Русско-татарский словарь:
гнить (гл.)черү, череп таркалу; сено гниет печән чери
дезорганизоваться (гл.)и(гл.), книж. 1. дезорганизацияләнү, таркалу, тәртипсез хәлгә керү, тәртипсезлеккә килү; 2. страд. дезорганизация кертелү, таркаулык кертелү, тәртипсезлек кертелү
декаданс (сущ.)(м) мн. нет, книж. 1. декаданс, артка китеш (культураның түбән төшүе, таркалуы); 2. см. декадентство декадент (сущ.)(м) иск. , лит. декадент
деморализация (сущ.)(ж)деморализация, мораль таркалу; дисциплина бету
деморализоваться (гл.)и(гл.), книж. мораль яктан таркалу, төшенкелек хәленә килү, рух төшү, дисциплина бетү
диссимиляция (сущ.)(ж) книжн. диссимиляция ( 1. биол. организм тарафыннан үзләштерелгән матдәләрнең таркалуы 2. лингв. охшашсызлану, охшашсызландыру, бер сүздәге бертөрле ике авазның берсен башка аваз белән алмаштырып әйтү)
диссоциация (сущ.)(ж)диссоциация ( 1. хим. катлаулы химик матдәләрнең состав өлешләргә таркалуы; 2. мед. психик процессларның үзара бәйләнеше бозылуы)
дробиться (гл.) 1. (раскалываться) ваклану, ватылу 2. перен. (расчленяться) таркалу 3. страд. от дробить
каверна (сущ.)(ж) 1. мед. каверна (берәр авыру тәэсирендә организмның таркалуыннан барлыкка килгән бушлык); каверна в легких үпкә кавернасы 2. геол. куышлык, мәгарә
ничто (мест.) 1. һичнәрсә, һичбер нәрсә, һични, бернәрсә дә; его ничто не интересует аны бернәрсә дә кызыксындырмый; он ничего не понял ул һичнәрсә аңламады 2. в знач.(сущ.)(сущ.)м( нескл. )берни түгел; без труда человек ничто хезмәттән башка кеше беркем дә түгел превратиться (обратиться) в ничто юкка чыгу, бетү, тәмам таркалу
осыпь (сущ.)(ж) геол. ишелмә (тау токымнарының таркалуыннан барлыкка килгән өем)
перерождение (сущ.)(с) 1. см. переродиться; 2. бозылу, череп таркалу; идейное перерождение идея ягыннан череп таркалу
прийти (гл.) 1. килү; кайту, кайтып килү; прийти в гости кунакка килү; поезд пришел с опозданием поезд соңга калып килде; пришло два письма ике хат килде; прийти домой өйгә кайту 2. килү, җитү; пришла весна яз килде 3. к чему килү; прийти к убеждению фикергә (карарга) килү; прийти к заключению нәтиҗәгә килү; прийти к соглашению аңлашу (килешү) 4. с предлогом в в сочет. с нек-рыми(сущ.); прийти в веселое настроение кәефе күтәрелү; прийти в плохое настроение кәефе кырылу (бозылу); прийти в восторг (в изумление) гаҗәпкә (таңга) калу, таң (хәйран) калу; прийти в негодование (в ярость) бик нык ачулану, җен ачуы чыгу; прийти в отчаяние өметсезлеккә төшү, өметне өзү; прийти в ужас кот очу, куркуга калу (төшү); прийти в ветхость искерү; прийти в негодность яраксыз хәлгә килү; прийти в упадок таркалу, таркалыш хәленә килү прийти в голову башка килү; прийти в себя 1) (очнуться) аңга килү искә (һушка) килү; 2) (успокоиться) акылга килү; тынычлану; прийти в чувство (в сознание) аңга килү, искә (һушка) килү; прийти на память искә төшү, хәтергә төшү; прийти на помощь ярдәмгә килү; прийти на ум башка килү, акылга килү
развалиться (гл.) 1. җимерелеп төшү, ишелеп төшү, таралып төшү, авып төшү; стена развалилась стена авып төште 2. таркалу, бөлгенлеккә төшү, җимерелү; дело развалилось эш җимерелде 3. (сесть или лечь небрежно) җәелеп утыру (яту)
развратиться (гл.) 1. (стать развратным) уйнашучыга әйләнү, җенси бозыклыкка бирелү; фахишка әйләнү 2. (морально разложиться) бозылу, юлдан язу, азу; әхлаксызлану, череп таркалу
