Русско-татарский словарь:
бренчать (гл.) 1. чем и без доп. шылтырау, шалтырау, челтерәү, чыңгырау, чалтыр-чолтыр килү; бренчать ключами ачкычлар шалтырату 2. на чем, разг. дыңгырдату, белер-белмәс уйнау (музыка коралында), дыңгылдату
брякать (гл.) разг. см. брякнуть брякаться (гл.) разг. см. брякнуться брякнуть (гл.) однокр. разг. 1. чем шалт итү; шалтыратып җибәрү, шалтыратып кую, чалтыратып җибәрү, чалтыратып кую; брякнуть посудой савыт-сабаны чалтыратып кую 2. кого-что (бросить, уронить) шап иттереп төшерү (ташлау); шап иттереп төшереп җибәрү (атып бәрү); брякнуть вязанку дров на пол бер кочак утынны шап иттереп идәнгә ташлау 3. что и без доп. (необдуманно сказать) [сүз] ычкындыру, әйтеп салу, әйтеп җибәрү
бряцать (гл.)чем, на чем и без доп. , уст. шалтырау, чыңгырдау; шалтырату, чыңгырдату; бряцать шпорами шпорлар чыңгырдату бряцать оружием корал белән янау, сугыш белән куркыту
греметь (гл.) 1. күкрәү, күк күкрәү (күкрәү турында); яңгырау (музыка турында); гөрелдәү, гөрселдәү; шартлау (ату тавышы турында); шалтырату, чалтыр-чолтыр китерү (тимер-томыр әйберләр турында); дөбердәү, дыңгырдау ( мәс. арба турында); шаулау, ишетелеп тору (тавыш турында); шалтырау (кыңгырау турында); гром гремит күк күкри; греметь посудой савыт-саба шалтырату 2. перен. (славиться) таралу, шаулау
гремучий (прил.): гремучий газ хим. шартлагыч газ; гремучая змея зоол. шалтырак елан (тропикларда яши торган агулы елан); гремучая ртуть шартлый торган тере-көмеш
гремушка (сущ.)(ж) 1. шалтыравык (балалар уенчыгы); 2. шөлдер (ат сбруена тагыла торган кечкенә кыңгырау)
громыхание (сущ.)(с) см. громыхать громыхать (гл.) разг. ( напр. о телеге) дөбердәү, дыңгырдау, дөбер-дөбер килү, шалтыр-шолтыр килү; (о громе) күк күкрәү, дөбердәү
до (прист.), фигыльләргә түбәндәге мәгънәләр бирә: 1) эш-хәрәкәтне чигенә кадәр җиткерү, мәс. дочитать укып чыгу (бетерү), … кадәр уку; дошить тегеп бетерү; 2) берәр нәрсәне тутыру, мәс. досыпать тулганчы салу, тутырып (өстәп) салу; 3) эш-хәрәкәтне билгеле бер нәтиҗәгә җиткерү, мәс. дозвониться шалтыратып җавап алу; добудиться уяту, көчкә (кыенлык белән) уяту
дозвониться (гл.) разг. шалтыратып җавап алу
II(гл.) 1. күкри башлау, гөрелди башлау, дөберди башлау; загремел гром күк күкри башлады 2. чем шалтырап китү, шалтыр-шолтыр килә башлау; загреметь посудой савыт-саба шалтырап китү
загромыхать (гл.)дөберди башлау, шалтырый башлау
загудеть (гл.) 1. кычкырта башлау; на заводе загудел гудок заводта гудок кычкырта башлады; 2. шаулый башлау; загудел лес урман шаулый башлады; загудел самовар самовар шаулый башлады; 3. шалтырый башлау, даң-доң итә башлау; загудели колокола кынгыраулар даң-доң итә башлады; 4. улый башлау; загудел ветер җил улый башлады; 5. гөж килә башлау, гөжли башлау; загудели пчелы умарта кортлары гөжли башлады
зазвенеть (гл.)шалтырый башлау, чылтырый башлау; яңгырый башлау; зазвенел колокольчик кыңгырау шалтырый башлады; зазвенели голоса тавышлар яңгырый башлады
зазвонить (гл.)шалтырый башлау, чылтырый башлау; зазвонить в колокол кыңгырау шалтырый башлады; зазвонил телефон телефон шалтырый башлады
звездочет (сущ.)(м) уст. см. астролог звенеть (гл.)шалтырау, шылтырау, чылтырау, чыңлау, шыңгырдау; звенит колокольчик кыңгырау шалтырый; звенеть монетами акчалар чылтырату в ушах (в ухе, в голове) звенит колагы шаулый (шаулап тора), колагы чыңлап тора
