Русско-татарский словарь:
безбрежие (сущ.)(с) см. безбрежность безбрежность (сущ.)(ж)очсыз-кырыйсызлык, иксез-чиксезлек
безбрежный (прил.)очсыз-кырыйсыз, иксез-чиксез; бик зур, бик киң
безгранично (нареч.) 1. чиксез, очсыз-кырыйсыз; 2. бик нык, җан-тән белән; безгранично любить бик нык ярату
безграничность (сущ.)(ж) мн. (нет)чиксезлек, иксез-чиксезлек, чиге юклык
безграничный (прил.) 1. чиксез, иксез-чиксез, очсыз-кырыйсыз, чиге булмаган; безграничные просторы очсыз-кырыйсыз киңлекләр 2. перен. чиксез, чиктән тыш зур; безграничная скорбь чиктән тыш зур кайгы; безграничная радость чиктән тыш зур шатлык
бездна (сущ.)(ж) 1. упкын, тирән чокыр, чоңгыл, тоба; морская бездна диңгез чоңгылы 2. перен. разг. чиксез күп, иксез-чиксез, исәпсез-хисапсыз; бездна дел чиксез күп эш
беззакатный (прил.) 1. баемас, батмас, баемый торган (кояш); 2. перен. иксез-чиксез, бетмәс-төкәнмәс
безмерный (прил.)чиксез, чамасыз, чиктән тыш зур, чамадан тыш зур; безмерная усталость чиксез арыганлык; безмерная радость чиктән тыш зур шатлык
бесконечно (нареч.) 1. чиксез; 2. бик озак
бесконечность (сущ.)(ж)чиксезлек, очсыз-кырыйсызлык, иксез-чиксезлек; бесконечность в пространстве и времени пространство һәм вакытның чиксезлеге; до бесконечности бик озак; ждать до бесконечности бик озак көтү
бесконечный (прил.) 1. (безграничный) чиксез, очсыз-кырыйсыз, иксез-чиксез; бесконечное мировое пространство очсыз-кырыйсыз дөнья бушлыгы; бесконечная дробь мат. чиксез вакланма 2. (очень длинный) бик озын; (очень долгий) бик озак, бетмәс-төкәнмәс; бесконечная дорога бик озын бер юл; бесконечные разговоры бетмәс-төкәнмәс сөйләшүләр
бескрайний (прил.)чиксез, иксез-чиксез, очсыз-кырыйсыз; бескрайний простор очсыз-кырыйсыз иркенлек
бескрайный (прил.)очсыз-кырыйсыз, чиксез
беспредельно (нареч.) 1. чиксез рәвештә; 2. перен. җан-тән белән
беспредельность (сущ.)(ж) мн. (нет)чиксезлек, иксез-чиксезлек
беспредельный (прил.) 1. чиксез, иксез-чиксез, очсыз-кырыйсыз; беспредельные степи чиксез далалар 2. чиксез, чиге булмаган, бик көчле; беспредельная любовь чиксез мәхәббәт
бешеный (прил.) 1. котырган (хайваннар турында) 2. перен. чиктән тыш көчле, чиктән тыш зур; бешеное сопротивление чиктән тыш көчле каршылык; бешеная скорость чиктән тыш зур тизлек 3. перен. ярсулы, котырынкы; бешеный характер ярсулы характер бешеные деньги котырган акчалар (җилдән килгән акча); бешеные цены чиксез зур бәя
видимо-невидимо (нареч.) разг. иксез-чиксез, чиксез күп, хисапсыз күп, исәпсез-хисапсыз; народу было видимо-невидимо халык чиксез күп иде
всемогущество (сущ.)(с)чиктән тыш куәтлелек, чиксез куәт; зур кодрәт
(сущ.)(с)чиктән тыш куәтлелек, чиксез куәт; зур кодрәт
всемогущий (прил.)чиктән тыш куәтле, чиксез куәтле; зур кодрәтле
(прил.)чиктән тыш куәтле, чиксез куәтле; зур кодрәтле
гибель I(сущ.)(ж) 1. һәлакәт, үлем, үлеш; гибель корабля корабльнең һәлакәте, трагическая гибель фаҗигале үлем; обречь на гибель кого-что-л. кемне я нәрсәне булса да фаҗигале үлемгә дучар итү 2. в знач. сказ. разг. (множество) бик күп, тулып ята; чиксез, бетмәс-төкәнмәс, исәбе-хисабы юк; там гибель комаров анда озынборыннарның исәбе-хисабы юк
