Русско-татарский словарь:
вделать (гл.)что во что (вставить внутрь, закрепив) кертеп ныгыту (урнаштыру, кую)
взгромоздить (гл.)кого-что, разг. мендерү, мендереп кую, күтәреп урнаштыру (авырлык белән), взгромоздить вещи на машину әйберләрне машинага мендереп кую
взмостить (гл.) разг. мендереп урнаштыру
вкопать (гл.)что җиргә казып урнаштыру (кертү), казып утырту; вкопать столб багананы җиргә казып утырту как (словно) вкопанный багана кебек, тораташ кебек
вкрадываться (гл.) см. вкрасться вкрапить (гл.)что 1. (сделать крапины) бөрчекләр ясау, бөрчекләндерү ( мәс. буяу бөркеп) 2. перен. кыстырып җибәрү, кыстыру, кертү, кертеп җибәрү, урнаштыру (кисәк-кисәк); остроумные замечания, вкрапленные в речь сөйләмгә кисәк-кисәк кыстырылган үткен искәрмәләр
вместить (гл.)кого-что 1. сыйдыру, сыйдырып бетерү; зал не сможет вместить всех желающих зал барлык теләүчелтәрне сыйдыра алмый 2. урнаштыру, кую; вместить книги в шкаф китапларны шкафка урнаштыру
внедрить (гл.)что кертү, урнаштыру; эченә кертү; внедрить в производство прогрессивные методы производствога прогрессив методлар кертү
водворение (сущ.)(с) мн. (нет) 1. утырту, урнаштыру; водворение преступника в тюрьму җинаятьчене төрмәгә утырту; 2. перен. урнаштыру; водворение порядка тәртип урнаштыру
водворитель (сущ.)(м)урнаштыручы; водворитель новых порядков яңа тәртипләр урнаштыручы
водворить (гл.) 1. кого-что во что кертү, кертеп урнаштыру; водворить приезжих в новый дом йорты килгән кешеләрне яңа өйгә кертеп урнаштыру 2. что урнаштыру, булдыру; водворить порядок тәртип урнаштыру
врезать (гл.)что во что уеп кую, уеп урнаштыру; врезать замок в дверь ишеккә уеп йозак кую
вселить (гл.) 1. кого-что кертү, урнаштыру, кертеп урнаштыру; вселить в новый дом яңа өйгә кертеп урнаштыру 2. перен. что тудыру, кертү, күңеленә салу; вселить уверенность ышаныч тудыру
гнездовой (прил.)оялап …, оялап [башкарылган]; гнездовой посев леса оялап утыртылган урман гнездовое расположение слов в словаре сүзлектә сүзләрне оялап урнаштыру
город (сущ.)(м) 1. шәһәр; кала; областной город өлкә шәһәре; жить за городом шәһәрдән читтә яшәү 2. (в играх) мәйданчык (чүрәкле, городки кебек уеннарда һәр ике якта шакмаклар урнаштыру өчен сызып билгеләнгән урын) город-герой герой шәһәр
десятичный (прил.)унарлы; десятичная дробь унарлы вакланма; десятичные весы унарлы үлчәү (мондый үлчәүдә предмет үзеннән ун тапкыр җиңелрәк гер белән үлчәнә); десятичная классификация унарлы классификация (китапханәдә китапларны аларның эчтәлегенә карап унга бүленгән бүлекләргә һәм бүлекчәләргә урнаштыру)
дислоцировать (гл.)кого-что, воен. урнаштыру
забрать (гл.) 1. кого-что алу; забрать с собой книги китапларны үзең белән алу 2. кого-что, разг. (арестовать) кулга алу 3. что җыю, тарайту; забрать шов җөйне тарайту забрала охота (что-л. делать) теләк туды, …сы килеп китте; забрало его за живое авырткан җиренә тиде; күңеленә тию; забрать себе в голову что башка кертеп урнаштыру (берәр фикерне); забрать в руки кого-что кемне булса да кулда тоту
завести (гл.) 1. кого-что алып керү; илтеп ташлау; завести в болото сазлыкка алып керү 2. кого-что кертеп кую, кертеп чыгу; (мимоходом) кертеп калдыру; завести машину в гараж машинаны гаражга кертеп кую; завести детей в школу балаларны мәктәпкә кертеп калдыру 3. что (устроить) кору, булдыру, корып җибәрү, салу; завести в колхозе клуб колхозда клуб булдыру 4. кого-что булдыру; (приобрести) алу; завести новое оборудование яңа җиһаз булдыру; завести собаку эт алу 5. что урнаштыру, кертү; завести новые порядки яңа тәртипләр кертү 6. что башлап җибәрү; завести разговор сүз башлап җибәрү 7. что бору, җибәрү, борып җибәрү, кабызу; завести часы сәгатьне борып җибәрү; завести мотор моторны кабызу
