Русско-татарский словарь:
взор (сущ.)(м) 1. күз карашы, караш, күз төбәү, күз текәү; карау; устремить взор күз карашын төбәү 2. обычно мн. взоры перен. (внимание, интерес) игътибар, дикъкать, кызыксыну; взоры многих были прикованы к этим событиям күпләрнең дикъкате бу вакыйгаларга юнәлгән иде
II(гл.)что визирлау (теодолит һ.б.ш. ярдәмендә карау сызыгын билгеле бер ноктага төбәү)
вскидывать (гл.) см. вскинуть вскидываться (гл.) простореч. см. вскинуться вскинуть (гл.)что 1. ташлау; күтәреп салу (ташлау); вскинуть мешок на плечо иңбашка капчыкны күтәреп салу 2. тиз генә күтәрү, кинәт күтәрү; вскинуть голову башны тиз генә күтәрү вскинуть глаза күзне текәү (төбәү)
мета I(сущ.)(ж) устар. төбәү ноктасы, төбәү урыны, мишень; 2. перен. максат, теләк, омтылыш; единственная мета бердәнбер максат
II(гл.)в кого-что 1. (целиться) төзәү, төбәү 2. перен. исәп тоту, җыену, …га омтылу; он метит в генералы ул генерал булырга исәптота метил в ворону, попал в корову иштең ишәк чумарын
навести (гл.) 1. кого-что китереп бәрдерү, илтеп бәрдерү; навести в темноте на столб караңгыда баганага илтеп бәрдерү 2. кого-что илтеп (китереп) чыгару; юнәлтү, төшерү; навести на след эзгә төшерү 3. перен. кого-что калдыру, төшерү; навести на размышления уйга калдыру; навести на подозрение шиккә төшерү 4. перен. что юнәлтү, турылау, төзәү, төбәү; навести бинокль бинокльне юнәлтү; навести орудие орудиене төбәү 5. что салу, төзү; навести мост күпер салу 6. что; навести порядок тәртип урнаштыру; навести чистоту чисталык урнаштыру; навести лоск на что ялтырату; навести красоту матурлау 7. кого-чего, разг. (берникадәр) китерү, китереп кертү, кертеп (китереп) тутыру; навести в дом гостей өйгә кунаклар китереп тутыру навести критику на кого-что тәнкыйтьләү; навести на ум акылга өйрәтү; навести речь (разговор) на что сүзне икенче бер нәрсәгә күчерү, сүзне икенче бер нәрсәгә юнәлтү (бору); навести справку о ком-чем белешү; навести страх на кого-что куркуга төшерү; навести тоску на кого-что эчен пошыру
наставить I(гл.) 1. что. кого-чего (берникадәр) тезү, тезеп чыгу (кую); наставить стульев урындыклар тезү 2. что ялгау, ялгап озынайту; наставить кусок ткани к рукаву җиңгә тукыма кисәге ялгау; наставить платье күлмәкне ялгап озынайту 3. что. разг. төзәү, төбәү, юнәлтү; наставить ружье мылтык төзәү наставить рога кому мөгез кую (иргә хыянәт итү)
нацелить (гл.) 1. что төзәү, төбәү, юнәлтү; нацелить орудие орудиене төзәү 2. перен. кого-что (направить к какой-л. цели) юнәлтү, юнәлдерү, юнәлеш бирү
нацелиться (гл.) 1. в кого-что и без доп. (прицелиться) төзәү, төбәү, юнәлтү 2. перен. на что, с неопр. и без доп. разг. (собраться, приготовиться сделать что-л.) җыену, әзерләнү; нацелиться уехать китәргә җыену; нацелиться прыгать сикерергә җыену
обратить (гл.) 1. что (повернуть, направить) бору, төбәү, юнәлдерү, ташлау; обратить глаза на сцену күзләрне сәхнәгә төбәү 2. кого-что. книжн. күндерү, кертү, бастыру; обратить на путь истины дөрес юлга кертү 3. кого-что әверелдерү, әйләндерү; обратить воду в пар суны парга әверелдерү обратить в бегство кого качарга мәҗбүр итү; обратить внимание на кого-что игътибар итү