II(сущ.)(ж) разг. бик күп, тулып ята; чиксез, бетмәс-төкәнмәс, исәбе-хисабы юк; там гибель комаров анда озынборыннарның исәбе-хисабы юк
гигантский (прил.)гигант …; гаять зур, бик зур, чиксез зур; гигантский станок гаять зур станок; гигантские успехи бик зур уңышлар гигантские шаги гигант адымнар (багана башындагы тәгәрмәчкә эленгән бауларга утырып тирәли әйләнү җайланмасы)
град I(сущ.)(м)боз; град побил посевы игеннәрне боз сукты град насмешек чиксез күп мыскыллаулар; град обвинений исәпсез-хисапсыз гаепләүләр; град писем бик күп хатлар; посыпался град пуль пулялар яңгыр кебек ява башлады; пот с меня льется градом манма (шабыр) тиргә баттым
запропасть (гл.) см. запропаститься запрос (сущ.)(м) 1. запрос, сорау; сделать запрос запрос ясау; послать запрос в учреждение учреждениега сорау җибәрү 2. разг. (назначение чрезмерной цены) артык бәя сорау, чиксез зур бәя сорау, арттырып сорау 3. обычно мн. запросы ихтыяҗлар, таләпләр; культурные запросы культура ихтыяҗлары цены без запроса үз бәясе
изнурительный (прил.)чиксез авыр, хәлдән тайдыргыч; йончыткыч; изнурительный труд чиксез авыр хезмәт
исступление (сущ.)(с)чиксез ярсу, шашыну, котыру; в исступлении шашынып, чиксез ярсып, шашынган хәлдә; до исступления шашынганчы, шаштырганчы
исступленность (сущ.)(ж)чиксез ярсыганлык, шашынганлык, котыру
исступленный (прил.)чиксез ярсыган, шашынган; чиксез ярсулы; исступленный крик шашынып кычкыру
крез (сущ.)(м) книж. крез (чиксез байлыклар иясе)
легион (сущ.)(м) 1. легион; иностранный легион чит ил легионы 2. перен. легион, чиксез күп; наших сторонников легион безнең тарафдарларыбызның саны легион
лес (сущ.)(м) 1. урман; смешанный лес катнаш урман 2. собир. (срубленные деревья) агач, агачлар (материал); гнать лес агач агызу 3. перен. чиксез күп, бик күп, хисапсыз күп; лес штыков хисапсыз күп штык как в лесу бернәрсә дә аңламыйча, бернәрсә дә белмичә; кто в лес, кто по дрова погов. төрлесе төрлечә; кем ничек тели, шулай
неизмеримый (прил.)чагыштыргысыз, чагыштыргысыз дәрәҗәдә зур (күп, көчле һ.б.ш.), үлчәп (санап исәпләп) бетерә алмаслык, иксез-чиксез, очсыз-кырыйсыз; неизмеримая разница чагыштыргысыз дәрәҗәдә зур аерма; неизмеримые пространства иксез-чиксез киңлекләр
неистощимый (прил.)беткесез, бетмәс, бетмәс-төкәнмәс, иксез-чиксез [күп], чиксез [күп]; неистощимые богатства бетмәс-төкәнмәс байлыклар; неистощимый выдумщик сүзе бетмәс-төкәнмәс мәзәкче
необозримость (сущ.)(ж)күз җитмәслек булу, очсыз-кырыйсыз булу, очсыз-кырыйсызлык, иге-чиге булмау, иксез-чиксезлек
необозримый (прил.)күз күреме җитмәс[лек] …, күз җитмәслек, чиксез, очсыз-кырыйсыз, иге-чиге булмаган, иксез-чиксез
необъятный (прил.)чиксез зур (киң), иксез-чиксез, очсыз-кырыйсыз, колач җитмәслек; хисапсыз киң
неохватный (прил.) книж. колач җитмәслек, күз җитмәслек, чиксез зур, чиксез киң, бик зур
непомерный (прил.)чамасыз, чиксез, артык зур, чамадан тыш [зур], чиктән тыш [зур]; непомерные требования артык зур таләпләр
