Русско-татарский словарь:
дно (сущ.)(с)төп; дно реки елга төбе; на дне бочки осталась вода мичкә төбендә су калган; идти ко дну 1) (о человеке и предмете) төпкә китү, су төбенә китү; 2) (о судне) бату, һәлак булу вверх дном чәлпәрәмә килү; золотое дно төшемле урын, бай чыганак; до дна беткәнче, төбенә кадәр, ахырына кадәр; на дне души күңел түрендә; на дне моря найти (сыскать) или со дна моря достать җир астыннан эзләп табу; ни дна ни покрышки кому, прост. җир упкыры, дөмеккере; пустить ко дну батыру
коренник (сущ.)(м)төпкә җигелгән ат
огрузнуть (гл.) 1. (спуститься на дно) төпкә утыру, тирән утыру (кирәгеннән артык бату); барка огрузла барка тирән утырган; 2. разг. акрын кыймылдый башлау, сүлпәнләнү, авыраю; огрузнуть от обжорства чиктән тыш күп ашап авыраю
II(гл.)что (заставить осесть) тондыру, төпкә утырту; осадить муть болганчыклыкны тондыру
осаждаться (гл.) 1. (выделяться из жидкости) төпкә утыру, тону 2. (падать на землю) яву, җиргә төшү (яңгыр, кар һ. б. ш. турында) 3. страд. от осаждать II
отслоение (сущ.)(с) 1. см. отслоить, отслоиться; 2. (слой) төпкә утырган катлау
отслоить (гл.)что катлау-катлау итеп кубарып алу; катлау-катлау итеп төпкә утырту; отслоить кору кайрыны катлау-катлау итеп кубарып алу
отслоиться (гл.)катлау-катлау булып төпкә утыру; катлау-катлау булып кубып төшү
отстой (сущ.)(м)утырма, турта (төпкә утырып калган нәрсә)
пустить (гл.) 1. кого-что җибәрү; пустить птицу на волю кошны иреккә җибәрү; пустить в отпуск отпускка җибәрү 2. кого-что җибәрү, кертү; пустить в вагон вагонга кертү; пустить ночевать кунарга кертү; пустить квартиранта фатирчы кертү 3. что җибәрү, эшләтә башлау, сафка кертү; пустить турбину турбинаны җибәрү; пустить завод заводны сафка кертү; пустить воду су җибәрү 4. что җибәрү, йөртә башлау; пустить автобус между городом и вокзалом шәһәр белән вокзал арасында автобус йөртә башлау 5. что. разг. тарату; пустить сплетню гайбәт тарату 6. что. чем җибәрү, тондыру, ыргыту; пустить камень(камнем) в окно тәрәзәгә таш ыргыту пустить корни тамыр җибәрү; пустить красного петуха кызыл әтәч җибәрү (ут тарту), пустить на дно төпкә җибәрү, батыру; пустить по миру хәерчелеккә калдыру (төшерү); пустить пыль в глаза күзгә төтен җибәрү, күз буяу; пустить слезу яшь чыгару (елау)
уймища (сущ.)(ж) мн. нет, разг. см. уйма уйти (гл.) 1. (отправиться) китү, чыгып китү; уйти домой өйгә кайтып китү; поезд уже ушел поезд китте инде; уйти в море диңгезгә чыгып китү 2. разг. (уводиться) чыгу, китү, ташлау; уйти с работы эштән чыгу 3. (спастись, избежать) качу, качып котылу; уйти от погони куа килүчеләрдән качып котылу 4. перен. үтү, узу, үтеп китү, вакыт үтү; молодость ушла яшьлек үтте; время еще не ушло вакыт үтмәгән әле 5. на что, разг. китү, кереп китү, тотылу, тотылып бетү; на костюм уйдет три метра костюмга өч метр китәчәк; все деньги ушли на путевку бар булган акча путевкага кереп китте 6. во что керү, батып керү; свая ушла в землю на метр субай җиргә бер метр керде 7. перен. во что чуму, [тулысынча] бирелү, күмелү, бату; с головой уйти в работу башы-аягы белән эшкә чуму 8. (вытечь) ташу, ташып чыгу, ташып түгелү; молоко ушло сөт ташыган; самовар ушел самовар ташып түгелгән 9. (о часах) алга китү; будильник ушел на двадцать минут будильник егерме минутка алга киткән а далеко уйти в чем от кого берәр эштә бик нык алга китү, уңыш казану; недалеко уйти в чем от кого берәр эштә алдыра алмау, уңышка ирешә алмау, булдыра алмау; уйти вперед алга чыгу, алга китү ( мәс. ярышта); уйти в себя үзеңә бикләнү; тирән уйга чуму; уйти из жизни дөньядан китү, дөнья кую; уйти на дно бату, төпкә китү; уйти ни с чем коры кул белән китү
