Русско-татарский словарь:
вид I(сущ.)(м) 1. күренеш; вид леса издалека урманның ерактан күренеше; виды Памира Памир күренешләре 2. кыяфәт; чырай; килбәт, килеш-килбәт; больной вид авыру кыяфәт; здоровый вид таза кыяфәт; смешной вид көлкеле кыяфәт 3. килеш; в исправленном виде төзәтелгән килеш; в пьяном виде исерек килеш 4. күз алды; скрыться из виду күз алдыннан югалу 5. мн. виды ният, теләк, исәп, план; виды на будущее киләчәккә исәп вид на жительство уст. паспорт, тору кәгазе; для вида күз буяу өчен; на вид, по виду, с виду тыштан караганда; под видом кого … дигән булып, … дигән сылтау белән, …га салынып; видавший виды күпне күргән, ачысын-төчесен татыган; иметь виды на кого-что исәп тоту, ният тоту; делать вид …мәмешкә салыну; …мәмешкә салышу; ни под каким видом һичничек, һичбер хәлдә; поставить на вид что кому җиңелчә шелтә бирү; упустить из виду күздән очыру, оныту
гидра (сущ.)(ж) 1. миф. гидра, аждаһа (башы кискәч яңадан үсеп чыга торган күп башлы елан) 2. зоол. гидра (төче суларда яши торган күп капшавычлы умырткасыз вак хайван)
говорок (сущ.)(м) разг. сөйләү (сөйләү манеры); слащавый говорок төче теллеләнеп сөйләү; быстрый говорок кызу сөйләу
елейность (сущ.)(ж) мн. (нет)юмакайлык, төче теллелек, ялагайлык
золотуха (сущ.)(ж)золотуха, төче авыруы
испить (гл.) 1. обл. простореч. эчү, эчеп алу; 2. книж. ритор. баштан кичерү, тату; испить горькую чашу страданий дөньяның ачысын-төчесен тату
конфетный (прил.) 1. конфет ...-ы; конфетная бумажка конфет кәгазе; 2. перен. разг. фам. пренебр. төче, төче телләнеп ...-ган, ялагай; конфетный молодой человек ялагай яшь егет; конфетные стишки төче телләнеп язылган шигырьләр
лебезить (гл.)перед кем и без доп. , разг. ялагайлану, юмакайлану, юмалану, төче теллеләнү, тәлинкә тоту, яхшатлану
медовый (прил.) 1. бал …ы; медовый вкус бал тәме 2. баллы; медовые пряники баллы прәннекләр медовые речи төче сүзләр; медовый месяц ширбәт ае (өйләнешкәннән соң беренче ай)
медоточивый (прил.)төче (татлы) телле; тасма телле; медоточивые речи төче сүзләр
миндальничать (гл.)(с)кем-чем и без доп. , разг. 1. (нежничать) төче теллеләнү, кәнфитләнү, артык кылану 2. (проявлять излишнюю мягкость) артык йомшак мөгамәлә итү
наяда (сущ.)(ж)наяда ( 1. миф. кечкенә елгалардагы һәм инешләрдәге нимфа; 2. зоол. Европаның төче суларында яши торган моллюск)
необстрелянный (прил.) 1. (не побывавший в бою) сугышта булмаган, сугышка кермәгән, ут астында булмаган, дары иснәмәгән 2. перен. (неопытный) дөнья күрмәгән, ачысын-төчесен татымаган, тәҗрибәсез
огонь (сущ.)(м) 1. (пламя) ут, ялкын 2. (свет) якты, яктылык, ут яктысы; огни большого города зур шәһәр утлары; зажечь огонь ут кабызу 3. воен. атыш, ут; открыть огонь ут ачу днем с огнем не найдешь көндез чыра яндырып эзләсәң да таба алмассың; из огня да в полымя бер уттан икенче утка; между двух огней ике ут арасында; огнем и мечом кырып-үтереп, ут һәм кылыч белән; пройти огонь, воду и медные трубы дөньяның әчесен-төчесен тату
опреснение (сущ.)(с) см. опреснить опреснитель (сущ.)(м)су төчеләндергеч
опреснительный (прил.)суны төчеләндерә торган; опреснительный аппарат суны төчеләндерә торган аппарат
опреснить (гл.)что төчеләндерү, тозын аерып алу; опреснить морскую воду диңгез суын төчеләндерү
опресниться (гл.) спец. төчеләнү, тозы аерылу (суның)
опреснять (гл.) см. опреснить опресняться (гл.) 1. см. опресниться; 2. страд. төчеләндерелү, тозы аерылу (суның)
палия (сущ.)(ж) зоол. палия ( сөләйман балыгы төренә караган, төче суларда була торган балык)
пережить (гл.) 1. что кичерү, баштан үткәрү, әчесен-төчесен тату, күпне күрү; пережить большую радость зур шатлык кичерү 2. кого-что артыграк (озаграк) яшәү 3. что түзү, чыдау; он не смог пережить оскорбления ул мыскыл итүгә түзә алмады
подластиться (гл.) разг. фам. ягымлыланып ышаныч казану, төче телләнеп ышанычын казану
пресноводный (прил.) 1. төче суда яши торган; пресноводные рыбы төче суда яши торган балыклар 2. төче сулы; пресноводное озеро төче сулы күл
пресность (сущ.)(ж) мн. (нет)төчелек
пресный (прил.) 1. төче; тозсыз; пресная вода тозсыз су 2. перен. төче, кызыксыз, тозсыз; пресный анекдот тозсыз анекдот
приторность (сущ.)(ж) 1. күңел болгаткыч булу, артык төчелек; артык татлылык 2. перен. артык төче кыланыш (сүз һ. б. ш.)