зверюга м,(сущ.)(ж) разг. см. зверь звон (сущ.)(м)чың, шалтырау, шалтырау тавышы, чылтырау, чыңлау; шыңгырдау; звон колокола кынгырау чыңы звон в ушах колак шаулый; пошел звон по всему городу прост. хәбәр бөтен шәһәргә таралды
звонить (гл.) 1. шалтырату, кагу; звонить в колокол чаң кагу 2. шалтырау, чалтырау; телефон звонит телефон шалтырый 3. кому шалтырату; я звонил сестре мин сеңелемә шалтыраттым звонить во все колокола прост. бөтен дөньяга тарату, бөтен дөньяга белдерү
звониться (гл.) простореч. звонок бирү, шалтырату
звонок (сущ.)(м)звонок; дверной звонок ишек звоногы; электрический звонок электр звоногы 2. шалтырау (кыңгырау) тавышы, звонок; раздался звонок кыңгырау тавышы яңгырады; занятия начинаются по звонку дәресләр звонок белән башлана от звонка до звонка башыннан азагына кадәр
звякать (гл.)чем и без доп. шалтырату; шалтырау, чылтырау; звякать ключами ачкычлар шалтырату
звякнуть (гл.) однокр. чем и без доп. шалтыратып (чылтыратып) кую; шалтырап (чылтырап) кую
лязгать (гл.) 1. чем шылтырату, шалтырату, чыңгылдату; (зубами) шакылдату; лязгать цепью чылбыр шылтырату 2. шылтырау, шалтырау, чыңгылдау; (о зубах) шакылдау; лязгают листы железа калай табаклары шалтырый
лязгнуть (гл.) однокр. 1. чем шылтырату, шалтырату, чыңгылдату, шылтыратып (шалтыратып, чыңгылдатып) кую; (зубами) шакылдату, шакылдатып кую 2. шылтырау, шалтырау, чыңгылдау, шылтырап (шалтырап, чыңгылдап) кую; (о зубах) шакылдау, шакылдап кую
нагреметь (гл.) разг. шалтыратып тавыш куптару
названивать (гл.) разг. өзлексез (бертуктамый) шалтырату
обзванивать (гл.) см. обзвонить обзвонить (гл.)кого-что, разг. шалтыратып чыгу (телефоннан); обзвонить всех знакомых бөтен танышларга шалтыратып чыгу
отбрякать (гл.) простореч. 1. (кончить брякать) шалтыратудан туктау, челтерәтүдән туктау; 2. (высказать, не стесняясь) турыдан-туры әйтү, әйтеп салу
отзванивать (гл.) см. отзвонить отзвенеть (гл.) 1. (прозвенеть) шалтырау, шалтырап бетү 2. (перестать звенеть) шалтырап туктау, яңгырап туктау (тыну)
отзвонить (гл.)чаң сугып туктау, чаң сугудан туктау; шалтыратып туктау
перезвонить (гл.) разг. 1. (заново) яңадан (кабат) шалтырату 2. (многим, всем) шалтыратып чыгу (берникадәр кешегә)
по (прист.) 1. фигыль ясауда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә бирелә: 1) алу дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. покрасить буяп алу; попеть җырлап алу; полакомиться сыйланып алу; 2) китү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. полететь очып китү; полезть менеп китү; 3) башлау дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. подуть исә башлау; побежать йөгерә башлау; 4) бетерү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. попрятать яшереп бетерү; 5) кабатлаулы фигыльләр белән килгәндә, …гала кушымчасы ярдәмендә, мәс. покрикивать кычкыргалау; позванивать шалтыраткалау; попивать эчкәләү; 6) сирәк-мирәк, ара-тирә, әледән-әле кебек парлы рәвешләр ярдәмендә, мәс. покуривать сирәк-мирәк [тәмәке] тарту; постанывать әледән-әле ыңгырашу; 7) кайбер приставкалы фигыльләрнең бары төп фигылен генә тәрҗемә итү юлы белән, мәс. позеленеть яшелләнү; побуреть көрәнләнү 2. сыйфат, рәвеш, исем ясауда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә тәрҗемә ителә: 1) …лап кушымчасы ярдәмендә, мәс. постраничный битләп; почасовой сәгатьләп; 2) соңгы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. пооктябрьский октябрьдән соңгы; пореформенный реформадан соңгы; посмертный үлгәннән соңгы; 3) буендагы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. пограничный чик буендагы; поволжский Идел буендагы; поморский диңгез буендагы; 4) чагыштыру дәрәҗәсен белдерүче …рак кушымчасы ярдәмендә, мәс. побольше зуррак; получше яхшырак; поновее яңарак; 5) рәвеш ясаучы …ча суффиксы ярдәмендә, мәс. по-русски русча; по-новому яңача; по-волчьи бүреләрчә
