Русско-татарский словарь:
амуниция (сущ.)(ж)амуниция (солдатның коралдан һәм кием-салымнан башка кирәк-яраклары)
баскак (сущ.)(м) истор. баскак (борынгы татар ханнарының салым җыйнаучы вәкилләре)
безданный (прил.) устар. ясаксыз, пошлинасыз. Безданно-беспошлинно ясаксыз-нисез, салымсыз-нисез, түләүсез генә
вещь (сущ.)(ж) 1. әйбер, нәрсә; домашние вещи өй әйберләре; дорожные вещи юл әйберләре 2. мн. вещи ( напр. о платье, одежде) кием-салым, киемнәр 3. (произведение) әйбер, әсәр; писать крупные вещи эре әйберләр язу 4. әйбер, нәрсә, бер нәрсә; хәл, күренеш; произошла непонятная вещь аңлашылмаган бер нәрсә килеп чыкты
гардероб (сущ.)(м) 1. гардероб, кием шкафы 2. (раздевальня) чишенмәлек, чишенү бүлмәсе; сдать пальто в гардероб пальтоны гардеробка тапшыру 3. (одежда) кием-салым, гардероб (бер кешенең яки бер семьяның барлык кием-салымы)
данник (сущ.)(м) ист. салым түләүче, ясак түләүче
дань (сущ.)(ж) 1. ист. ясак, салым 2. перен. книжн. тиешле бәя, тиешле хөрмәт (ихтирам); ихтирам билгесе 3. (уступка) саклау, иярү; дань моде модага иярү отдать дань кому-чему тиешле бәяне бирү
казенный (прил.) 1. казна …ы; казенное имущество казна милке 2. перен. формаль, бюрократларча …; казенный подход к делу эшкә формаль мөнәсәбәт 3. перен. гади, гадәти; коры, ярлы, төссез; казенный стиль коры стиль; казенный язык коры тел казенная палата казна палатасы (революциягә кадәрге Россиядә: губернада акчалата салымнарны җыю эше белән идарә иткән учреждение); казенная часть воен. (мылтыкның яки орудиенең) арткы өлеше
капитальный (прил.) 1. төп, бик әһәмиятле; капитальнный вопрос төп мәсьәлә 2. [бик] зур, кыйммәтле, әһәмиятле; капитальный труд бик зур хезмәт капитальная стена капиталь стена; капитальное строительство капиталь төзелеш; капитальные вложения капиталь салымнар; капитальный ремонт капиталь ремонт
каптенармус (сущ.)(м)каптенармус (хәрби частьта азык-төлек, кием-салым, корал һәм башка инвентарьны саклау һәм биреп тору эшләрен башкаручы)
каптерка (сущ.)(ж) разг. каптерка (хәрби частьта азык-төлек, кием-салым, корал һәм башка инвентарьны саклау бинасы)
манатки (сущ.)ед. нет, простореч. кием-салым, вак-төяк, кирәк-ярак (әйберләр)
накроить (гл.)что, чего (берникадәр) кисү, кисеп кую, кисеп әзерләп кую (кием-салым турында)
налог (сущ.)(м)салым, түләү, налог; подоходный налог керемгә карап алына торган салым; обложить налогом налог салу; платить налог налог түләү
налоговый (прил.)салым[нар] …ы, түләү[ләр] …ы, налог[лар] …ы; налоговая система салымнар системасы