законодатель (сущ.)(м) 1. законнар чыгаручы 2. перен. яңалык кертүче; яңа гадәтләр урнаштыручы; законодатель мод яңа модалар кертүче
законодательница (сущ.)(ж) 1. (устанавливающий законы) законнар чыгаручы; 2. перен. яңалык кертүче; гадәт (гореф) урнаштыручы; законодатель мод модалар кертүче
заложить (гл.) 1. что (артына) кую; заложить подушку за спину мендәрне арка артына кую 2. что (әллә кая) кую, (каядыр) кую; заложить куда-то книгу китапны әллә кая кую 3. что тутыру, тутырып бетерү; заложить стол книгами өстәлне китаплар белән тутыру 4. что томалау, каплау, томалап (каплап) кую; заложить щель камнем ярыкны ташлар белән томалап кую 5. что салу, сала башлау; заложить дом йорт сала башлау 6. перен. что урнаштыру, тудыру; заложить в душу ребенка любовь к труду баланың күңелендә хезмәткә мәхәббәт тудыру 7. что сакларга салу; заложить картофель на зиму кышка сакларга бәрәңге салу 8. кого-что (запрячь) җигү; заложить тройку тройка җигү 9. кого-что закладка салу; заложить часы сәгатьне закладка салу 10. безл. что, разг. тыгылу, томалану; мне заложило нос минем борыным томаланды 11. что билге салып кую, кәгазь (тасма) кыстыру; заложить страницу китап битләре арасына билге салып кую
заселить (гл.)что 1. (заполнить жителями) урнашу, утыру; рабочие заселили новый дом эшчеләр яңа йортка урнаштылар 2. (поселившись, занять) халык утырту, кешеләр урнаштыру; заселить пустынные места буш яткан урыннарга халык утырту
изолировать (гл.) 1. кого-что изоляцияләү, аеру, аерып урнаштыру, бергә яшәргә бирмәү; изолировать больного авыруны изоляцияләү 2. что, тех. изоляцияләү; изолировать электрический провод электр чыбыгын изоляцияләү
изолятор (сущ.)(м)изолятор ( 1. электр тогын үткәрми торган материал 2. тех. электр үткәргечен беркетә торган пыяла яки ролик 3. йогышлы авырулар белән авыручыларны яки акылдан шашканнарны урнаштыру өчен больницада аерым бүлмә 4. кулга алынган җинаятьчеләрне урнаштыру урыны)
иллюстрировать (гл.)что 1. иллюстрацияләү, рәсемнәр урнаштыру 2. перен. (пояснить) (мисал белән) аңлату, раслау, (күргәзмә материал өстендә) аңлату; иллюстрировать свою мысль примером үзеңнең фикереңне мисаллар белән аңлату
инкрустация (сущ.)(ж)инкрустация (агачтан, сөяктән яки таштан ясалган әйберләргә чокып урнаштыру өчен төрле материалдан ясалган бизәкләр); столик с перламутровой инкрустацией перламутр инкрустацияле өстәл
класть (гл.) 1. кого-что кую; (укладывать, положить) яткырыу, салу; класть что-л. на свое место берәр нәрсәне үз урынына кую; клади книги на стол китапларны өстәл өстенә куй; класть ребенка спать баланы йокларга яткыру 2. кого-что салу; класть платок в карман яулыкны кесәгә салу; класть в портфель портфельгә салу 3. кого-что урнаштыру, салу; класть в больницу больницага салу; класть деньги в сберкассу акчаны саклык кассасына салу 4. что салу; класть в кашу масло боткага май салу 5. что салу; чыгару; класть фундамент нигез салу; класть печку мич чыгару 6. что ягу, буяу; класть краску буяу ягу; класть пудру кершән ягу класть в основу нигез итеп алу; класть в рот кому чәйнәп бирү (каптыру); класть жизнь (голову) за кого-что кем-нәрсә өчен корбан булу; класть зубы на полку авызны чөйгә элү; класть начало чему башлап җибәрү; класть [себе] в карман [үз] кесәсенә салу; класть яйца йомырка салу
колонизатор (сущ.)(м)колонизатор ( 1. колония халыкларын изү, кысу политикасы алып баручы, колонияләрдә хезмәт ияләрен коллыкка төшерүче 2. буш яткан җирләргә халык урнаштыруны оештыручы)
конституционализм (сущ.)(м) мн. нет, полит. конституционализм (конституцион монархияне урнаштыру һәм аны яклауга омтыла торган буржуаз реакцион юнәлеш)
копер (сущ.)(м)копер ( 1. субай кагу машинасы 2. шахта өстендә күтәргечне урнаштыру корылмасы)
меблировать (гл.)что мебель урнаштыру, җиһазландыру, мебельләр кую