нескончаемый (прил.)бетмәс-төкәнмәс, беткесез; бертуктаусыз, өзлексез, иксез-чиксез, очсыз-кырый сыз; нескончаемый поток машин машиналарның иксез-чиксез агылуы
несметный (прил.)иксез-чиксез [куп, зур], исәпсез-хисапсыз [күп, зур], сансыз, исәпсез; несметные богатства исәпсез байлыклар; несметное количество исәпсез-хисапсыз сан
огромный (прил.)бик зур, гаять зур, чиксез зур; огромное здание бик зур өй; огромная армия борцов за мир тынычлык өчен көрәшчеләрнең чиксез зур армиясе; огромное влияние гаять зур тәэсир
океан (сущ.)(м) 1. океан 2. перен. чиксез күп, әйтеп бетергесез күп; людской океан чиксез күп кеше
отбой (сущ.)(м) 1. см. отбить1, 6, отбиться 1; 2. (сигнал) отбой отбою нет от кого-чего бик күп, чиксез күп
поднебесный (прил.) 1. күктәге, күк …ы, бик биектәге, иксез-чиксез; поднебесная высота иксез-чиксез биеклек 2. в знач.(сущ.)поднебесная(сущ.)(ж) уст. дөнья, җиһан, җир йөзе
поле (сущ.)(с) 1. (засеянное) кыр, басу; пахотное поле иген игәргә яраклы кыр; ржаное поле арыш басуы; опытное поле тәҗрибә кыры 2. кыр, ялан; бескрайние поля иксез-чиксез яланнар 3. перен. мәйдан; обширное поле деятельности киң эш мәйданы 4. обычно мн. поля кырый, чит; заметки на полях тетради дәфтәр читендәге билгеләр; шляпа с полями кырыйлы эшләпә летное поле очыш кыры; поле брани уст. , поле битвы высок. сугыш кыры, сугыш мәйданы; поле зрения күз күреме, күрү мәйданы; футбольное поле футбол кыры
(сущ.)(ж) 1. упкын, төпсез чокыр; на краю пропасти упкын кырыенда; скатиться в пропасть 1) упкынга тәгәрәп (егылып) төшү; 2) перен. чокырга тәгәрәп төшү һәлакәткә барып җитү 2. перен. (большое расхождение между кем-чем-л.) зур аерма 3. кого-чего, разг. (множество) бик күп, бихисап, исәпсез-хисапсыз, иксез-чиксез күп; вымести пропасть мусору бик күп чүп себереп чыгару
прудить (гл.)что буа буу хоть пруд пруди кого-чего буа буарлык, бик күп, иксез-чиксез күп
смертельный (прил.) 1. үлем …ы, үлемгә китерә торган, үтерә торган, үтергеч; смертельная рана үлем ярасы 2. перен. үтергеч, юк иткеч, җимергеч, аяусыз, хәлиткеч; смертельная борьба аяусыз көрәш 3. перен. аяусыз, рәхимсез, чиксез тирән; смертельная ненависть аяусыз нәфрәт 4. перен. бик нык, бик каты, чиктән тыш; смертельная усталость чиктән тыш арыганлык
смятенный (прил.) книж. устар. бик нык каушаган, чиксез борчылган, чиксез борчылулы
стоически (нареч.)стоикларча, чиксез чыдамлык күрсәтеп, зур түземлек белән
тысяча 1. (числ.)мең; тысяча рублей мең сум 2. мн. тысячи (огромное количество) меңнәрчә, меңләп-меңләп; мең-мең; бик күп, чиксез күп; издавать тысячи книг меңнәрчә китап бастырып чыгару; проехать тысячи километров меңнәрчә чакрым җир үтү тысячу раз говорить мең тапкыр әйтү
ужасно (нареч.) 1. (скверно) бик яман, коточкыч; это еще не так ужасно бу әле бик үк коточкыч түгел 2. прост. (очень, чрезмерно) бик, бик тә, гаять дәрәҗәдә, чиксез; я ужасно рад мин чиксез шатмын 3. в знач. сказ. коточкыч хәл, бик яман; что ужасно! коточкыч хәл бу!