раздробимость (сущ.)(ж) мн. нет, книж. ваклана торган булу, ватылучанлык, бүленүчәнлек, таркалучанлык
раздробимый (прил.) книж. ваклана торган, ватыла торган, ватылучан, таркалу-чан
разладиться (гл.) 1. (испортиться) бозылу, ватылу 2. (расстроиться) таркалу, бозылу; дело разладилось эш бозылды 3. (о музыкальных инструментах) көйсезләнү, бозылу
разложение (сущ.)(с) 1. см. разложить5,6; разложение на множители мат. тапкырлаучыларга таркату 2. (внутренний распад) эчтән (череп) таркалу, тәртипсезлек
разложимость (сущ.)(ж) мн. (нет)таркалучанлык (состав өлешләргә таркалу сәләте)
разложимый (прил.) 1. мат. таркатыла торган; разложимое число тапкырлашучыларга таркатыла торган сан; 2. хим. таркалучан, таркала торган; разложимое вещество (состав өлешләренә) таркала торган матдә
разложиться (гл.) 1. (разместиться) килеп урнашу; үз әйберләреңне, урнаштыру, таратып салу 2. (разделиться на части) спец. таркалу 3. (подвергнуться гниению) черү, череп таркалу 4. перен. (дезорганизоваться) таркалу, таркаулык керү, бозылу, череп таркалу (мораль яктан)
разрушение (сущ.)(с) 1. см. разрушить, разрушиться; разрушение города шәһәрне җимерү; разрушение организма организмның таркалуы 2. җимереклек; хәрабә; землетрясение причинило разрушения җир тетрәү җимерекләр барлыкка китерде
разрушиться (гл.) 1. җимерелү, ватылу, җимерелеп бетү; часть здания разрушилась бинаның бер өлеше җимерелде 2. (прийти в упадок) таркалу; бөлгенлеккә төшү, бөлү; хозяйство разрушилось хуҗалык бөлде 3. перен. бозылу, юкка чыгу, бетү; здоровье окончательно разрушилось сәламәтлек тәмам бетте; все его планы разрушились аның барлык планнары юкка чыкты
расколоться (гл.) 1. ярылу, ярылып бетү, ярылып китү, ватылу; полено раскололось түмәр ярылды 2. перен. [икегә] аерылу, таркалу, бүленү
распадаться (гл.) см. распасться распадение (сущ.)(с) мн. нет, книж. таркалу, таркалыш; распадение молекулы молекуланың таркалуы, таркалышы
распасться (гл.) 1. (развалиться) таркалу, ватылу 2. таркалу, бүленешү, аерылу (состав кисәкләргә); молекулы распались на атомы молекулалар атомнарга таркалды 3. перен. өзелү, бозылу; дружба распалась дуслык өзелде
рассеяние (сущ.)(с) книж. 1. только ед. см. рассеять3, 4, 5; 2. только ед. см. рассеяться1, 2, 3, 4, 5; 3. (о свете, энергии и т.д.) таралыш, чәчелеш; сибелү, таркалу; 4. күңел ачу, хозур (сәйран) кылу; 5. устар. см. рассеянность1
расстроиться (гл.) 1. таркалу, тузылу; ряды противника расстроились дошманның сафлары таркалды 2. көйсезләнү, бозылу, рәте китү; рояль расстроился рояль көйсезләнде 3. перен, какшау, зыян килү, таркалу; хозяйство расстроилось хуҗалык таркалды 4. бозылу, юкка чыгу, җимерелү; игра расстроилась уен бозылды 5. перен. какшау, бозылу; здоровье расстроилось сәламәтлек какшады 6. перен. (огорчиться) кәеф китү, кайгыга төшү, кәеф кырылу
расстройство (сущ.)(с) 1. см. расстроить, расстроиться; 2. таркалыш, тәртипсезлек, таркалу; внести расстройство в ряды противника дошманның сафларына таркалыш кертү 3. (плохое настроение) кәефсезлек, кәеф бозылу 4. бозылыш, какшау, бозылу, рәте китү; нервное расстройство нерв бозылуы расстройство желудка эч китү