приторный (прил.) 1. күңел болгаткыч; (очень сладкий) артык төче (татлы); приторный запах күңел болгаткыч ис 2. перен. артык төче (төчеләнеп); (о человеке) артык кыланучан, артык төче кыланышлы (телле); приторные слова артык төче сүзләр; приторная улыбка артык төчеләнеп елмаю
рассиропиться (гл.) разг. фам. шутл. артык нечкәреп китү, сентиментальләнү, төчеләнү, изрәү
редис (сущ.)(м)төче торма, редис
сантиментальничать (гл.) см. сентиментальничать сантименты (сущ.)(только) мн. разг. фам. ирон. : разводить сантименты чиктән тыш тойгыларга бирелү (әсәрләнү, төчеләнү)
сахарный (прил.) 1. шикәр …ы; сахарный песок шикәр комы 2. шикәрле; сахарная вода шикәрле су 3. шикәр …ы; сахарная свекла шикәр чөгендере; сахарный тростник шикәр камышы сахарная болезнь диабет; сахарная кость кимекле сөяк; сахарные речи төче сүзләр, төче телләнү, ялагайланып сөйләнү
сентиментальничать (гл.) 1. (нежничать) [чиктән тыш] хискә бирелү, [чамасыз] тойгыларга бирелү, әсәрләнү 2. перен. с кем йомшаклык күрсәтү, назланып (төчеләнеп) тору
сентиментальность (сущ.)(ж) 1. сентиментальлек, [чиктән тыш] хискә бирелүчәнлек, әсәрләнүчән булу 2. обычно мн. сентиментальности төчеләнү, төче сүзләр; говорить сентиментальности төче сүзләр сөйләү
сентиментальный (прил.) 1. лит. сентименталь, сентиментализм принципларына нигезләнгән; сентиментальная повесть сентименталь повесть 2. (слащавый) сентименталь, хисләрне (күңелне) нечкәртә торган, артык төче 3. хискә бик тиз бирелүчән, әсәрләнүчән; сентиментальный человек хискә бик тиз бирелүчән кеше
сентиментальщина (сущ.)(ж) мн. нет, разг. пренебр. сентименталь кыланышлар (сүзләр), төче сүзләр (кыланышлар)
сентименты (сущ.)(только) мн. разг. фам. ирон. : разводить сентименты чиктән тыш тойгыларга бирелү (әсәрләнү, төчеләнү)
сладкий (прил.) 1. татлы, баллы; сладкий чай татлы чәй; сладкий пирог татлы бәлеш 2. перен. тәмле, татлы, рәхәт, күңелле; сладкий сон татлы йокы 3. перен. разг. төче, күңелгә тия торган, күңел болгаткыч; сладкая улыбка төче елмаю 4. перен. разг. ялагай, юмакай, икейөзле, төче; сладкие речи төче телләнүләр
сладко (нареч.) 1. татлы итеп, тәмләп, тәмле итеп; сладко потянуться тәмле итеп киерелү 2. перен. (льстиво) төчеләнеп, юмакайланып, ялагайланып; он так сладко говорит ул шундый төчеләнеп сөйли 3. в знач. сказ. безл. татлы; во рту сладко авызда татлы тәм килә 4. в знач. сказ. безл. кому-чему и без доп. рәхәт, күңелле; ему не сладко аңа рәхәт түгел
сладкоречивый (прил.)төче (татлы) телле
слащаво (нареч.)төче; слащаво улыбнуться төче елмаю
слащавость (сущ.)(ж)(льстивость) үтә юмакайлык, төчелек (кыланышта, сүздә)
слащавый (прил.)үтә юмакай, төче; слащавая улыбка төче елмаю
смачно (нареч.) разг. фам. тәмен табып, ләззәтләнеп, төчеләнеп, тәмләп, тәмен белеп; смачно рассказывать что-н. төчеләнеп берәр нәрсә сөйләү
солодить (гл.) спец. 1. (салат ясау өчен) шыттыру; солодить ячмень арпаны салат ясау өчен шыттыру; 2. төчетү; солодить тесто камырны төчетү
солодиться (гл.) страд. спец. 1. (салат ясау өчен) шыттырылу; 2. төчетелү
солодка (сущ.)(ж) бот. татлы тамыр, төче тамыр
соложеный (прил.) спец. төчетелгән; соложеное тесто төчетелгән камыр
