Русско-татарский словарь:
бросать (гл.) 1. кого-что ташлау, ыргыту, ату, атып бәрү; бросать гранату граната ыргыту 2. кого-что (покидать, оставлять) ташлау, ташлап китү, калдыру, калдырып китү; бросать семью семьяны ташлау; бросать позицию позицияне ташлап китү 3. что и с неопр. (прекращать что-л, делать) ташлау; бросать курить тәмәке тартуны ташлау; бросайте работу! эшне ташлагыз! 4. кого-что (направлять в большом количестве) кертү, чыгару; җибәрү; бросать войска в бой сугышка гаскәрләр кертү; бросать товары на рынок базарга товарлар чыгару; бросать дополнительные средства на строительство төзелешкә өстәмә акча җибәрү 5. что (направлять, пускать) чәчү; сибү; солнце бросает лучи кояш нурларын сибә бросать деньги на ветер акчаны әрәм итү, акчаны җилгә очыру; бросать на произвол судьбы язмыш ирегенә ташлау; бросать тень на кого-что йөзгә кара ягу; бросать взгляд на кого-что күз ташлау; бросать жребий шобага салу, шобага тоту; меня бросает то в жар, то в холод тәнем эсселе-суыклы булып китә; бросать камешки в чей огород кемнең булса бакчасына таш ыргыту (кешегә төрттереп әйтү, тешләп әйтү мәгънәсендә)
бросаться (гл.) 1. чем ыргытышу, атышу, бәрешү; бросаться снежками кар атышу (ыргытышу) 2. на кого-что ташлану, ыргылу; собаки бросаются на прохожих этләр үтеп баручыларга ташланалар 3. (устремляться на помощь) ташлану; бросаться на помощь ярдәмгә ташлану 4. (прыгать с высоты) сикерү, ташлану; бросаться в воду суга ташлану 5. страд. от бросать бросаться в глаза күзгә чалыну, күзгә ташлану; бросаться в драку сугыша башлау; бросаться деньгами акчаны җилгә очыру, акчаны әрәм итү; бросаться со всех ног җан-фәрманга йөгерә башлау; бросаться словами авызы ни әйткәнне колагы ишетмәү
вздуть I(гл.)что 1. [өреп] очыру, [өреп] очырып жибәрү; [өреп] күтәрү; ветер вздул листья к небу җил яфракларны күккә очырды 2. безл. (сильно увеличить в объеме) күптерү, кабарту; вздуло живот эч күбенде 3. перен. разг. артык күтәрү; күпертү; вздуть цены бәяләрне артык күтәрү 4. прост. (зажечь) кабызу, кабындыру, кабызып (кабындырып) жибәрү; вздуть огонь ут кабызып жибәрү
вид I(сущ.)(м) 1. күренеш; вид леса издалека урманның ерактан күренеше; виды Памира Памир күренешләре 2. кыяфәт; чырай; килбәт, килеш-килбәт; больной вид авыру кыяфәт; здоровый вид таза кыяфәт; смешной вид көлкеле кыяфәт 3. килеш; в исправленном виде төзәтелгән килеш; в пьяном виде исерек килеш 4. күз алды; скрыться из виду күз алдыннан югалу 5. мн. виды ният, теләк, исәп, план; виды на будущее киләчәккә исәп вид на жительство уст. паспорт, тору кәгазе; для вида күз буяу өчен; на вид, по виду, с виду тыштан караганда; под видом кого … дигән булып, … дигән сылтау белән, …га салынып; видавший виды күпне күргән, ачысын-төчесен татыган; иметь виды на кого-что исәп тоту, ният тоту; делать вид …мәмешкә салыну; …мәмешкә салышу; ни под каким видом һичничек, һичбер хәлдә; поставить на вид что кому җиңелчә шелтә бирү; упустить из виду күздән очыру, оныту
впух (нареч.) разг. 1. (совсем, окончательно) бөтенләй, тәмам, бернәрсәсен калдырмыйча; 2. бик бай; разрядилась впух бик бай киенгән. Разнести впух и впрах разг. пыр туздыру, көлен күккә очыру, тар-мар китерү