меблировщик (сущ.)(м) спец. мебель урнаштыручы, мебель куючы, җиһазлаучы, мебель белән тәэмин итүче
местничество (сущ.)(с)местничество ( 1. 15-17 йөзләрдә Москва Русенда боярларны ата-бабаларының тоткан урыннарына һәм нәселенә карап дәүләт хезмәтенә урнаштыру тәртибе 2. гомуми эшләргә зарар китереп, тар һәм җирле интересларны гына яклау)
миросозерцание (сущ.)(с) см. мировоззрение миросозерцательный (прил.) книж. см. мировоззренческий миротворец (сущ.)(м)тынычлык саклаучы, тынычлык урнаштыручы
миротворческий (прил.) книж. ритор. тынычлык саклау ...-ы; тынычлык урнаштыру ...-ы; миротворческая деятельность тынычлык саклау эшчәнлеге, тынычлык урнаштыру эшчәнлеге
навести (гл.) 1. кого-что китереп бәрдерү, илтеп бәрдерү; навести в темноте на столб караңгыда баганага илтеп бәрдерү 2. кого-что илтеп (китереп) чыгару; юнәлтү, төшерү; навести на след эзгә төшерү 3. перен. кого-что калдыру, төшерү; навести на размышления уйга калдыру; навести на подозрение шиккә төшерү 4. перен. что юнәлтү, турылау, төзәү, төбәү; навести бинокль бинокльне юнәлтү; навести орудие орудиене төбәү 5. что салу, төзү; навести мост күпер салу 6. что; навести порядок тәртип урнаштыру; навести чистоту чисталык урнаштыру; навести лоск на что ялтырату; навести красоту матурлау 7. кого-чего, разг. (берникадәр) китерү, китереп кертү, кертеп (китереп) тутыру; навести в дом гостей өйгә кунаклар китереп тутыру навести критику на кого-что тәнкыйтьләү; навести на ум акылга өйрәтү; навести речь (разговор) на что сүзне икенче бер нәрсәгә күчерү, сүзне икенче бер нәрсәгә юнәлтү (бору); навести справку о ком-чем белешү; навести страх на кого-что куркуга төшерү; навести тоску на кого-что эчен пошыру
нагромоздить (гл.)что, чего 1. (свалить кучей, грудой) өю, өеп кую; аударып өю; (күп итеп, тыгызлап, өсте-өстенә яки тәртипсез) төзү, кору, урнаштыру 2. перен. разг. [кирәгеннән артык] тутыру
налаживание (сущ.)(с) см. наладить, наладиться; налаживание мирных отношений тыныч мөнәсәбәтләр урнаштыру
населить (гл.)что 1. (занять жителями) (халык) утырту, (кешеләр) урнаштыру 2. (поселившись, занять) утыру, урнашу
определить (гл.) 1. что (установить) билгеләү; определить обязанности каждого һәркемнең вазифасын билгеләү 2. что (раскрыть содержание) билгеләмә бирү, аныклау, эчтәлеген ачып бирү, билгеләү; определить какое-либо понятие берәр төшенчәне аныклау 3. что (назначить) билгеләү, карар чыгару; определить меру наказания нинди җәза бирүне билгеләү 4. что (обусловить) сәбәп булу, тәэмин итү; хорошая подготовка определила успех яхшы хәзерлек уңышны тәэмин итте 5. кого, уст. (назначить, устроить) урнаштыру, (эшкә, укырга) кертү; определить на службу хезмәткә урнаштыру
отдать (гл.) 1. кого-что бирү; кайтару, кайтарып бирү; отдать долг бурычны кайтару 2. кого-что бирү; отдать жизнь за свободу Родины Ватанның азатлыгы өчен гомерен бирү 3. что (заплатить) түләү 4. кого-кому, за кого, уст. (выдать замуж) кияүгә бирү 5. кого-что (вручить, поместить куда л.) бирү, (берәр җиргә) урнаштыру; отдать книгу в переплет китапны төпләргә бирү; отдать ребенка в детский сад баланы балалар бакчасына бирү 6. кого-что, разг. (продать) бирү, сату; отдать за бесценок бик арзан бәягә сату 7. что бирү; отдать приказ боерык бирү 8. (об оружии при выстреле) сугу, бәрү; ружье отдало в плечо мылтык иңбашына бәрде 9. что (освободить, отвязать) ташлау; отдать якорь якорь ташлау отдать богу душу уст. үлү; гүр иясе булу; отдать должное дөрес бәя бирү, бәяләп җиткерү; отдать последний долг (үлгән кеше белән) соңгы мәртәбә хушлашу (күмәргә бару, күмүдә катнашу), отдать себе отчет аңлау, төшенү
отселить (гл.)кого-что күчерү, күчереп утырту (урнаштыру)
