Русско-татарский словарь:
веятель (сущ.)(м) см. веяльщик веять (гл.) 1. исү, өрү; ветер веет җил исә 2. что җилгәрү; веять зерно ашлык җилгәрү 3. җилфердәү, җилбер-җилбер килү; веют знамена байраклар җилферди 4. безл. чем исе килү; бәреп тору, сизелү, аңку; веет прохладой салкынча һава бәреп тора
навеять (гл.) 1. что исеп (өреп) китерү, [өреп] алып килү; ветер навеял прохладу җил салкынча һава алып килде 2. что, чего [күп итеп] җилгәрү, җилгәреп кую; суыру, суырып кую; навеять овса бик күп солы җилгәрү навеять грусть (тоску) эчне пошыру; навеять сон йокыга талдыру
пахнуть (гл.)чем, разг. исеп кую; пахнуло холодом салкынча җил исеп куйды
прохлада (сущ.)(ж)салкынча һава; җиләс һава; утренняя прохлада иртәнге салкынча һава
прохладно (нареч.)в знач. сказ. безл. салкынча; җиләс; сегодня прохладно бүген салкынча
прохладный (прил.) 1. салкынча, җиләс; прохладный день салкынча көн; прохладная вода салкынча су 2. перен. салкын; прохладные отношения салкын мөнәсәбәтләр
свежесть (сущ.)(ж) 1. сафлык, чисталык; свежесть воздуха һаваның сафлыгы 2. (прохлада) салкынчалык, салкынча җил, җиләслек; свежесть ветра җилнең салкынчалыгы; свежесть утра иртәнең җиләслеге; пахнуло свежестью салкынча җил исеп куйды 3. төсе китмәгәнлек, ачыклык, уңмаганлык; свежесть красок буяуларның ачыклыгы 4. тотылмаганлык, киелмәгәнлек, чисталык; свежесть белья эчке киемнәрнең чисталыгы 5. перен. яңалык; свежесть мыслей фикерләрнең яңалыгы не первой свежести 1) (лежалый) бик үк яңа түгел, искергән; 2) (не очень чистый) бик үк чиста түгел
свежеть (гл.) 1. суыта (салкынайта) төшү, салкынчалану, җиләсләнү; к ночи свежеет төнгә таба көн суыта төшә 2. (становиться здоровее, румянее) тазарып китү, матурланып китү, яшәреп китү
свежий (прил.) 1. яңа …ган, яңа гына; …ган, әле генә …гән; свежее молоко яңа сауган сөт; свежее мясо яңа суйган ит; свежий хлеб яңа пешкән икмәк 2. тозланмаган, ысланмаган, какланмаган, свежий; свежий огурец яшь кыяр 3. саф, чиста; свежий воздух саф һава 4. (прохладный) салкынча, җиләс; свежий ветер салкынча җил 5. (не утративший яркости) төсе китмәгән, уңмаган, ялтыравы бетмәгән; свежие краски ялтыравы бетмәгән буяулар 6. тотылмаган, киелмәгән, керләнмәгән, чиста; свежая рубашка чиста күлмәк 7. перен. яңа, яңарган; со свежими силами яңа көч белән 8. яңа, иң соңгы; свежая мысль яңа фикер; свежие новости иң соңгы хәбәрләр 9. перен. саф; встал со свежей головой саф баш белән торды 10. таза, әйбәт; у него свежий вид ул таза кыяфәтле
свежо (нареч.)в знач. сказ. безл. салкынча, җиләс; по утрам свежо иртәләрен салкынча
смениваться (гл.) простореч. см. сменяться сменить (гл.)кого-что алмаштыру, алыштыру; сменить белье белье алмаштыру; сменить работу эшне алыштыру; сменить дежурного дежурныйны алмаштыру; прохлада сменила зной эсселекне салкынча һава алмаштырды сменить гнев на милость ачу бетү, ачу басылу
смениться (гл.)алмашыну, алышыну; караул сменился каравыл алышынды; зной сменился прохладой эсселек салкынча һава белән алышынды
холодок (сущ.)(м) 1. салкынчалык; күләгә, күләгәле урын; җиләслек; утренний холодок иртәнге салкынчалык; отдыхать в холодке күләгәле урында ял итү 2. калтырану; холодок пробежал по телу тәне калтыранып куйды 3. перен. (сдержанность, равнодушие) салкынлык, читләшү
чтоб (союз) 1. өчен, ... дип, теләге белән; я спешу, чтоб не опоздать на поезд мин поездга соңга калмас өчен ашыгам; пришел, чтоб взять книгу китап алырга дип килгән; 2. ... сен(сеннәр), ... ны(ын); кричи, чтоб скорее подавали кычкыр, тизрәк китерсеннәр; он любит, чтобы, ему льстили ул тәлинкә тотканны ярата; 3. (в знач. частицы) ... ыры (... ере); ... сын, ... масын; чтоб ты лопнул! чәнчелгере!; чтобы этого больше не было! бу кабатланмасын! бу кабатланасы булмасын! Не то, чтоб(ы) см. тот чтобы 1. союз цели өчен, … дип. ; я тороплюсь, чтобы успеть на поезд поездга өлгерү өчен ашыгам; я пришел, чтобы взять книгу мин китап алырга дип килдем 2. союз изъясн. …сей, …ны; я сомневаюсь, чтобы он остался доволен аның канәгать калуына шикләнәм 3. частица разг. …ыры, ..сын; чтобы этого больше не было! бу башка кабатланмасын! не то чтобы или не так чтобы ул чаклы … түгел; не то чтобы холодно, а прохладно ул чаклы салкын түгел, ә салкынча
Татарско-русский словарь:
салкынсу (прил.) диал. см. салкынча салкынча (прил.) 1. прохладный, холодноватый; ~ җәй прохладное лето 2. перен. прохладный, равнодушный, холодно-безразличный; ~ мөнәсәбәтләр прохладные отношения ||(нареч.) 1. перен. прохладно, холодновато; равнодушно, безразлично; тәкъдимне ~ кабул итү принять предложение прохладно 2. в знач. сказ. безл. прохладно; өйдә ~ в доме прохладно
салкынчалану (гл.)(неперех.) свежеть, чуть похолодать, становиться/стать прохладным, холодноватым
салкынчалык (сущ.) 1. холодок, прохладность, свежесть; һаваның ~гы свежесть воздуха; иртәнең ~гы прохладность утра 2. перен. прохладность, равнодушие, безразличие; эшкә ~к равнодушие к работе
Тәсадеф