(гл.) 1. коелу, чәчелү, сибелү, түгелү; горох рассыпался по земле борчак җиргә коелды 2. сибелү, таралу; компания рассыпалась компания таралды 3. (развалиться) таркалу, ватылу, таралу, җимерелү; телега рассыпалась арба таралды 4. в чем и без доп. разг. яудыру, яудыра башлау (мактау сүзләрен); рассыпаться в комплиментах мактау сүзләрен яудыра башлау 5. (издать переливчатые звуки) тавыш барлыкка килү; ишетелү, ишетелеп китү
растление (сущ.)(с) мн. нет, нниж. 1. см. растлить, растлиться; 2. перен. рухи таркалу, әхлакый таркалу, череп таркалу; әшәкелек, бозыклык; буржуазное общество дошло до полного растления буржуаз җәмгыять тәмам череп таркалуга җитте
растлиться (гл.) книж. бозылу, бозык юлга керү, азып китү, череп таркалу
расщепиться (гл.) 1. ярылу, ярылып китү; доска расщепитьлась такта ярылып китте 2. хим. таркалу, бүленү (состав кисәкләргә) 3. спец. аерылу; волокно расщепитьлось җепсел аерылды
рушиться (гл.) 1. ишелү, ишелеп төшү, җимерелү, җимерелеп төшү, ватылып төшү; стены рушатся стеналар ишелеп төшәләр 2. перен. җимерелү, таркалу, юкка чыгу; планы рушатся планнар җимерелә 3. страд. от рушить
саморазложение (сущ.)(с) мн. нет, хим. үзеннән-үзе таркалу, үзлегеннән таркалу
упадок (сущ.)(м) 1. (разложение) таркалыш, таркалу, җимерелү, түбән төшү , бетүгә йөз тоту; упадок в искусстве сәнгатьтәге таркалу 2. (ослабление) төшенкелек, көчсезлек, хәлсезлек; упадок сил хәлсезлек; упадок духа кәефсезлек
хроматизм (сущ.)(м)хроматизм ( 1. физ. ак нурларның төрле төстәге нурларга таркалу сыйфаты 2. муз. авазның, тавышның ярты тон белән күтәрелүе һәм төшүе)
Татарско-русский словарь:
атом таркалуы (сущ.) физ. распад атома
диссоциация (сущ.) спец. диссоциация; см. тж. таркалу (сущ.) спец. диссоциация
радиактив таркалу (сущ.) физ. радиоактивный распад
таркалма (сущ.) мат. см. таркатма таркалмаучан (прил.) см. таркалгысыз таркалу (гл.)(неперех.) 1. распадаться/распасться, разрушаться/разрушиться || распадание, распад, разрушение (строений, построек и т. п.); сал ~у разрушение, развал плота 2. разлагаться/разложиться, расщепляться || разложение, распад (вещества); ~у реакциясе реакция разложения 3. см. таралу; расходиться/разойтись, разбредаться/разбрестись || разбредание; разбежаться || разбежка 4. беспорядочно разбредаться/разбрестись, идти в разные стороны (о группе) 5. распадаться/распасться || распадание (семьи, дома); безнең өч дус төркеме дә ~ды распалась и наша группа из троих друзей 6. разваливаться/развалиться, распадаться/распасться || развал, распадение, распад (государства, общественного строя, организации); ил ~у развал страны; хөкүмәт ~ды правительство распалось 7. расстраиваться/расстроиться (о проводимом мероприятии); пойти прахом; киңәшле туй ~мас (посл.) свадьба с добрым согласием не расстроится; эшләр ~ды дела расстроились (пошли прахом) 8. мат. разлагаться/разложиться на множители; 20 саны 5 һәм 4 яисә 10 һәм 2 тапкырлаучыларына ~а число 20 разлагается на множители 5 и 4 или 10 и 2 9. разлагаться/разложиться || разложение (моральное или умственное)
таркалучан (прил.) в разн. знач. разлагающийся; способный (быстро) разлагаться/разложиться
таркалучан квадратик форма (сущ.) мат. распадающаяся квадратичная форма
таркаулану (гл.)(неперех.) 1. см. таркалу 2. разбредаться/разбрестись (о стаде, о группе) 3. 1) рассеиваться/рассеяться || рассеивание (о внимании) 2) становиться/стать невнимательным, рассеянным; картайгач, ~а башладым старея, становлюсь рассеянным
үзкайнатып таркалу (сущ.) биол. автолиз
ярымтаркалу (сущ.) физ. , хим. полураспад
Тәсадеф