налогообложение (сущ.)(с) эк. салым салу
налогоплательщик (сущ.)(м)салым (түләү, налог) түләүче
налогоспособность (сущ.)(ж) мн. нет, право салым (налог) түләргә тиеш булу (закон буенча)
налогоспособный (прил.)салым (налог) түләргә тиеш булган (закон буенча)
наряд I(сущ.)(м)(одежда) кием, кием-салым
натуральный (прил.) 1. табигый, чын; натуральный мед чын бал; натуральный шелк чын ефәк; натуральный цвет табигый төс 2. табигый; портрет в натуральную величину табигый зурлыктагы портрет 3. эк. натуралата түләнә торган, натураль (акчалата түгел); натуральный налог натуралата түләнә торган салым 4. уст. табигать белеме …ы; натуральная история табигать белеме тарихы натуральное хозяйство натураль хуҗалык
неподатной (прил.) доревол. офиц. салым (имана) салынмый торган, салым (имана)
обелиться (гл.) 1. обл. агару; 2. перен. аклану, гаепсез дип табылу; 3. истор. түләүләрдән, салымнардан азат ителү
обельный (прил.) истор. түләүләрдән, салымнардан азат ителгән; обельные крестьяне түләүләрдән, салымнардан азат ителгән крестьяннар
обкладывать (гл.) см. обложить обкладываться (гл.) 1. см. обложиться; 2. страд. уратып алыну; салым салыну
облагать (гл.) см. обложить облагаться (гл.) страд. книж. офиц. салым салыну
оброк (сущ.)(м) ист. оброк, салым, имана
оброчник (сущ.)(м) истор. оброк түләүче крестьян, салым түләүче крестьян
обшиться (гл.) простореч. өс-башны бөтәйтү; күп итеп кием-салым тектерү
одежа (сущ.)(ж) простореч. кием, кием-салым
одежда (сущ.)(ж) 1. кием, кием-салым, өс-баш; верхняя одежда өске кием; зимняя одежда кышкы кием; отдел мужской одежды ирләр киеме бүлеге 2. спец. (покрытие дороги) каплам
одежина (сущ.)(ж) простореч. обл. кием-салымнан бер әйбер
одеться (гл.) 1. киенү; ябыну, төренү; одеться тепло җылы киенү 2. (приобрести одежду) киенү, кием-салым алу; өс-башны бөтәйтү 3. перен. (покрыться) каплану
оклад (сущ.)(м) 1. хезмәт хакы; месячный оклад айлык хезмәт хакы 2. фин. (налог) салым, түләү күләме, салым күләме
ордынщина (сущ.)(ж) истор. салым (алтын урдалылар тарафыннан рус җирләренә салынган салым)
отрепки (сущ.)ед. нет 1. (остатки от обработки льна) чүбек, талкыш; 2. разг. - презрит. (поношенная одежда, отрепья) иске-москы, чүпрәк-чапрак, сәләмә кием-салым
платиться (гл.) страд. түләнү; налоги платятся в рассрочку салымнар срокларга бүленеп түләнә. Платиться здоровьем за неосторожность разг. саксызлык аркасында саулыгыңны югалту
платье (сущ.)(с) 1. күлмәк; шелковое платье ефәк күлмәк 2. собир. кием, өс киеме, кием-салым; верхнее платье тышкы кием (пальто, тун һ. б. ш.)