приложиться (гл.) 1. кую; приложиться ухом к двери колакны ишеккә кую 2. (поцеловать) үбү, олылап үбү; приложиться ко лбу маңгаеннан үбү 3. (прицелиться) төзәү, төбәү остальное [все] приложится калганы (һичшиксез, үзеннән үзе) булыр
прицеливать (гл.) простореч. см. прицелить прицеливаться (гл.) см. прицелиться прицелить (гл.) простореч. төзәү, төбәү
прицелиться (гл.)төзәү, төбәү
прицельный (прил.) 1. прицел …ы, төбәү …ы, төзәү …ы; прицельная рама прицел рамы 2. цельга төбәп (төзәп) алып барылган; прицельный огонь цельга төбәп алып барылган ут
уставать (гл.) см. устать уставить (гл.) 1. кого-что (разместить) тезү, урнаштыру, сыйдыру; уставить все книги на полку барлык китапларны киштәгә урнаштыру 2. что (занять всю поверхность) куеп тутыру, тезеп тутыру; уставить полку книгами китаплар тезеп киштәне тутыру 3. перен. что в кого-что, на кого-что, разг. төбәү, текәү, текәлеп карау; уставить взгляд на кого-л. кемгә дә булса текәлеп карау
уставиться (гл.) 1. урнашып бетү, сыеп бетү; книги уставились на полке китаплар киштәгә сыеп бетте 2. тулу, тулып бетү; поле уставилось скирдами басу эскертләр белән тулды 3. на кого-что, в кого-что, разг. күз төбәү, текәлеп карау, карап кату; что ты на меня уставился? нәрсә син миңа карап каттың?
устремить (гл.)что 1. ябырылдыру, ташландыру, җибәрү; устремить танки на врага дошман өстенә танклар ябырылдыру 2. перен. төбәү, ташлау, юнәлтү, юнәлдерү; устремить взгляд күз төбәү
фиксация (сущ.)(ж) см. фиксировать фиксирование (сущ.)(с) см. фиксировать фиксировать (гл.)что 1. (регистрировать) теркәү, теркәп бару, язу, язып алу, язып бару; фиксировать все замечання выступавших чыгыш ясаучыларның барлык замечаниеләрен язып алу 2. (установить) билгеләп кую, билгеләү; фиксировать дни конференции конференция көннәрен билгеләү 3. төбәү, юнәлдерү; фиксировать внимание на чем-либо игътибарны берәр нәрсәгә төбәү 4. тех. (неподвижно закрепить) ныгыту, беркетү 5. фото фиксаж белән ныгыту, фиксажлау; фиксировать пленку пленканы фиксажлау
целиться (гл.)төзәү, төбәү; целиться в мишень мишеньгә төбәү
Татарско-русский словарь:
күз (сущ.) 1. глаз, око книжн. и редко.; матур зәңгәр күзләр красивые голубые глаза; күзләрне йому закрыть глаза; кылый күз раскосые глаза; күзләр яшьләнү появление слёз на глазах; күз авырулары глазные болезни; күз даруы глазные капли; күз клиникасы глазная клиника; күз-күңелнең көзгесе ( погов. ) глаза-зеркало души; күз күрә дә, буй җитми (посл.) видит око, да зуб неймёт; ышанма күзеңә, ышан сүземә ( погов. ) не верь (своим) глазам, верь (моим) словам; күзләр матурны, иреннәр татлыны ярата (посл.) глаза любят красивое, уста-сладкое 2. зрение, глаз || зрительный; үткен күз острый (намётанный) глаз; тәҗрибәле күз опытный глаз; күз күреме поле зрения, кругозор; күздән югалу исчезнуть из поля зрения; күз алдану обман зрения, оптический обман; күз хәтере