побрякать (гл.) разг. шалтыратып (шылтыратып, чылтыратып, дыңгырдатып) алу (бераз вакыт)
побрякивание (сущ.)(с) 1. см. побрякивать; 2. (звуки) шалтыраган (дыңгырдаган, шылтыраган) тавыш
побрякивать (гл.) разг. вакыт-вакыт шалтыратып кую, әледән-әле шылтыратып кую, дыңгырдаткалау
побрякушка (сущ.)(ж) разг. шылтыравык, шалтыравык
погремок I(сущ.)(м) разг. шалтыравык (уенчык)
погремушка (сущ.)(ж)шалтыравык, шылтыравык (уенчык)
позвенеть (гл.)чыңлап алу, чыңлап кую, шалтырап кую
позвонить (гл.) 1. шалтырату 2. [телефоннан] шалтырату; я позвоню вам завтра мин сезгә иртәгә шалтыратырмын
позвучать (гл.)(берникадәр вакыт) шалтырап тору, чыңлап тору
прогреметь (гл.) 1. (издать грохот) дыңгырдау, даңгыр-доңгыр килү; шалтырау, шалтырату, шалтыр-шолтыр китерү; (о выстреле) яңгырау; (о громе) күкрәү, күк күкрәү; прогреметь ключами ачкычларны шалтырату 2. дыңгырдап (даңгыр-доңгыр) узып китү; прогремела телега арба даңгыр-доңгыр узып китте 3. перен. [исеме] яңгырау; [даны, исеме] таралу; его имя прогремело на весь мир аның исеме бөтен дөньяга таралды
прозвонить (гл.) 1. (о звонке, телефоне и т. п.) шалтырау; (о колоколе) чыңлау, [чаң] каккан тавыш ишетелү 2. что и с неопр. (звоном возвестить, объявить о чем-л.) чаң кагу, чаң кагып хәбәр итү (чакыру)
раззвонить (гл.)о ком-чем и без доп. хәбәр тарату, сүз тарату, сөйләп йөрү, сөйләп чыгу; шалтырау; раззвонить о своих намерениях үзеңнең теләкләрең турында сөйләп йөрү
раззвониться (гл.) разг. 1. артык озак чаң сугу, туктаусыз чан кагу; туктаусыз шалтырату; 2. фам. неодобр, күп сөйләнү, юк-барны сөйләп ташлау, гайбәт сату
растрезвонить (гл.)что, разг. (разгласить) хәбәр тарату, шалтырау, сөйләп чыгу
раструбить (гл.)что, о ком-чем, разг. хәбәр тарату, шалтырау, сөйләп йөрү; раструбить новость яңалык турында сөйләп йөрү
сонетка (сущ.)(ж) устар. сонетка (электә байлар өендә шалтыратып асрауларны чакыра торган кечкенә кыңгырау)
стучать (гл.) 1. (производить шум) шакылдау, шакылдату, тукылдату; дыңгырдау, дыңгырдату, (посудой) шалтырату; (о дятле) туку; (о сердце) кагу, сикерү; зубы стучат тешләр шакылдый 2. безл. (в голове, ушах и т. п.) дөп-дөп итеп тору, шаулау 3. шакылдату, шаку, кагу; стучать в дверь кагу
тарахтение (сущ.)(с) см. тарахтеть тарахтеть (гл.), разг. 1. дыңгыр-дыңгыр килү, дыңгырдау, дыңгылдау; шалтырау; вдали тарахтела телега еракта арба дыңгырдый иде 2. перен. такылдау, лыкылдау; не тарахти, говори толком такылдама әле, рәтләп сөйлә
телефон (сущ.)(м)телефон; звонить по телефону телефоннан шалтыратып алу; телефон-автомат автомат телефон
I с см. тот II(союз) 1. разд. әле …, әле …; бер …, бер…; йә…, йә…; идет то снег, то дождь әле кар, әле яңгыр ява 2. ул вакытта, ул чакта; если поздно, то не приходи соң булса, [ул чакта] килмә а то 1) югыйсә, юкса; спеши, а то опоздаешь ашык, юкса соңга калырсың; 2) (на самом деле) чыннан да, дөрестән дә, юкса; [да] и то ул да, анысы да; не то (иначе) югыйсә, башкача булганда; то бишь уст. ягъни мәсәлән, ягъни; то и дело әледән-әле; то и дело раздаются звонки әледән-әле шалтыраталар; то ли дело бөтенләй башкача; здесь скучно, то ли дело у нас монда күңелсез, бездә бөтенләй башкача