черт (сущ.)(м)шайтан, җен до черта 1) (очень много) чиксез күп, ифрат күп; 2) бик нык; эт кебек; к черту на рога (на кулички) җәһәннәмгә, җәһәннәм тишегенә; на кой черт ни пычагыма, ни шайтаныма; ни к черту не годится шайтаныма да ярамый; ни черта нет шайтаным да юк, берни да юк; послать к черту или ко всем чертям чәнчелеп китсен; черт возьми! шайтан алгыры!; черт подери (побери)! шайтан алгыры!; чем черт не шутит белмәссең, белеп булмый; что за черт! бу нинди шайтан бу!; черта с два … гына тор әле; черта с два сдвинешь этот камень! кузгатмый гына тор әле бу ташны!; черт его знает шайтан белсен аны; черт знает что! или черт-те что! нәрсә икәнен шайтан белсен!; черт-те где (куда, откуда, когда) шайтан белсен кайда (кая, кайдан, кайчан); черт ногу сломит шайтан аягын сындырыр
широкий (прил.) 1. киң, иңле; широкие плечи киң җилкәләр; широкая улица киң урам; широкая площадь киң мәйдан; широкая лента киң тасма 2. иркен, киң; широкий пиджак иркен пиджак 3. иксез-чиксез, киң; широкие просторы иксез-чиксез киңлекләр; наступление на широком фронте киң фронт буйлап һөҗүм итү 4. перен. киң, зур; широкий спрос киң сорау; широкий сбыт киң сату; в широких масштабах киң масштабларда; в широком смысле слова сүзнең киң мәгънәсендә 5. перен. киң катлау, киң; широкая общественность киң катлау җәмәгатьчелек; широкие слои населения халыкның киң катлаулары; товары широкого потребления киң куллану товарлары; широкие возможности киң мөмкинлекләр; широкое распространение технических знаний техник белемнәрне киң тарату 6. перен. киң; у него широкая натура ул киң холыклы; широкая улыбка киң елмаю; [сделать] широкий жест зур юмартлык [күрсәтү]; широкий образ жизни мул тормыш алып бару
широчайший (прил.)бик киң, бик иркен, гаять киң, гаять иркен, чиксез киң
ширь (сущ.)(ж)киңлек; степная ширь дала киңлеге; необозримая ширь полей кырларның иксез-чиксез киңлеге во всю ширь бөтен киңлегенә
экзальтация (сущ.)(ж)чиксез шатлыклы хәл, күтәренке халәт; впасть в экзальтацию чиксез күтәренке халәткә бирелү
экзальтированность (сущ.)(ж) 1. чиксез шат булу, чиксез күтәренке халәттә булу 2. (экзальтированный поступок) чиксез шатлык белән сугарылу
экзальтированный (прил.)чиксез шатлыклы хәлдәге …, чиксез күтәренке халәттәге …; экзальтированный человек чиксез шатлыклы хәлдәге кеше; экзальтированное поведение чиксез күтәренке халәттә үз-үзеңне тотыш
Татарско-русский словарь:
дала (сущ.) 1. степь; равнина || степной, равнинный; иксез-чиксез ~ бескрайняя степь; ~ кылган үләне белән капланган равнина заросла (покрыта) ковылью; ~ киңлекләре степные просторы; ~ үләннәре равнинные (степные) травы; ана күңеле балада, бала күңеле ~да (посл.) мать думает о детях, дети-о степи (т. е. о вольности, свободе) 2. диал. поле ||(прил.) степной, равнинный; ~ җирләр степные (равнинные) местности
иксез-чиксез (прил.) 1. бесконечный, безграничный, беспредельный, необозримый, безбрежный, необъятный (океан, простор, космос); без конца (и края), конца-краю (конца и края) нет (не видно); иксез-чиксез тайга киңлекләре необъятные таёжные просторы 2. неизмеримый, поднебесный; иксез-чиксез биеклек поднебесная высота 3. несметный, бесчисленный, неисчислимый, бессчётный; тьма-тьмущая, видимо-невидимо; иксез-чиксез йолдызлар звёзд видимо-невидимо (тьма-тьмущая, несметное число) 4. неистощимый, неиссякаемый, неисчерпаемый; иксез-чиксез байлык неиссякаемое богатство