платяной (прил.)кием …ы, кием-салым …ы; платяной шкаф кием шкафы; платяная щетка кием щеткасы
поборы (сущ.) мн. уст. бик зур салым
податной (прил.) истор. 1. салым җыю...-ы; податной инспектор салым җыю инспекторы; 2. салым түләргә тиешле; податные сословия салым түләргә тиешле сословиеләр
(сущ.)(ж) ист. имана, салым, ясак
подворачивать (гл.) простореч. см. подворотить подворачиватья (гл.) простореч. см. подворотиться подворный (прил.) ист. йорт башыннан …, йорт (капка) башыннан салына торган; подворная подать йорт башыннан салына торган салым
подольщаться (гл.) разг. фам. см. подольститься подомный (прил.) офиц. устар. өй саеи җыела торган, өй башыннан алына торган (салым, җыем)
подушина (сущ.)(ж) обл. истор. җан башыннан алынган салым, имана
подушный (прил.) ист. җан башыннан салына (түләнә) торган; подушная подать җан башыннан түләнә торган салым, имана
подымный (прил.) истор. өй башыннан алына торган (җыем, салым)
пообноситься (гл.) простореч. кием-салым тузу, кием-салым тузып бетү
пошлина (сущ.)(ж)пошлина, акчалата җыем (берәр эшне рәсмиләштерү өчен акча салымы)
продналог (сущ.)(м) ист. продналог, азык салымы
самообложение (сущ.)(с)үзара салым
скрута (сущ.)(ж) обл. 1. әзерләнү, әзерлек күрү (берәр нәрсә эшләргә) җыену; 2. этногр. запаслар, әзерләнеп куелган әйберләр (кием-салымнан, ат җигү әйберләреннән)
тартинка (сущ.)(ж) устар. см. бутерброд тархан (сущ.)(м)тархан ( 1. истор. феодаль Русьта аерым хокукларга ия булган, салымнардан азат ителгән вотчина хуҗасы; 2. истор. шундый хокуклар бирә торган ярлык; 3. обл. устар. вак сәүдәгәр)
тряпка (сущ.)(ж) 1. чүпрәк; половая тряпка идән чүпрәге 2. мн. тряпки разг. (женские наряды) чүпрәк-чапрак; кием-салым 3. перен. разг. (о безвольном человеке) җебегән, йомшак кеше, мәми авыз
туалет (сущ.)(м) 1. туалет, кием-салым (күбесенчә хатын-кызлар киеме турында) 2. (одевание) киенү-ясану; утренний туалет иртәнге киенү-ясану 3. (столик с зеркалом) бизәнү өстәле, көзгеле өстәл 4. (уборная) бәдрәф, хаҗәтханә, туалет
тяглец (сущ.)(м) истор. салым түләүче, имана түләүче
тяглый (прил.) 1. истор. салым түли торган, имана түли торган; тяглые люди имана түли торган кешеләр; тяглая земля имана түли торган җир; 2. с.-х. җигү...-ы, эшкә җигә торган; җигелә торган; тяглый скот эшкә җигә торган хайван
целлюлоид (сущ.) см. целлулоид целлюлоидный (прил.) см. целлулоидный целовальник (сущ.)(м) истор. устар. 1. аракы сатучы, кабакчы; 2. (борынгы Мәскәү дәүләтендә) целовальник, салым җыючы
черносошный (прил.) истор. сука башыннан салым түләүче; черносошное крестьянство сука башыннан салым түләүче крестьяннар (соңыннан дәүләт крестьяннары)
экипировать (гл.)кого-что 1. (снабдить всем необходимым) кирәк-ярак белән тәэмин итү, кирәк-яракны булдыру; экипировать экспедицию экспедицияне кирәк-ярак белән тәэмин итү 2. (одеждой и обувью) киендерү, кием-салым белән тәэмин итү
экипироваться (гл.) 1. (снабдиться всем необходимым) кирәк-ярак белән тәэмин ителү, кирәк-ярак булдырылу 2. разг. (одеждой и обувью) киендерелү, кием-салым белән тәэмин ителү
экипировка (сущ.)(ж) 1. см. экипировать, экипироваться; 2. (снаряжение) кирәк-ярак 3. разг. (одежда, обувь) кием-салым
ясак (сущ.)(м) ист. ясак (идел буенда, Себердә һәм Ерак Көнчыгышта яшәүче кайбер халыклар түләп калган натуралата салым); платить ясак ясак түләү
Татарско-русский словарь:
адвалор салым (сущ.) эк. адвалорные пошлины (вид таможенных пошлин)
алым-салым собир. редко (всевозможные, всякие, разные) налоги и подати; (всевозможные) сборы, поборы