оформить (гл.) 1. что рәсмиләштерү, оформить итү; оформить документ документны оформить итү 2. что тиешле форма бирү, оформить итү; бизәү; оформить стенгазету стена газетасын оформить итү; оформить витрину витринаны бизәү 3. кого-что [эшкә] алу, [эшкә] урнаштыру; оформить на работу эшкә алу; оформить инженером инженер итеп эшкә алу
пацификация (сущ.)(ж) полит. пацификация (гаскәр көчләре белән тынычлык урнаштыру, восстаниеләрне, халык күтәрелешләрен бастыру)
переаттестовывать (гл.) см. переаттестовать перебазировать (гл.)что күчерү, яна урынга урнаштыру; перебазировать завод заводны яңа урынга күчерү
перебросить (гл.) 1. кого-что аркылы (аша) ыргыту (ташлау); перебросить через забор койма аркылы ыргыту 2. что ераккарак (арырак) ыргыту; перебросить мяч за черту тупны сызыктан арырак ыргыту 3. что салу; перебросить мост через реку елга аша күпер салу 4. перен. кого-что күчерү, күчереп урнаштыру; перебросить войска на южный фронт гаскәрләрне көньяк фронтка күчерү
переведение (сущ.)(с) мн. нет, книж. устар. күчерү, күчереп урнаштыру
перенаселить (гл.)что халыкны артык тыгыз урнаштыру
переселить (гл.)кого-что күчерү, күчереп урнаштыру, яңа җиргә күчерү; переселить семью в новый дом семьяны яңа йортка күчерү
печатать (гл.) 1. что басу, бастыру, бастырып (басып) чыгару; печатать книгу китап басып чыгару; печатать на пишущей машинке язу машинкасында басу 2. кого-что урнаштыру, бастыру, бастырып чыгару; печатать статьи в журнале журналда мәкаләләр бастырып чыгару 3. что, фото кәгазьгә төшерү печатать шаг аякларны каты басып атлау
подселить (гл.)кого-что, разг. янына (якынына) урнаштыру; бергә урнаштыру; кертү
положить (гл.) 1. кого-что салу, кую; урнаштыру; положить сахар в чай чәйгә шикәр салу; положить вещь на свое место әйберне үз урынына кую; положить деньги в сбербанк акчаны саклык банкысына салу; положить больного в больницу авыруны больницага салу 2. в знач.(вводн. сл.)положим, положим, что … әйтик … ди, шулай булды ди …, шулай да булсын …; положим, что мы ошиблись әйтик, без ялгышканбыз ди положа руку на сердце чын күңелдән; положить жизнь за кого-что башын салу, корбан булу, җанын фида кылу; положить конец бетерү, чик кую; положить на обе лопатки 1) көрәштә җиңү (җиңеп чыгу); 2) перен. бәхәстә җиңү (җиңеп чыгу); положить начало чему башлап җибәрү
поместить (гл.) 1. кого-что урнаштыру, кую; поместить туристов в гостиницу туристларны гостиницага урнаштыру 2. что салу; поместить деньги в сбербанк акчаны саклык банкысына салу 3. что (опубликовать) урнаштыру, бастырып чыгару; поместить объявление в газете газетада игълан урнаштыру
помещение (сущ.)(с) 1. см. поместить; помещение статья в газету мәкаләне газетага урнаштыру 2. бина, йорт; жилое помещение торак йорт
поселить (гл.) 1. кого-что урнаштыру, торырга урын бирү; поселить туристов в гостинице туристларны гостиницага урнаштыру 2. перен. что (вызвать) тудыру, уяту, китереп чыгару; поселить тревогу тәшвиш тудыру
примостить (гл.)кого-что, разг. урнаштыру, кую (җайсыз урынга)
приселить (гл.) разг. (өстәмә рәвештә) китереп урнаштыру, яннарына урнаштыру, кертеп урнаштыру
пристроить (гл.) 1. что кушып салу (кору, төзү), янына салу (кору, тезү); пристроить флигель к дому өйгә кушып флигель салу 2. кого-что, разг. (поместить) урнаштыру, кую, җирләштерү; пристроить чемодан на полку чемоданны киштәгә кую 3. кого-что, разг. (устроить куда-л.) урнаштыру, урынга кую; пристроить наборщиком хәреф җыючы итеп урнаштыру 4. кого-что (поставить в одну линию) [янына] тезү
приткнуть (гл.) разг. 1. кадау, кадап кую; приткнул бант на груди күкрәгенә бант кадап куйган; 2. перен. фам. шутл. тыгып кую, тыгу (урнаштыру мәгънәсендә); приткни вещи в уголок әйберләрне почмакка тыгып куй шунда
приютить (гл.)кого-что сыендыру, сыеныр урын бирү, урнаштыру