иксез-чиксезлек (сущ.) бесконечность, беспредельность, безграничность, безмерность, безбрежность; необъятность, необозримость
күпләтә (нареч.) см. күпләп күплек (сущ.) 1. множество, множественность, многочисленность; превосходство (в количественном отношении); фактларның ~ге множество фактов; теләүчеләрнең ~ге многочисленность желающих; сан ягыннан ~к численное превосходство 2. изобилие, обилие, избыток; икмәкнең ~ге изобилие хлеба; кыргый кошларның ~ге изобилие дичи; су ~ге многоводье 3. мат. множество; чиксез ~к бесконечное множество 4. лингв. множественное число || множественный; ~ктә во множественном числе; ~к саны множественное число
өзлексез чиксез вакланма (сущ.) мат. бесконечная непрерывная дробь
периодик булмаган чиксез вакланма (сущ.) мат. бесконечная непериодическая дробь
периодик чиксез вакланма (сущ.) мат. бесконечная периодическая дробь
санлы чиксез эзлеклелек (сущ.) мат. бесконечная числовая последовательность
тискәре чиксезлек (сущ.) мат. отрицательная бесконечность
төпсез-кырыйсыз (прил.) см. очсыз-кырыйсыз төпсез-чиксез (прил.) бескрайний
уңай чиксезлек (сущ.) мат. положительная бесконечность
чиксез (прил.) 1. неограниченный, безграничный, бесконечный, бескрайний; ~ мөмкинлекләр неограниченные возможности; ~ кырлар бесконечные поля 2. безмерный, беспредельный; чрезмерный; ~ кайгы безмерное горе ||(нареч.) 1. безгранично, бесконечно 2. беспредельно, безмерно, чрезвычайно; ~ матур чрезвычайно красиво
чиксез вакланма (сущ.) мат. неограниченная дробь
чиксез зур зурлык (сущ.) мат. бесконечно большая величина
чиксез кечкенә зурлык (сущ.) мат. бесконечно малая величина
чиксез кечкенә тәртибе (сущ.) мат. порядок бесконечно малой
чиксез кечкенәләр анализы (сущ.) мат. анализ бесконечно-малых
чиксез кечкенәләрне исәпләү (сущ.) мат. исчисление бесконечно-малых
чиксез кечкенәнең төп өлеше (сущ.) мат. главная часть бесконечно малого
чиксез кими баручы прогрессия (сущ.) мат. бесконечно-убывающая прогрессия
чиксез күплек (сущ.) мат. бесконечное множество
чиксез кыйммәт (сущ.) мат. бесконечное значение
чиксез рәт (сущ.) мат. бесконечный ряд
чиксез тапкырчыгыш (сущ.) мат. бесконечное произведение
чиксез унарлы вакланма (сущ.) мат. бесконечная десятичная дробь
чиксез үсә баручы прогрессия (сущ.) мат. бесконечно-возрастающая прогрессия
чиксез фигыль (сущ.) лингв. непредельный глагол
чиксез чишелеш (сущ.) мат. бесконечное решение
чиксез эзлеклелек (сущ.) мат. бесконечная последовательность
чиксез якын интеграл (сущ.) мат. бесконечно-близкий интеграл
чиксез-кырыйсыз (прил.) см. чиксез1
чиксезлек (прил.) бесконечность, беспредельность, бескрайность, безграничность
чиксезлек тамгасы (сущ.) мат. знак бесконечности
чиктән тыш (прил.) чрезмерный; см. тж. чиксез чиктәш (прил.) граничащий, пограничный, сопредельный, смежный
чурсыз I(прил.) диал. см. әдәпсез II(нареч.) диал. см. чиксез, гадәттән тыш
ярсу (гл.)(неперех.) 1. разъяряться/разъяриться, прийти в ярость (в бешенство), свирепеть, рассвирепеть, взбеситься, остервенеть, остервениться, разгневаться высок. || ярость, сильный гнев, бешенство, свирепость; чиксез ~у крайне разъяриться; ~уын баса алмыйча в сильном гневе 2. перен. безумствовать, буйствовать, бушевать; ~ып елау плакать навзрыд, рыдать; ~ып кычкыру кричать с надрывом 3. быть в ярости, становиться крайне настойчивым, напористым (в работе, в каких-л. действиях); ~ып эшкә тотыну с яростью приступить к работе
Тәсадеф