уныривать (гл.) простореч. см. унырнуть унырнуть (гл.) простореч. чумып төпкә китү, чумып төпкә төшеп китү, чумып котылу
Татарско-русский словарь:
сылау (гл.)(перех.) 1. мазать, замазывать/замазать, намазывать/намазать; обмазывать/обмазать что чем; ярыкларны ~ау замазывать щели; сумала ~ау замазать смолой; ипигә май ~ау намазать на хлеб масло; биткә иннек ~ау намазать лицо румянами; читәнне ~ау обмазать плетень; мичне ~ау обмазать печь 2. перен. прост. 1) влеплять/влепить, залеплять/залепить, мазать, смазать кому; колагына берне ~ау влепить в ухо; яңак төпкә ~ау влепить в щёку 2) грохнуть, бабахнуть, трахнуть; егетне җиргә ~ау грохнуть парня о землю 3. прилеплять/прилепить что к чему; белдерү ~ау прилепить объявление 4. 1) натирать/натереть что чем; аякны елан мае белән ~ау натереть ногу змеиной мазью; 2) массировать, массажировать что; билне ~ау массировать поясницу 5. перен. прост. сбывать/сбыть кому что; бракны ~ау сбыть брак; гарип кызын ~ау сбыть дочь-калеку 6. перен. прост. приписывать/приписать что кому; бу кимчелекләрне миңа ~амагыз не приписывайте эти недостатки мне
төп (сущ.) 1. 1) в разн. знач. дно 2) дно, донце, донышко (сосудов, вместилищ) 3) перен. остаток на дне сосуда 2. низ, подошва; тау төбе низ, подошва горы 3. 1) основание; основа; колонна төбе основание колонны 2) о предметах, служащих основанием чего-л.; тәрәзә төбе подоконник, основание окна 3) место у основания; место вокруг, около чего 4) след основания; остаток чего-л. на месте хранения; кибән төбе то, что осталось от стога; одонье 4. комель (дерева); төптән кисү резать (пилить, спилить) с комля 5. корень, куст, кустик (как счетное слово); бер төп карлыган (один) куст смородины 6. см. төпкә; урмандагы төпләр-тәндәге төкләр ( погов. ) пни в лесу-что волосинки на теле 7. нижняя часть чего-л.; төбеннән күтәрү поднимать, держа снизу 8. перен. 1) результат (процесса, состояния); сабыр төбе-сары алтын (посл.) результат терпения-чистое золото 2) соль, смысл; бу сүзеңнең төбе юк эти слова твои бессмысленны 9. перен. , прост. исток, истоки, корень (рода, племени); предки; безнең төп монда күптәннән яши наши предки в этих местах живут издавна 10. перен. 1) суть; основа; мәсьәләнең төбе суть вопроса 2) устои; патшалыкның төбен җимерү сокрушать устои царства 11. перен. причина; ачлыкның төбе социаль факторларда причина голода в социальных факторах 12. перен. глубина, недра (души, памяти) 13. в знач.(нареч.) төптә, төбендә 1) в сущности, по сути, в своей основе 2) собственно говоря; төптә бу синең фикер в сущности это твоя мысль (принадлежит тебе) 14. в знач.(нареч.) төптән, төбеннән 1) коренным образом, основательно; төбеннән җимерү основательно разрушать/разрушить 2) совершенно; в основе, в корне; төптән (төбеннән) ялгыш совершенно (в корне) неверно 15. в знач.(послелог) а төбендә 1) под чем-л., у чего-л.; агач төбендә под деревом; ишек төбендә у дверей; борын төбендә под носом 2) около, вблизи, близ; Мәскәү төбендә под Москвой ||(прил.) 1. комлевый; бүрәнәнең төп ягы комлевый конец бревна 2. в разн. знач. основной; төп закон основной закон; төп бурыч основная задача 3. коренной, главный; төп герой главный герой 4. коренной, местный; төп милләт коренная нация 5. оригинальный; первый; төп нөсхә первый экземпляр 6. этногр. родной, собственный (о родне) 7. диал. совершенный, точно как; төп әтисе совершенный отец, точно как отец; весь в отца
төпкә (сущ.) (старый) пень; гнилой (прогнивший) пень
төпкәле (прил.) со старыми пнями
төпкәлек (сущ.) место, где много пней
төплек (сущ.) 1. см. олтанлык, табанлык 2. корешок (книги, подшивки и т. п.); күн ~ кожаный корешок 3. редко см. төпкәлек, төпсә
Тәсадеф