солоно во рту солоно = авызымда тоз тәме бар; не солоно хлебавши = коры кул белән, буш кул белән, коры; солоно пришлось кому-л. дөньяның ачысын-төчесен татырга туры килде, бик күп кыенлыклар күрергә туры килде, авырга туры килде
сусальный (прил.) 1. сусаль; сусальное золото сусаль алтын 2. перен. артык төче, сентименталь; сусальные разговоры артык төче сүзләр
телячий (прил.) 1. бозау …ы; телячьи ножки бозау аяклары 2. бозау ите …ы, бозау итеннән пешерелгән; телячьи котлеты бозау итеннән пешерелгән котлет телячий восторг ирон. урынсыз шатлану; телячьи нежности ирон. төче ягымлылык
тесто (сущ.)(с) 1. камыр; кислое тесто әче камыр; пресное тесто төче камыр; месить тесто камыр басу; ставить тесто камыр кую 2. спец. измә; цементное тесто цемент измәсе
тютькаться (гл.) простореч. фам. тәмле телләнү, төче телләнү
церемонник (сущ.)(м)(сущ.)(ж) разг. устар. тәкәллефле кеше; (артык) назланучан кеше, төчеләнүчән кеше, кыланчык кеше
церемонница (сущ.)(ж) разг. устар. тәкәллефле [хатын-кыз]; (артык) назланучан [хатын-кыз], төчеләнүчән [хатын-кыз], кыланчык [хатын-кыз]
черешневый (прил.)төче чия …ы; черешневое варенье төче чия вареньесы
черешня (сущ.)(ж) 1. (плод) төче чия 2. (дерево) төче чия агачы
Татарско-русский словарь:
ачы I(прил.) 1. кислый (лимон, щавель, запах силоса), терпкий (недозрелый плод); кислый (терпкий) на вкус;(предик.) кислить разг. ; яшь әле бу алма, ачы недозрело ещё яблоко, терпкое; ачы туфрак кислая почва 2. 1) горький (хинин, перец, полынный запах); горький на вкус;(предик.) горчить; ачыдан ачы ни ачы? (загадка) что горше горького? 2) перен. горький (урок), жгучий, тяжкий, горестный; полный горести; ачы минутлар горькие минуты; ачы газап жгучая мука; ачы сынау тяжкое испытание; ачы тәҗрибә горький опыт 3. едкий (дым, запах, вкус чего); въедливый, въедчивый 4. 1) жгучий, пронизывающий, пронзительный, резкий 2) едкий, колючий, колкий, ехидный, язвительный, ядовитый, острый как бритва (язык чей); ачы ирония едкая ирония; ачы тәнкыйть беспощадная критика; ачы көлү язвительный смех; ачы нәфрәт жгучая ненависть 3) пронзительный, душераздирающий, раздирающий, истошный прост. (голос, возглас, крик), отчаянный, полный отчаяния 4) пронзительный, резкий, залихватский, дикий (свист); ашыгыч ярдәм машинасының ачы сигнал тавышы пронзительные звуки сигнала скорой помощи ||(нареч.) перен. 1. едко (высмеять кого-л., что-л.), язвительно 2. пронзительно, истошно прост. (закричать) 3. пронзительно, резко, залихватски, дико (свистнуть); громко ||(сущ.) чаще ачысы 1. 1) кислый вкус (привкус); кислое ощущение 2) кислый запах 3) кислое ( мн. нет); кислятина ( мн. нет); ачыны яратмау не любить кислого 2. 1) горечь ( мн. нет), горький вкус (привкус); горькое ощущение; кайнатып алган гөмбәнең ачысы бетә в прокипячённых грибах исчезает горечь; ул даруның ачысы һаман тамак төбендә тора горечь от этого лекарства всё ещё стоит в горле; әрем ачысыдай ниндидер ачы тойдым авызымда я ощутил во рту какой-то горький привкус наподобие полыни 2) горечь ( мн. нет), горький запах; едкий (въедливый разг. ) запах; түзәрлек түгел бу төтен ачысына невозможно вынести этот едкий дым 