Русско-татарский словарь:
у (прист.), фигыль ясауда кулланылып, татар теленә түбәндәге чаралар ярдәмендә тәрҗемә ителә; 1. китү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. увезти алып китү; улететь очып китү; ускакать чабып китү 2. кыскарту дигән фигыль ярдәмендә. мәс. урезать кисеп кыскарту; ушить бөгеп кыскарту 3. чыгу дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. убелить агартып чыгу; устлать җәеп чыгу 4. бетерү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. уместить сыйдырып бетерү 5. җитү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. упечься пешеп җитү; укиснуть әчеп җитү 6. калу дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. уберечь саклап калу; удержать тотып калу 7. кую дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. уготовить хәзерләп кую; упрятать яшереп кую 8. төшү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. улучшить яхшырта төшү 9. алу дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. унаследовать мирас итеп алу; усыновить уллыкка алу 10. бирү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. увещать үгет-нәсихәт бирү; удостоверить таныклык бирү 11. тутыру дигән фигыль ярдәмендә, мәс. усеять чәчеп тутыру; усыпать сибеп тутыру 12. кимү дигән фигыль ярдәмендә, мәс. усохнуть кибә-кибә кимү; угореть янып кимү 13. кайбер приставкалы фигыльләрнең бары тик төп фигыле генә тәрҗемә ителә, мәс. ужалить чагу; украсть урлау
убелить (гл.)кого-что, книжн. агартып чыгу, агарту, агартып бетерү, чал кертү; время убелило его голову вакыт аның чәчләренә чал керткән; убеленный сединой чәчләренә чал кергән
убелять (гл.) см. убелить уберегать (гл.) см. уберечь уберегаться (гл.) 1. см. уберечься; 2. страд. от уберегать
Татарско-русский словарь:
агарту (гл.)(перех.) 1. 1) белить/побелить, выбеливать/выбелить (комнату, стены мелом, печь известью, оконные рамы белилами); пробеливать/пробелить спец. а) беление, белка, побелка, выбеливание, выбелка; пробеливание, пробелка спец. б) белильный 2) тж. забеливать/забелить, побелить (что-л. мелом, белилами, белой краской; выпачканную стену извёсткой) || забеливание, забелка, побелка 3) белить/набелить (лицо белилами); побелить (шнур мелом) 2. белить/побелить; выбеливать/выбелить, отбеливать/отбелить (полотно, холст на снегу); пробеливать/пробелить спец. ; набелить, отбелить || а) беление, побелка, выбеливание, отбеливание, отбелка; пробеливание, пробелка спец. б) отбелочный (материал) 3. разг. подбеливать/подбелить, забеливать/забелить (чай с молоком) || подбеливание, подбелка, забеливание 4. 1) обеливать, обелять/ обелить, выбеливать/выбелить, убелять/убелить (об инее, снеге и т.п.) || обеливание, обеление, выбеливание 2) убелять/убелить; белить/ побелить; забеливать/забелить; делать/сделать седым (белым) 5. чистить/почистить, вычистить (кастрюлю, чайник, самовар); (до блеска) драить, выдраивать/выдраить (песком ложки, пуговицы) || чистка 6. просвещать/просветить (знаниями) || 1) просвещение 2) тж. просветительский (значение, пункт) 7. в знач.(прил.) агарткан 1) белёный, белённый, выбеленный (забор) 2) отбеленный (холст) 3) вычищенный, выбеленный (самовар) 8. в знач.(нареч.) агартканчы добела (выскоблить половицы или вымыть что-л.), до белизны
аклану I(возвр.) от аклау I 1. разг. выбелиться; вымазаться (выпачкаться, запачкаться) белым 2. убеляться (убелиться, становиться/стать) белым (от снега, инея и т. п.)
аклау (сущ.) диал. см. уклавык I(перех.) 1. выбелить; вымазать (выпачкать, запачкать) белым (в белое) 2. убелять/убелить, белить, делать/сделать белым (о снеге, инее и т. п.); урамнарны кар ~ган улицы убелил снег
Тәсадеф