проиллюстрировать (гл.)что 1. (снабдить иллюстрациями) иллюстрацияләү, иллюстрацияләр (рәсемнәр) урнаштыру 2. перен. (пояснить примерами) мисаллар ярдәмендә аңлату, күргәзмә материал өстендә аңлату
разбить (гл.) 1. что вату, кыру, яру; разбить чашку чынаякны вату 2. что бүлү, аеру; разбить поле на участки кырны участокларга бүлү 3. что кору, кую, ясау, урнаштыру; разбить палатку палатка кую 4. что җимерү, вату, һәлак итү; разбить машину машинаны җимерү 5. кого-что тар-мар итү, кыру; разбить врага дошманны тар-мар итү 6. что яру, вату; сындыру; разбить голову башны яру 7. перен. что юкка чыгару, өзү, кисү; разбить надежды өметләрне юкка чыгару 8. перен. что юк итү, юкка чыгару; разбить доводы противника каршы якның дәлилләрен юкка чыгару 9. кого сугу, зарарлау; его разбил паралич аны паралич сукты 10. что. полигр. сирәгәйтү, сирәгәйтеп җыю; ара калдырып җыю; разбить строки юлларны сирәгәйтеп җыю
разложиться (гл.) 1. (разместиться) килеп урнашу; үз әйберләреңне, урнаштыру, таратып салу 2. (разделиться на части) спец. таркалу 3. (подвергнуться гниению) черү, череп таркалу 4. перен. (дезорганизоваться) таркалу, таркаулык керү, бозылу, череп таркалу (мораль яктан)
разместить (гл.)кого-что 1. урнаштыру, урнаштырып чыгу (кую, бетерү); разместить пассажиров пассажирларны урнаштыру; разместить товары по полкам товарларны киштәләргә урнаштыру 2. тарату, таратып чыгу; разместить лотерейные билеты лотерея билетларын тарату
размещение (сущ.)(с) 1. см. разместить; размещение людей кешеләрне урнаштыру 2. (порядок, система); размещение производительных сил җитештерүче көчләрнең урнашуы 3. мн. размещения мат. тоташтырма
расквартирование (сущ.)(с) мн. нет, офиц. квартирларга урнаштыру, квартирларга урнашу; квартирларга урнаштырылу
расквартировать (гл.)кого-что квартирларга урнаштыру, квартирларга кую
распланировать (гл.)что 1. планлаштыру, планлаштырып чыгу; распланировать свое время үз вакытыңны планлаштыру 2. план буенча билгеләү, бүлеп чыгу, бүлү, план буенча урнаштыру; правильно распланированные улицы план буенча дөрес бүленгән урамнар распланировать(гл.) см. распланировать2
расположение (сущ.)(с) 1. см. расположить; расположение деталей детальләрне урнаштыру 2. урнашу; место расположения роты рота урнашкан җир 3. (порядок размещения) урнашу тәртибе, урнаштырылу 4. (хорошее отношение к кому-либо; симпатия) күңел яту, күңелгә ошау; 5. теләк; нет расположения играть уйнарга теләк юк 6. бирешүчәнлек; расположение к простуде томауга бирешүчәнлек
расположить (гл.) 1. что урнаштыру, урнаштырып кую; җайлап урнаштыру; расположить мебель мебельне урнаштыру 2. кого-что үзеңә карату, күңелен җәлеп итү; расположить к себе соседей күршеләрнең күңелен үзеңә җәлеп итү
расселить (гл.)кого-что 1. урнаштыру, таратып урнаштыру; таратып утырту; расселить по квартирам квартирларга таратып урнаштыру 2. (поселить порознь) аерып утырту (урнаштыру)
(гл.) 1. что чәчү, сибү, чәчеп (сибеп) чыгу; чәчү үткәрү; рассеять семена орлык чәчү 2. кого-что (расположить на большом пространстве) сибү, таратып (сибеп) урнаштыру 3. что тарату, сибелдерү; рассеять лучи нурларны сибелдерү 4. кого-что (разогнать) куып җибәрү, тарату, таратып җибәрү 5. что тарату, юкка чыгару, бетерү; рассеять подозрения шик-шөбһәләрне тарату
рассредоточить (гл.)кого-что тарату, таратып җибәрү, таратып урнаштыру; рассредоточить войска гаскәрне таратып урнаштыру
рассредоточиться (гл.)таралып урнашу, таралышып урнаштыру
расставание (сущ.)(с) см. расстаться расставаться (гл.) см. расстаться расставить (гл.) 1. кого-что кую, куеп чыгу, урнаштыру, урнаштырып чыгу; расставить книги на полках китапларны киштәләргә урнаштыру; расставить часовых сакчыларны куеп чыгу; расставить запятые өтерләр куеп чыгу; правильно расставить кадры кадрларны дөрес кую 2. что салу, кую; расставить сети ятьмә салу 3. что аеру, аерып кую, җәю, җәеп кую; расставить ножки циркуля циркульнең аякларын аерып кую 4. что, портн. киңәйтү, ялгап киңәйтү; расставить платье күлмәкне киңәйтү