3) (едкий запах) угар; мунчага керергә ашыкмагыз әле, ачысы бетмәгән подождите идти в баню, ещё не весь угар вышел 3. перен. горечь ( мн. нет), горесть ( мн. нет); горькое (тяжкое) чувство; горькое; гарьләнү ачысы горечь обиды; ачы белән төчене татыган белер (посл.) горькое да пресное познал тот, кто их испытал 4. разг. кислота; сабынның ачысы кулны ашый мыльная кислота разъедает руки 5. разг. яд; зелье, отрава; ачы биреп үтерү дать отраву; отравить 6. устар. см. ачылык4
ачы-төче (прил.) кислые (горькие) и пресные, острые и сладкие, резкие и приятные (запахи на кухне) ||(сущ.) собир. острые и пресные кушанья, пикантное кушанье (блюдо); кислые и пресные (сладкие) кушанья (блюда); соления (соленья) и варения (варенья)
ачы-төчеле (прил.) разг. см. ачылы-төчеле ачыгавыз (сущ.) разг. см. ачык&авыз
ачылы-төчеле (прил.) см. 1. ачы-төче1 2. перен. едкий и слащавый; и резкий, и нежный; то грубый, то мягкий (слова чьи, уговоры) ||(нареч.) едко и слащаво; и резко, и нежно; то грубо, то мягко (говорить с кем, отвечать кому)
әчеле-төчеле (прил.) 1. кисло-сладкий; кәбестәнең әчеле-төчеле исе кисло-сладкий запах капусты 2. и кислый, и пресный; кисловато-пресный; ни пресный, ни кислый; әчеле-төчеле аш тәмләткеч кисловато-пресный соус
әчесен-төчесен : әчесен-төчесен тату перетерпеть страдания, познать все горести, пережить много; дөньяның әчесен-төчесен күргән кеше человек, испытавший горести и печали (много переживший)
камыр (сущ.) 1. тесто; төче ~ сдобное тесто; ачы ~ дрожжевое тесто, тесто на дрожжах; ~ кую ставить тесто; ~ басу месить тесто 2. перен. мямля, мягкотелый
катлама (сущ.) кул. разг 1. лепёшка, слоёная лепёшка (из пресного теста); бодай ~сы пшеничная лепёшка; төче ~ сладкая лепёшка 2. катлама, рулет; итле ~ катлама с мясом, рулет с мясом
коймак (сущ.) 1. оладья; оладушек, оладушка (из пшеничной, гороховой, овсяной и др. муки); ачы ~ оладьи из дрожжевого теста; төче ~ оладьи из пресного теста; вареньелы ~ оладьи с вареньем; ~ кою печь оладьи 2. блин, блинчик || блинный
назлану (возвр.) от назлау 1. нежиться; ласкаться, приласкаться, нежничать, разнеживаться/разнежиться || нежность; төче ~улар телячьи нежности 2. жеманиться, жеманничать, ломаться, манерничать || жеманство, кривлянье; манерность, манерничанье разг. ; каприз, прихоть; кинога барырга риза булмый ~ып торды не хотел в кино идти, жеманился 3. разг. заставлять/заставить упрашивать; ~ып тормады, өстәл янына утырды не заставил упрашивать, сел за стол
II(гл.)(перех.) 1. отведывать/отведать || отведывание; пробовать || пробование (на вкус); дегустировать || дегустация; ашны ~у пробовать (дегустировать) суп 2. перен. испытывать/испытать, претерпевать/претерпеть; үз җилкәңдә ~у испытать на собственном горбу, узнать (убедиться) на собственном опыте; дөньяның ачысын да, төчесен дә ~ыды видывал он виды; немало соли он съел (букв. он испытал и горечь, и сладость жизни) 3. (гл.)(перех.) иметь (при)вкус чего, отдавать чем; авызы бал ~ыр её уста отдают мёдом (иметь вкус мёда)
төп-төче превосх. ст. от(прил.) төче совсем пресный, пресненький