әмәлләү (гл.)(перех.) разг. 1. мастерить/смастерить, изготовить (ветряную мельницу из камышинок, шалаш из пихтовой хвои и т. п.) 2. 1) приобретать/приобрести, справлять/справить (разными путями; любым путём); кием-салым ~ справлять одежду 2) устроить (помочь достать что-л., поступить куда-л. и т. п.) 3. готовить/сготовить, приготовить, состряпать (обед, ужин); ашарга ~ приготовить поесть; йомырка тәбәсе ~ приготовить яичницу (на скорую руку) 4. небрежно сочинить, написать что-л., смастерить (кое-как стихи, рассказы) 5. лечить, подлечивать см. тж. юшләү
әрсезлек (сущ.) 1. беззастенчивость, пронырливость, пронырство; ~ге белән алдыра берёт своей пронырливостью 2. неприхотливость, нетребовательность, невзыскательность, непритязательность; кием-салымга ~к неприхотливость в одежде
дәүләт салым инспекциясе (сущ.) ГНИ [государственная налоговая инспекция]
җир миндале (сущ.) бот. миндаль земляной; см. тж. чуфа җир салымы (сущ.) эк. земельный налог
йөкләмә (сущ.) 1. задание, поручение; зур ~ тапшыру дать большое поручение (задание); барлык ~ләрегез үтәлде все ваши поручения выполнены 2. обязательство; еллык ~ годовое обязательство; ~ алу брать/взять обязательство 3. ист. повинность; хезмәт ~се трудовая повинность; хәрби хезмәт ~се воинская повинность; салым ~ләреннән азат итү освободить от оброчных повинностей 4. в разн. знач. нагрузка; укыту ~се учебная нагрузка; җәмәгать эше ~ләре общественные нагрузки; станокның эш ~сен сынау испытывать рабочую нагрузку станка; мөмкин саналган ~ допустимая нагрузка
кием-салым (сущ.) собир. одежда, верхняя одежда
кием-тотым (сущ.) разг. см. кием-салым киемато киемато-(первая составная часть сложных слов со значением внутриутробная стадия развития организма )
кыек салым (сущ.) эк. акцизный налог, косвенный налоги (один из видов налога)
прогрессив (прил.) 1. прогрессивный, передовой; ~ идеяләр прогрессивные идеи; ~ кешелек дөньясы прогрессивное человечество 2. прогрессивный (растущий по мере роста других факторов); ~ салым прогрессивный налог
салым (сущ.) налог, подать, обложение || налоговый, податной; ~ салу облагать/обложить налогом; ~ акчасы налоговые деньги
салым салучы (сущ.) экон. налогооблагатель
салым түләүче (сущ.) экон. налогоплательщик
тартулык (прил.) этногр. приготовленный в подарок невесте; ~ кием-салым одежда в подарок невесте
III(сущ.) диал. 1. разг. штраф; ~ түләтү заставлять платить штраф 2. см. салым түләм (сущ.) разг. 1. оплата, расплата 2. приплата; ~ен түләрсеңме? приплату-то дашь?
шедуляр керем салымы (сущ.) эк. шедулярный подоходный налог
II(сущ.) 1. письменность; письмо; славян язуы славянское письмо; гарәп язуы арабская письменность || письменный; язу билгеләре письменные знаки; письмена 2. почерк; таныш язу знакомый почерк; вак язу мелкий почерк; балалар язуы белән язылган хат письмо, написанное детским почерком 3. мн. ч. язулар письмена; Мисыр язулары египетские письмена; рун язулары рунические письмена 4. 1) запись, записка; бумага; президиумга язу җибәрү передать записку в президиум; өстәл өстендәге язуларны тәртипкә китерү привести в порядок записи (бумаги) на столе 2) запись; подпись, надпись; дәфтәр читендәге язу запись на полях тетради; таш плитә өстендәге язу надпись на каменной плите; йөзектәге язу надпись на колечке; рәсем астындагы язу подпись под рисунком 5. разг. бумага, документ; салым язуы бумага о налоге; җыелышка чакырып язу җибәргәннәр прислали бумагу с приглашением на собрание
Тәсадеф