расстановщик (сущ.)(м) спец. тезүче, урнаштыручы, урнаштырып куючы
растискать (гл.) разг. (төрле урынга) тыгызлап тыгып кую, тыккалап бетерү, тыгып чыгу, тыгызлап урнаштыру; растискал мелкие вещи по н органам и чемоданам вак-төяк нәрсәләрне кәрзнннәргә, чемоданнарга тыккалап бетердем
растушка (сущ.)(ж) см. растушевка растыкать (гл.) простореч. 1. (төрле җиргә) тыгу, кадау; тыгып (кагып, утыртып) чыгу; растыкать колышки кечкенә казыклар утыртып чыгу; 2. неодобр. тәртипсез урнаштыру, тыккалап кую, кая туры килсә шунда тыгу; растыкать книги по полкам китапларны киштәләргә тыккалап кую
II(гл.) 1. устар. (наводить порядок, управлять) тәртип урнаштыру, тәртипкә салу, идарә итү; 2. простореч. (нанимать) яллау
свести (гл.) 1. кого-что җитәкләп (ияртеп) илтеп кую; свести ребенка в школу баланы мәктәпкә илтеп кую 2. кого-что җитәкләп алып төшү, җитәкләп төшерү; свести старика с лестницы картны баскычтан җитәкләп алып төшү 3. кого-что бору; свести лошадь с дороги атны юлдан читкә бору 4. что бетерү, китәрү; свести пятно тапны бетерү 5. что тоташтыру, якынлаштыру; свести брови кашларны тоташтыру 6. кого-что с кем-чем кавыштыру, очраштыру, күрештерү; свести друзей дусларны күрештерү 7. что урнаштыру, булдыру; свести дружбу дуслык урнаштыру 8. кого-что во что кушу, берләштерү, туплау; свести данные в таблицу мәгълүматларны таблицага туплау 9. что к чему, на что калдыру, кыскарту; свести расходы к минимуму чыгымнарны минимумга калдыру 10. что на что күчерү, күчереп төшерү; свести рисунок на кальку рәсемне калькага күчереп төшерү 11. кого-что көзән җыеру, тартыштыру, куырылдыру, җыерылдыру; судорога свела лицо битне көзән җыерды; свело ногу безл. аягымны көзән җыерды 12. перен. что бору, борып җибәрү; свести разговор на вчерашний случай сүзне кичәге вакыйгага бору свести в могилу кого кабергә (гүргә) кертү; свести концы с концами [көчкә-көчкә генә] очны очка ялгау, ничек кирәк алай җиткерү; свести на нет юкка чыгару; свести с ума кого 1) акылдан яздыру, акылдан шаштыру; 2) әсир итү, хәйран калдыру; свести счеты с кем 1) (о денежных расчетах) исәпләшү, исәп-хисапны өзү; 2) (отомстить) үч алу, үч кайтару
связать (гл.) 1. что ялгау, тоташтыру; связать концы веревок бау очларын ялгау 2. что бергә китереп бәйләү; связать два мешка ике капчыкны бергә китереп бәйләү 3. что бәйләү, бәйләп кую, төйнәп кую; связать вещи в узелок әйберләрне бер төенгә бәйләп кую 4. что с чем бәйләү; связать одно явление с другим бер күренешне икенчесе белән бәйләү 5. кого-что (установить связь) элемтә урнаштыру, бәйләнешкә кертү; связать партизан с подпольем партизаннарны подполье белән бәйләнешкә кертү 6. кого-что бәйләү, бәйләп ташлау, кулын-аягын бәйләп кую; связать преступника җинаятьченең кул-аягын бәйләп кую 7. кого-что тоткарлау, буу, кысу, бәйләү; связать инициативу инициативаны кысу 8. что (изготовить вязкой) бәйләү; связать чулки оек бәйләү связать руки кому ирек бирмәү; связать кого по рукам и ногам кемнең дә булса кулын-аягын бәйләп ташлау
селить (гл.)кого-что урнаштыру, утырту (яңа җиргә, торырга)
скучить (гл.) разг. 1. что өеп кую, җыеп өеп кую; скучить сено печәнне җыеп өеп кую 2. кого-что (расположить тесно) тыгызлап тутыру (урнаштыру)
снестись I(гл.)(установить связь) бәйләнешкә керү, хәбәрләшү, хәбәр алышу, элемтә урнаштыру; снестись по почте почта аша хәбәрләшү
тендем (сущ.)(м)тендем ( 1. только ед. тех. берәр нәрсәнең төрле кисәкләрен бер-бер артлы урнаштыру; 2. бер валга тәэсир итә торган ике яисә берничә цилиндры бер-бер артлы куелган пар машинасы; 3. спец. ике кешелек велосипед; 4. спец. очка җиккән пар атлы ике тәгәрмәчле арба)