выбросить (гл.) 1. кого-что ташлау, чыгарып ташлау, ыргыту, чыгарып ыргыту, ату, чыгарып ату; выбросить мусор чүпне, чыгарып ташлау 2. (резким движением) [алга] ташлау, сузу; выбросить руки кулларны ташлау 3. перен. что, разг. чыгару; выбросить товар на рынок базарга товар чыгару выбросить за борт чыгарып ташлау; выбросить из головы баштан чыгарып ташлау; выбросить на улицу 1) (выселить) урамга чыгарып ташлау; 2) (лишить работы) эштән куу; выбросить на ветер җилгә очыру
запустить I(гл.) 1. что, чем разг. томыру, ыргыту, җибәрү; запустить камень (камнем) таш белән җибәрү; запустить искусственный спутник ясалма иярчен җибәрү 2. что очыру; запустить змей очырткыч очыру 3. что, разг. җибәрү, эшләтә башлау; кабызып җибәрү; запустить мотор моторны җибәрү 4. что, разг. тыгу; запустить руку в карман кулны кесәгә тыгу 5. что, разг. батыру; кошка глубоко запустила когти мәче тырнакларын тирән батырды 6. кого-что, разг. җибәрү; запустить карасей в пруд буага табанбалыклар җибәрү
испугать (гл.)кого-что куркыту, котын алу, котын очыру; (обычно животное) өркетү
кидать (гл.) 1. кого-что, чем ыргыту, ташлау, чөю, ату; кидать камни в воду суга ташлар ыргыту; кидать гранату граната чөю; кидать снежками кар йомарлап ату 2. обычно безл. кого-что чайкалдыру, ыргыту; лодку кидало из стороны в сторону көймәне як-якка чайкалдыра кидать в дрожь кого калтырату; кидать в озноб кого туңдыру, өшетү; кидать в пот кого тирләтү; кидать деньги на ветер акчаны җилгә очыру, акчаны суга салу; кидать жребий шобага салу; кидать то в жар, то в холод эсселе-суыклы булып китү
мести (гл.) 1. что себерү; мести мусор чүп себерү 2. что и без доп. очыру, себерү, туздыру; ветер метет пыль җил тузан туздыра; в поле метет безл. кырда себерә
оставаться (гл.) см. остаться оставить (гл.) 1. кого-что калдыру; онытып калдыру; оставить ребенка дома баланы өйдә калдыру; оставить чемодан в вагоне вагонда чемоданны онытып калдыру 2. что (сохранить, приберечь) калдыру; оставить для кого-л. билет в театр театрга билет калдыру; оставить хлеба на ужин кичке ашка икмәк калдыру 3. кого-что калдыру; оставить пол некрашеным идәнне буямый калдыру; оставить закон в силе законны көчендә калдыру; оставить вопрос открытым мәсьәләне ачык калдыру 4. что (передать) калдыру; оставить наследство мирас калдыру 5. кого-что калдыру, алып калу; оставить гостей ночевать кунакларны кунарга алып калу 6. кого-что ташлау, ташлап (калдырып) китү; калдыру; оставить семью семьясын ташлап китү 7. что (прекратить) ташлау; туктату; оставить разговоры сөйләшүне туктату 8. кого-что без чего …сыз калдыру; оставить без хлеба икмәксез калдыру; оставить просьбу без внимания үтенечне игътибарсыз калдыру оставить дураком (в дураках) төпсез чанага утырту кәкре каенга терәтү; оставить с носом коры калдыру; оставить по себе память исем калдыру; не оставить камня на камне көлен күккә очыру
пепел (сущ.)(м)көл; обратить в пепел көлгә әйләндерү, көлен күккә очыру возродиться из пепла хәрабәдән күтәрелү
перепугать (гл.)кого-что бик нык куркыту (өркетү), котын очыру, котын алу
