Русско-татарский словарь:
бездейственно (нареч.)эшлеклелек күрсәтмичә; хәрәкәтсез рәвештә, чарасын күрмичә
бездейственный (прил.)хәрәкәтсез, тик торучы, эшсез; эшлеклелек күрсәтми торган
движение (сущ.)(с) 1. хәрәкәт; привести в движение хәрәкәткә китерү; движения ног и рук кул-аяк хәрәкәтләре; равномерное движение тигез хәрәкәт; вращательное движение физ. әйләнмә хәрәкәт; лежать без движения хәрәкәтсез яту 2. йөреш, хәрәкәт; движение автобусов автобуслар хәрәкәте; расписание движения поездов поездлар йөреше расписаниесе 3. йөрү, хәрәкәт, хәрәкәт итү; правила уличного движения урам хәрәкәте кагыйдәләре 4. хәрәкәт; революционное движение революцион хәрәкәт; движение сторонников мира тынычлык яклаучылар хәрәкәте; национально-освободительное движение милли азатлык хәрәкәте 5. барыш, агыш; движение событий вакыйгаларның барышы
деревянный (прил.) 1. агач …; деревянный дом агач өй 2. перен. агач …, хәрәкәтсез; җансыз; деревянное лицо җансыз чырай
дрейф (сущ.)(м) мор. дрейф (җил яки су агымы тәэсире нәтиҗәсендә судноның бара торган юлыннан тайпылуы); лечь в дрейф дрейфка кую (җилкәнле корабльләрдә, җилкәннәрне төрлечә корып, корабльне хәрәкәтсез калдыру)
замораживать (гл.) см. заморозить замораживаться (гл.) страд. 1. туңдырылу, катырылу, өшетелү; бик нык суытылу; 2. перен. туктатылу, хәрәкәтсез калдырылу
застойный (прил.) 1. тукталган, туктап калган; туктап оеган; застойная кровь туктап калган кан 2. хәрәкәтсез, тымызык; застойное озеро тымызык күл
застоялый (прил.) прост. озак тору, озак хәрәкәтсез тору; застоялый конь озак вакыт тик торган ат
застучаться (гл.) разг. см. застучать застывать (гл.) см. застыть застывший (прил.) 1. прич от застыть; 2. каткан; застывшая лава каткан лава; застывшая река [боз] каткан елга 3. туңган, өшегән, күшеккән; застывшие руки күшеккән куллар 4. (неподвижный, оцепенелый) катып калган, хәрәкәтсез; застывшее выражение лица катып калган чырай
застынуть (гл.) обл. см. застыть застыть (гл.) 1. куеру, кату; клей застыл җилем куерган 2. кату, туңу; река застыла елга туңды 3. разг. өшү, туңу, күшегү; руки застыли кулларым туңды 4. перен. хәрәкәтсез (катып) калу; застыть от удивления гаҗәпләнүдән катып калу кровь застыла в жилах салкын тир бәреп чыкты
иммобилизация (сущ.)(ж) мн. (нет)иммобилизация ( 1. мед. тәннең берәр өлешен хәрәкәтсез хәлгә китерү; 2. экон. оборот капиталын төп капиталга әйләндерү)
инерция (сущ.)(ж) 1. физ. инерция; двигаться по инерции инерция буенча хәрәкәт итү 2. перен. дәртсезлек, сүлпәнлек, хәрәкәтсезлек, инициативасызлык по инерции гадәт буенча, аңсыз рәвештә
каменеть (гл.) 1. ташка әверелү (әйләнү) 2. перен. тораташ булып кату, хәрәкәтсез калу; лицо его каменело йөзе тораташ булып катты 3. перен. рәхимсезләнү, каты күңеллеләнү, күңел кату
каменный (прил.) 1. таш …, таштан ясалган; каменный дом таш йорт 2. перен. хәрәкәтсез, рухсыз; каменное лицо рухсыз йөз 3. перен. мәрхәмәтсез, шәфкатьсез, каты күңелле, таш күңелле; каменное сердце каты күңелле кеше каменный мешок таш капчык (зиндан); каменный век таш гасыры
косный I(прил.)искелегендә катып калган, үҗәт, тискәре; хәрәкәтсез; косный ум катып калган акыл