төче I(прил.) 1. 1) пресный; не солёный; ~ су пресная вода 2) пресный, не кислый; ~ камыр пресное тесто 2. сладковатый, подслащённый; приторно-сладкий; ~ ашамлык подслащённая еда 3. перен. слащавый, приторный; ~ тел (сүз) слащавая речь (слово); ~ караш слащавый взгляд; ~ тавыш (тон) приторный голос (тон) ||(сущ.) 1. сладость, слащавость; приторно-сладкий вкус (съедобного); бер ~се дә юк ни малейшей приторности 2. преимущ. в паре со словом ачы горечь; радости, утехи жизни; тормышның ачысын күп татыдым, ~сен күрмәдем много я испытал горечи в жизни, да не видел (не пережил) радостей
төче торма (сущ.) бот. см. редис төче үлән (сущ.) бот. см. канлут
төче чия (сущ.) бот. черешня
төче-мөче (прил.) всякий пресно-сладкий, не кислый (солёный); төче-мөче тәм пресно-сладкий вкус ||(сущ.) всякое пресно-сладкое; төче-мөче ашау есть всякое пресно-сладкое
төчегән (сущ.) диал. см. төчлегән төчек (сущ.) диал. древесный сок(межд.) корой и стволом (дерева)
төчеләндергеч (прил.) опреснительный
төчеләндерү (гл.)(перех.) 1. опреснять/опреснить 2. прям., перен. делать/сделать пряным, слащавым, приторным
төчеләнү (гл.)(неперех.) 1. опресняться/опресниться || опреснение (само собой) 2. слащаво, приторно говорить, обращаться || слащавость; подслащивать/подсластить речь; ~еп сөйли слащаво говорит; ~ү белән кечеләнү бер түгел (посл.) слащавость и скромность не одно и то же
төчеләтү (гл.)(перех.) см. төчеләндерү төчеле (прил.) см. төчкелтем төчелек (сущ.) 1. в разн. знач. пресность 2. перен. слащавость, приторность (речи, обращения, улыбки и т. п
төченү (гл.)(неперех.) диал. 1. услаждаться, наслаждаться || услада, услаждение (себя) 2. перен. см. төчеләнү2
төчерәйтү (понуд.) от төчерәю
төчерәю (гл.)(неперех.) 1. опресняться/опресниться || опреснение 2. выдыхаться (о вине и т. п.)
төчерткеч (сущ.) опреснитель
төчертү (гл.)(перех.) 1. опреснять/опреснить 2. солодить, осолаживать; торманы тоз белән ~әләр (посл.) пожар унимают огнём (букв. редьку солодят солью) 3. подсолаживать/подсолодить || соложение теста
төчерү (гл.)(неперех.) 1. см. төчеләнү 2. подсолаживаться/подсолодиться || подсоложение (теста)
төчетү 1. (перех.) см. төчертү 2. перен. долго спать, отсыпаться (после бессонницы и т. п.)
төчкелт (прил.) уменьш. от төче
төчү (гл.)(неперех.) 1. становиться/стать пресным, опресняться || обпреснение 2. см. төчерү2. 3. выдыхаться/выдохнуться (о чём-л. квашеном, кислом, о вине, квасе и т. п.) 4. перен. становиться/стать пресным, банальным, неинтересным 5. перен. размякать/размякнуть (душой); впадать/впасть в сентиментальное, пресное настроение; ударяться/удариться в лиризм
чөрчек (сущ.) см. черчек чөче (сущ.) диал. см. төче чөчек (сущ.) диал. 1. см. төчлегән 2. см. касмак чөчеләнү (гл.)(неперех.) диал. см. төчеләнү чөшле (сущ.) диал. см. шөшле чөю (гл.)(перех.) 1. метать/метнуть, кидать/кинуть вверх, бросать/бросить вверх, подбрасывать/подбросить || подкидывание, подбрасывание; акча чөю метать монету; туп чөю подбрасывать мяч 2. перен. качать, подбрасывать || качание, подбрасывание (спортсмена, чествуя победу) 3. пускать, выпускать; яктырткыч ракеталар чөю пускать осветительные ракеты 4. задирать/задрать, поднимать/поднять; башны чөю задрать голову
Тәсадеф