трезвонить (гл.) 1. (звонить во все колокола) барлык кыңгырауларны (чаңнарны) кагу 2. перен. что и без доп. , разг. (распускать слухи) гайбәт тарату, шалтырау, хәбәр тарату 3. разг. (сильно звонить) даң-доң итү, [бик нык] шалтырау
трещотка (сущ.)(ж) 1. (сторожа) шакылдавык; (детская игрушка) шалтыравык 2. перен. (болтун, болтунья) лыкылдык, лыгырдык, шалтыравык, ярык барабан
чебрец (сущ.)(м) см. чабер чебурахнуть (гл.) простореч. китереп торып бәрү, дөбердәтеп бәрү, шалтыратып сугу, җимерү, шалтыратып төшерү
чебурахнуться (гл.) простореч. (идәнгә, җиргә, суга һ.б.) килеп төшү, шалтырап (дөбердәп) төшү, җимерелеп төшү, дөбер-шатыр аву, шап итеп барып төшү (егылу)
(гл.) простореч. см. щелкнуть щелкотня (сущ.)(ж) мн. нет, разг. см. щелкать щелкун (сущ.)(м) разг. фам. 1. чиртүче; 2. шартлатучы; 3. шалтыратучы, шылтыратучы; 4. чутылдаучы, сайраучы; 5. яручы (чикләвек, көнбагыш кебекләрне); 6. зоол. шыртлавык, чыртлака (корткыч коңгыз)
Татарско-русский словарь:
анысы-монысы (мест.) указ. 1. то это, то другое; всякая (разная) мелочь, всякая всячина, пятое-десятое; анысы-монысы кирәккәндә когда что-либо нужно; юлга чыга башласаң, анысы-монысы җыела ул когда собираешься в путь, набирается полно разной мелочи; анысы-монысы кызыксындырмый әле аны всякая всячина пока его не интересует 2. кто-либо, кто-нибудь, кто; анысы-монысы шалтыратса әйтерсең если позвонит кто-нибудь, скажешь 3. то и (да) сё; то, сё; одно, другое; то одно, то другое; то да это; анысын-монысын сөйләшеп алу поговорить о том о сём (о том, другом); анысын-монысын уйлаганчы, вакыт та үтә пока обдумываешь то да это, время истекает 4. см. аны-моны2-4
әледән-әле (нареч.) 1. часто, частенько, весьма часто, довольно часто; подчас, то и дело; ул әледән-әле тотлыга он то и дело заикается; әледән-әле шалтыраталар часто раздаются звонки; әледән-әле очрап торган весьма часто встречающийся; әледән-әле кергәләп тору частенько захаживать 2. всё чаще; әледән-әле искә төшә всё чаще вспоминается
берсе (мест.) 1. опред. один (одна, одно) из ... ; бу юлларның ~ миңа бик уңай одна из этих дорог мне очень подходит (удобна); якын районнарның ~ндә булдым был в одном из близких районов 2. при перечислении один ... , другой; кто ... ; кто ... ; ~ сары чәчле, ~ кара один светловолосый, другой брюнет; ~ артыннан ~ один за другим; ~ кешенеке, ~ күршенеке ( погов. ) один чужой, другой соседский (т. е. нет ничего своего); ~ калага, ~ салага ( погов. ) кто в лес, кто по дрова 3. неопр. кто-то из ... ; кто-нибудь (кто-либо) из ... ; некто; килүчеләрнең ~ тупас итеп кычкырган кто-то из приезжих нагрубил (грубо крикнул); шалтыратучы-хезмәттәшләрнең ~ булырга кирәк наверно, звонил кто-нибудь из коллег (сотрудников) 4. в сочетаниях с причастием (очраганы берсе, күренгәне берсе, чыкканы берсе, укыганы берсе и т. п.) переводится на русский язык каждый из ... ; балаларның укыганы ~ яхшы эшкә урнашты каждый из детей, получив(ший) образование, устроился на хорошую работу
диспетчерлык (сущ.) 1. должность или занятие диспетчера || диспетчерский; ~ хезмәте диспетчерская служба; ~ идарә системасы диспетчерская система управления 2. диспетчерская; үзәк ~ка шалтырату звонить в центральную диспетчерскую