укоренить (гл.)что (внедрить) ныклап урнаштыру, гадәткә сеңдеру
украинизация (сущ.)(ж) мн. (нет) см. украинизировать украинизировать (гл.)украинлаштыру (украин телен һәм культурасын урнаштыру)
уложить (гл.) 1. кого-что яткыру, яткызу, салу; уложить в кровать кроватька яткыру; уложить спать йокларга яткыру 2. что во что (уместить) сыйдыру, сыйдырып бетерү, тутыру, тутырып кую, урнаштыру, урнаштырып бетерү 3. что чем җәю, түшәү; уложить дорожку камнями юлга таш җәю 4. что өю, өеп кую; тезү, тезеп кую, рәтләп кую; уложить дрова в поленницу утынны әрдәнәләп өеп кую; уложить волосы чәчне [тарап] рәтләп кую 5. перен. кого-что, прост. (убить) үтерү, атып үтерү, бәреп үтерү; уложить на месте шунда ук үтерү
упихать (гл.) простореч. (эткәләп-төрткәләп) урнаштыру, сыйдыру, сыйдырып бетерү
уплотнить (гл.) 1. что куеландыру, тыгызландыру; уплотнить слой глины кызыл балчык катламын тыгызландыру 2. кого-что (заселить плотнее) тыгызлап кеше[ләр] кертү, өстәп кеше[ләр] урнаштыру 3. перен. что тыгызландыру, тыгызайту, тулы файдалану; уплотнить рабочий день эш көнен тыгызайту
уставать (гл.) см. устать уставить (гл.) 1. кого-что (разместить) тезү, урнаштыру, сыйдыру; уставить все книги на полку барлык китапларны киштәгә урнаштыру 2. что (занять всю поверхность) куеп тутыру, тезеп тутыру; уставить полку книгами китаплар тезеп киштәне тутыру 3. перен. что в кого-что, на кого-что, разг. төбәү, текәү, текәлеп карау; уставить взгляд на кого-л. кемгә дә булса текәлеп карау
установить (гл.)что 1. урнаштыру, көйләү, кую; установить прицел прицел кую 2. билгеләү, раслау, гамәлгә кертү; установить дни отдыха ял көннәрен билгеләү; установить новое расписание яңа расписаниене гамәлгә кертү 3. урнаштыру, булдыру; установить связь с кем-л. кем белән дә булса элемтә урнаштыру; установить мир тынычлык урнаштыру 4. табу, ачу, аныклау, ачыклау, исбатлау; установить факт фактны ачыклау; установить истину хакыйкатьне табу
установлять (гл.) устар. , простореч. см. установить установочный (прил.) 1. урнаштыру …ы, көйләү …ы; установочный винт көйләү винты 2. юнәлеш бирә торган, күрсәтмә бирә торган, юл күрсәтүче; установочные тезисы юнәлеш бирә торган тезислар
устроить (гл.) 1. что кору, салу, булдыру; устроить плотину на реке елгада буа кору 2. что (организовать) оештыру; устроить концерт концерт оештыру 3. что (учинить) күтәрү, куптару, чыгару; устроить скандал җәнҗал куптару 4. что (наладить) рәтләү, җайга салу, көйгә салу; устроить свои дела эшләреңне җайга салу 5. что кому, разг. (посодействовать) булышу, ярдәм итү; устроить билет в театр театрга билет алырга булышу в кого-что (определить) урнаштыру, кертү; устроить на работу эшкә урнаштыру 7. кого-что (оказаться удобным) канәгатьләндерү, кулай булу, яраклы булу, ярау; такое решение меня не устроит мондый карар мине канәгатьләндерми
учредить (гл.)что 1. (основать) оештыру, оештырып җибәрү, нигезен салу, төзү; учредить научное общество гыйльми җәмгыять оештырып җибәрү 2. (ввести) булдыру, кертү, урнаштыру; учредить новые порядки яңа тәртипләр урнаштыру
фацет (сущ.) см. фасет фашизация (сущ.)(ж) мн. (нет) см. фашизировать фашизировать (гл.)фашистлаштыру (фашизм режимын урнаштыру)
цивилизатор (сущ.)(м) ирон. цивилизатор, цивилизация урнаштыручы, мәдәният таратучы, культура кертүче
электроавтоматизация (сущ.)(ж) мн. (нет)электроавтоматизация (электр көче белән эшли торган автоматлар урнаштыру, электр көче белән эшли торган автоматлар системасын булдыру)
этюдник (сущ.)(м)этюдник (рәсем ясау әйберләре һәм этюдны урнаштыру урыны булган махсус яссы әрҗә)