зрительная память 3. взгляд, взор; күз йөртеп чыгу обвести взглядом, окинуть взором; күзләр белән озатып калу провожать взглядом; күзләрне еракка төбәү устремить взоры вдаль 4. перен. разг. глаз (надзор, просмотр); балаларга ана күзе кирәк детям нужен материнский глаз; монда җаваплы кеше күзе җитми здесь не хватает глаз ответственного лица; һәр җирдә аның үз күзе везде у него свой глаз 5. ушко (иголки); йозак күзе ушко замка 6. дыра, отверстие, проушина; балта күзе проушина топора 7. глазок (двери) 8. разг. звено, глазок (окна, рамы) 9. петля (на вязальных изделиях); күз төшерү спустить петлю 10. ячейка, ячея; җәтмә күзенә эләккән балык рыба, застрявшая в ячейках сети; кәрәз күзе сотовая ячея 11. бот. глазок (у картофеля, деревьев, растений) 12. перен. ямка (в каше для масла) 13. мелкая полынья (на поверхности льда) 14. в притяж. ф. обозначает место, подвергающееся сильному воздействию (солнца, ветра и т. п.), или середину, центр чего-л.; кояш күзе солнцепёк; кояш күзендә кызыну загорать на солнцепёке; җил күзенә утыру сесть в самое ветреное место; күлләвекнең күзенә басу наступить в самую середину лужи 15. поры (у сыра, хлеба) 16. ласк. күзем см. күзалмам 17. в знач.(нареч.) в исх. п. разг. күзеннән до краёв, доверху (о жидкости в сосуде) 18. в знач.(нареч.) в направит. п. разг. күзгә на вид, со стороны; күзгә бик таза на вид очень здоровый 19. в знач.(послелог) а в местно-вр. п. разг. күзендә в глазах чьих-л. перед кем-л.; халык күзендә в глазах людей, перед народом
II(сущ.) 1. в разн. знач. небо, небосвод || небесный; күкне болыт каплаган небо покрыто тучами; күктә ай йөзә на небе плывёт луна; йолдызлы күге звёздное небо; күктән сөрелгәннәр изгнанники неба; күзләрне күккә төбәү обратить взоры на небо; күк төсендәге небесного цвета, ярко-голубой; күк зәңгәрлеге небесная синева, небесная лазурь; күк җисемнәре небесные тела 2. в знач.(нареч.) күккә вверх; зенит туплары күккә төбәлгән зенитные орудия нацелены вверх
төбәлдерү (гл.)(перех.) разг. см. төбәү2
төбәлтү (гл.)(перех.) разг. см. төбәлдерү төбәлү (гл.) страд. от төбәү 1. быть нацеленным, направленным (о взгляде) 2. перен. нацеливаться, быть нацеленным на совершение чего-л. 3. перен. диал. предназначаться, быть предназначенным
төбәү (гл.)(перех.) 1. нацеливать/нацелить, направлять/направить (оружие) 2. см. текәү1; направить взор, уставиться глазами 3. редко разг. приписывать; караклыкны кешегә ~ү воровство приписывать чужому (сваливать на другого) 4. в знач.(нареч.) төбәп 1) направляясь в сторону чего-л.; прямо в сторону чего-л.; авылга ~п китте пошёл прямо в сторону деревни (не особенно разбирая дороги) 2) прямо в упор (о взгляде) 3) адресуя кому-л.; картына ~п әйтте сказала в адрес своего старика (мужа) 4) имея в виду кого, что; про кого, что; шуңа ~п җыр чыгару сочинять песню про то(го) 5) специально к кому-л. (имея в виду какую-л. цель); сиңа ~п килдем әле я пришёл специально к тебе
төбәүле (прил.) нацеленный, направленный (об оружии; о глазах, взгляде)
Тәсадеф