коммутатор (сущ.) тех. 1. коммутатор (прибор для замыкания и размыкания цепи, по которой проходит электрический ток) 2. коммутатор (устройство для соединения телефонных аппаратов) || коммутаторный; егерме нокталы ~ коммутатор на двадцать точек; ~ аша шалтырату звонить через коммутатор; ~ залы коммутаторный зал
савыт-саба (сущ.) собир. посуда || посудный; савыт-саба шалтырамый тормый (посл.) в семье бывает всякое (букв. не бывает так, чтобы посуда никогда не гремела); савыт-саба юучы посудомойка
сай I(прил.) 1. мелкий, неглубокий; сай тәлинкә неглубокая тарелка 2. мелкий, мелководный; тирән елга агар тавышсыз, сай елга агар шалтырап (посл.) глубокая река течёт без шума, мелкая-с шумом 3. 1) перен. неглубокий, мелкий, поверхностный, скудный (знания, суждения) 2) недалёкий, неглубокий, несерьёзный, поверхностный (человек) ||(сущ.) мель. мелководье; көймә сайга утырды лодка села на мель ||(нареч.) мелко, неглубоко; сай сөрү пахать неглубоко; сай урын (җир) мелководье, отмель
шалдыр (подр.) см. шалтыр шалдыр-шолдыр (подр.) см. шалтыр-шолтыр шалдыравык (сущ.) бот. см. шалдырут шалдыравыклы (сущ.)(прил.) см. шалтыравыклы шалдырут бот. звонец, погремок (полупаразитическое растение)
шалтыр 1. звонкому вибрирующему звуку при ударе металла или стекла звяк; ~ итеп тәрәзә ватылды разбилось окно-звяк! 2. (подр.) телефонному звонку
шалтыр-шолтыр (подр.) звону, звуку металлических или стеклянных предметов, которые гремят при движении, при ударе друг об друга; шалтыр-шолтыр төшеп китү упасть с грохотом
шалтыравык (сущ.) 1. муз. бубен, бубны 2. побрякушка, погремушка (детская игрушка) 3. перен. пустозвон, хвастун; коры ~ хвастун; хвастунья, пустомеля, пустослов; болтун, болтунья ||(прил.) см. шалтыравыклы шалтыравык үлән (сущ.) бот. см. шөлдерут шалтыравыклы : шалтыравыклы сүз пустое слово; пустозвонство
шалтырак (сущ.) диал. хвастун, пустозвон
шалтырату (гл.)(перех.) 1. греметь чем, брякать/брякнуть, лязгать/лязгнуть, звякать/звякнуть чем; савыт-саба ~у греметь посудой 2. звонить/позвонить; кыңгырау ~у звонить в звонок
шалтыратышу (гл.) взаимно-совм. от шалтырату
шалтырау (гл.)(неперех.) 1. дребезжать, греметь, брякать/брякнуть, лязгать/лязгнуть, звякать/звякнуть; издавать звон; дөнья булгач, савыт-саба ~амый тормый ( погов. ) в жизни не бывает, чтобы посуда не гремела; в жизни (в семье) не всегда бывает тихо (мирно) 2. звонить, звенеть || звон; телефон ~ый звонит телефон 3. перен. хвалиться, хвастаться, бахвалиться; звонить (во все колокола); разглагольствовать; көн элгәре ~амый торыгыз раньше времени не хвалитесь
шалтырма (сущ.) диал. см. шакылдавык шалтырмак (сущ.) диал. см. шалтыравык; побрякушка, погремушка (детская игрушка)
шалтырт (подр.) резкому удару металла, стекла и т. п.
шаңгыравык I(прил.) 1. гулкий; звонкий, с перекатами (звук, голос) 2. см. шалтыравыклы II(сущ.) колокол, колокольчик (с глухим звуком
шөлдер (сущ.) 1. бубенчик, колокольчик; бубенец; җиз ~ медный бубенчик 2. бубенчик; бубенец; ширкун, ширкунец обл. ; ~ләрен шалтыратып пар ат җилдереп узып китте позвякивая бубенчиками, промчалась пара лошадей 3. погремушка, гремушка (детская игрушка)
шылдыравык (прил.) см. шалтыравык шылдыравык солы (сущ.) бот. трищетинник
шылтыравык (сущ.) см. шалтыравык шылтыравыклы (прил.) разг. см. шалтыравыклы шылтырату (гл.)(неперех.) см. шалтырату шылтырау (гл.)(неперех.) 1. см. шалтырау 2. журчать || журчание; ~п агу журчать, течь с журчанием, течь (легко) журча
шылтырмак (сущ.) см. шалтыравык1
Тәсадеф