые столбы; ~ юлы межевая дорога 2. борозда; тирән ~ глубокая борозда
ызан сызу (гл.)(неперех.) межевать || межевание; см. тж. ызанлау (гл.)(неперех.) межевать
ызандаш (сущ.) сосед по меже ||(прил.) смежный (земельный участок); ~ районнар смежные районы
ызанлану 1. (гл.) страд. от ызанлау отмежеваться 2. покрываться/покрыться бороздами
ызанлау (гл.)(перех.) 1. межевать, обмежёвывать/обмежевать || межевание, межёвка; чәчү кырын ~у обмежевать посевное поле; яңадан ~ перемежёвывать/перемежевать; перемежевание, перемежёвка 2. проводить борозды, бороздить
Тәсадеф