эшелонировать (гл.)что, воен. эшелонлаштыру, эшелон-эшелон итеп урнаштыру; эшелонировать войска гаскәрне эшелонлаштыру
Татарско-русский словарь:
дипломатик (прил.) 1. дипломатический (нажим, демарш); ~ мөнәсәбәтләр урнаштыру установить дипломатические отношения 2. перен. дипломатичный, дипломатический; ~ хәйләләр дипломатические ухищрения
дуслык (сущ.) 1. дружба, содружество || дружеский, дружественный; миролюбивый; халыклар ~гы дружба народов; милләтләр ~гы содружество наций; иҗади ~к творческая дружба; ~к килешүе төзү заключить договор о дружбе; ~к җепләре узы дружбы; дружеские связи; ~к йөзеннән в знак дружбы, по-дружески, из дружеских побуждений; ~к хакына во имя дружбы; ~к хөрмәтенә в знак (честь) дружбы; не в службу, а в дружбу; ~к мөнәсәбәтләре урнаштыру установить дружественные отношения; ~к сәясәте миролюбивая политика 2. перен. разг. увлечение чем-л., пристрастие к чему-л; музыка белән ~к пристрастие к музыке;
тынлык (сущ.) 1. тишина, тишь; покой; ~ урнаштыру водворить тишину; ~ны бозу нарушать/нарушить тишину; тирән ~ глубокая тишина; ~ авазы голос тишины 2. передышка; фронтта ~ булып торды на фронте была передышка
урнаштыру (гл.)(перех.) 1. помещать/поместить, размещать/разместить, расположить || помещение, размещение; туристларны кунакханәгә ~у разместить туристов в гостинице; товарларны киштәләргә ~у размещать товары на полках 2. разг. помещать/поместить; мәкаләне журналга ~у поместить статью в журнале 3. укладывать/уложить, складывать/сложить || укладывание, складывание; ул әйберләрне сандыкка ~ды она уложила вещи в сундук 4. в разн. знач. устанавливать/установить что || установление; власть ~у установить власть 5. водворять/водворить, укреплять/укрепить || водворение; укрепление; тәртип ~у водворить порядок 6. разг. устраивать/устроить что; улын заводка слесарь итеп ~ды он устроил сына на завод слесарем
(понуд.) от урнаштыру
урнаштырылу (гл.) страд. от урнаштыру
урнаштырышу (гл.) взаимно-совм. от урнаштыру
(гл.)(перех.) диал. см. урнаштыру уро уро-(первая составная часть сложных слов со значением относящийся к моче )
урынлаштыру (гл.)(перех.) см. урнаштыру урынлашу 1. (неперех.) оседать/осесть на новом месте; осваиваться/освоиться с (новым) местом проживания 2. разг. см. урнашу урынлы (прил.) 1. имеющий (столько-то) мест, рассчитанный на (столько-то) мест;-местный; биш йөз ~ зал зал на пятьсот мест; өч ~ номер трёхместный номер 2. уместный, подходящий; ~ сүз уместное слово 3. должный, обоснованный, справедливый; ~ тәнкыйть справедливая критика ||(нареч.) 1. уместно, кстати, поделом; ярдәм бик ~ булды помощь очень кстати 2. справедливо, обоснованно; аны эштән чыгаруны ~ саныйм считаю освобождение его от работы справедливым 3. на месте, по назначению; әйберне ~ фадалану использовать вещь по назначению
эзлекле (прил.) 1. последовательный (взгляд, марксист); ~ тәртиптә урнаштыру разместить в последовательном порядке; ~ ялгау последовательное соединение 2. постепенный, последовательный; ~ үсеш постепенное развитие; ~ сәясәт алып бару вести последовательную политику 3. спец. методический ||(нареч.) последовательно, постепенно; ~ хәл итү решать последовательно
эшкә урнаштыру (гл.)(перех.) трудоустроить
эшлекле (прил.) 1. деловой, деловитый, предприимчивый; ~ сөйләшү деловой разговор; ~ элемтәләр урнаштыру установить деловые контакты (связи); ~ җитәкче деловитый (предприимчивый) руководитель; ~ кешеләр клубы клуб деловых людей 2. энергичный, деятельный, жизнедеятельный; умелый, трудолюбивый; үзен ~ җитәкче итеп таныту проявить себя энергичным (деятельным) руководителем 3. в знач.(сущ.) чаще в притяж. ф. эшлеклесе деятель, работник; атказанган фән ~се заслуженный деятель науки; дәүләт ~се государственный деятель; мәдәният эшлеклеләре работники культуры
Тәсадеф