маринование (сущ.)(с) см. мариновать мариновать (гл.) 1. что маринадлау, мариновать итү; мариновать грибы гөмбә маринадлау 2. перен. кого-что, разг. юри кичектерү, тоткарлап тору, хәрәкәтсез яткыру; мариновать дело эшне озак тоткарлап тору
мариноваться (гл.) 1. маринадлану, мариновать ителү; 2. перен. разг. ирон. мариновать итеп яткырылу; вакытында эшләнмәү, кичектерелү, хәрәкәтсез яткырылу
маскообразный (прил.) книж. маскасыман, хәрәкәтсез, туң; маскообразное лицо хәрәкәтсез чырай, туң чырай
невыгодно (нареч.) 1. файдасыз; буш, мәгънәсез 2. в знач. сказ. (без прибыли) файдасыз, табышсыз; держать капитал без движения невыгодно капиталны хәрәкәтсез тоту файдасыз 3. в знач. сказ. (без пользы) файдасыз
недвижимый (прил.) 1. (неподвижный) хәрәкәтсез 2. юр. (об имуществе) күчми торган
неподвижность (сущ.)(ж)хәрәкәтсезлек
неподвижный (прил.) 1. (не сдвигающийся) хәрәкәтсез, хәрәкәтләнмәүчән 2. (малоподвижный) аз хәрәкәтле; (медлительный) авыр сөякле, акрын хәрәкәтле, сүлпән 3. (застывший о взгляде, выражении лица и т. п.) катып калган
повиснуть (гл.) 1. асылынып тору, асылыну, эләгеп калу, сарылу; ребенок повис на шее матери бала әнисенең муенына сарылды 2. салынып төшү; волосы повисли прядями чәчләре учма-учма булып салынып төшкән повиснуть в воздухе һавада асылынып калу (берәр эшнең билгесезлек, аркасында эшләнми ятуы, хәрәкәтсез ятуы)
подспудный (прил.)кулланылмый яткан, хәрәкәтсез яткан; подспудные силы кулланылмый яткан көчләр
покой (сущ.)(м) 1. тынычлык, хәрәкәтсезлек, тынгылык; в природе нет абсолютного покоя табигатьтә абсолют хәрәкәтсезлек юк 2. тынычлык, тынлык, тынгы, маза; больному нужен покой авыруга тынычлык кирәк
сидячий (прил.) 1. утырган…, утырып торган …; в сидячем положении утырган хәлдә 2. перен. аз хәрәкәтләнүчән, хәрәкәтсез; сидячий образ жизни хәрәкәтсез тормыш 3. утыру өчен билгеләнгән; сидячие места утыру өчен билгеләнгән урыннар
статичный (прил.)статик, хәрәкәтсез, катып калган; статичная поза катып калган поза
стойка I(сущ.)(ж) 1. воен. , спорт. [үрә катып] тору, [хәрәкәтсез басып] тору; стойка смирно үрә катып тору 2. спорт. стойка, баштүбән тору 3. охот. тын калу, хәрәкәтсез (катып) калу (киекне күргәч, ау этенең бер урында хәрәкәтсез туктап калуы); стойку катып калу
штилевать (гл.) мор. хәрәкәтсез тору, кузгалмый тору (диңгездә җил юклыктан)
Татарско-русский словарь:
хәрәкәтләнмәүчән (прил.) см. хәрәкәтсез хәрәкәтләнү (гл.)(неперех.) двигаться, приходить/прийти в движение || движение; аның бармаклары ~ә башлады пальцы его начали двигаться (задвигались, зашевелились, пришли в движение)
хәрәкәтсез (прил.) 1. неподвижный; застывший, оцепенелый, недвижимый; ~ күзләр застывшие (неподвижные) глаза ||(нареч.) неподвижно, без движения, оцепенело; ~ утыру сидеть неподвижно 2. перен. пассивный, инертный, бездеятельный, безынициативный ||(нареч.) перен. пассивно, инертно, бездеятельно
хәрәкәтсезләндерү (гл.)(перех.) обездвижить || обездвижение кого, чего-л.
хәрәкәтсезләнү (гл.)(неперех.) переставать/перестать двигаться
хәрәкәтсезлек (сущ.) 1. неподвижность, покой; табигатьтә абсолют ~ юк в природе нет абсолютного покоя 2. перен. пассивность, инертность, бездеятельность, безынициативность
Тәсадеф