прах (сущ.)(м) 1. уст. (пыль) тузан; развеять в прах көлен күккә очыру 2. (останки) мәет, үлек прахом пойти юкка чыгу, һәлак булу
прогулять (гл.) 1. (берникадәр вакыт) йөрү, (берникадәр вакытны) йөреп үткәрү; прогулять час бер сәгать йөрү 2. что и без доп. разг. йөреп (йөри-йөри) …сыз калу, …мый калу; прогулять обед йөреп ашсыз калу 3. что и без доп. (совершить прогул) прогул ясау, эшкә чыкмау, эшкә чыкмый калу 4. что. прост. (промотать) типтереп [акча] туздыру, туздырып бетерү, җилгә очыру
протранжирить (гл.) разг. фам. җилгә очыру, җилгә очырып бетерү, туздырып бетерү, типтереп бетерү, тотып бетерү (акчаны, милекне)
пух (сущ.)(м)мамык; козий пух кәҗә мамыгы; лебяжий пух аккош мамыгы в пух и в прах [разнести, разбить] як көлен күккә очыру; ни пуха ни пера юлың уң булсын
разбросать (гл.) 1. что таратып ташлау, таратып кую, таратып җәю; разбросать бумагу кәгазьләрне таратып ташлау; разбросать сено печәнне таратып җәю 2. что (широко раскинуть) җәю, тарату 3. что тарату, очыру; исраф итү; разбросать деньги на ветер акчаны җилгә очыру 4. перен. кого-что төрле якка ташлау, тарату; жизнь разбросала нас тормыш безне төрле якка ташлады
раздуть (гл.)что 1. өреп очыру, тарату; ветер раздул тучи җил болытларны таратты; раздуть пепел көлне өреп очыру 2. (разжечь) өреп үрләтү, өреп дөрләтү, өреп кабызып җибәрү 3. (надуть) өреп кабарту; раздуть пузырь куыкны өреп кабарту 4. безл. шешенү, күбенү, шешеп чыгу, күбеп чыгу; щеку раздуло яңагы шешеп чыкты 5. перен. арттыру, арттырып күрсәтү, [бик нык] күпертү, күпертеп күрсәтү; раздуть штаты штатларны күпертү
II(гл.)что, прост. (растратить) туздырып бетерү, исраф итеп бетерү, җилгә очыру
расточение (сущ.)(с) мн. нет, книж. см. расточать расточитель (сущ.)(м)туздыручы, исраф итүче, әрәм-шәрәм итүче, җилгә очыручы, артык юмарт кеше
растранжиривать (гл.) см. растранжирить растранжирить (гл.)что, разг. әрәм-шәрәм итеп бетерү, җилгә очыру, туздырып бетерү; растранжирить деньги акчаны әрәм-шәрәм итеп бетерү
растранжировать (гл.) разг. туздыру, әрәм-шәрәм итү, түгү-чәчү, юк-барга тарату, җилгә очыру
сдуть (гл.)что 1. өреп төшерү, өреп очыру; сдуть пыль с полки киштәдәге тузанны өреп төшерү 2. прост. (списать тайком) күчерү, күчереп язу
сорить (гл.) 1. чем и без доп. чүпләү, чүп-чарлау 2. перен. чем, разг. туздыру, җилгә очыру әрәм-шәрәм итү, бушка (әрәмгә) түгү; сорить деньгами акча туздыру
стереть (гл.)что 1. (вытереть) сөртү, сөртеп алу; стереть пыль тузан сөртү 2. (уничтожить) бетерү; стереть рисунок рәсемне бетерү 3. перен. (изгладить) бетерү, юкка чыгару; югалту; стереть грань между кем-чем-л. …арасында булган чикне юкка чыгару, …арасындагы аерманы бетерү 4. кырдыру, суйдыру; кыру, сую; кырылу, суелу; стереть ногу аякны кырдыру 5. (измельчить) изү, изеп ясау, уып ваклау, уып [порошок] ясау; стереть мел в порошок акбурны уып порошок ясау; стереть краску буяу изү; стереть табак тәмәкене уып ваклау стереть в порошок кого көлен күккә очыру; стереть кого с лица земли җир йөзеннән юк итү, җир йөзеннән себереп түгү (ташлау)
ужаснуть (гл.)кого-что котын алу, котын очыру, куркыту, имәндерү, хәвефләндерү
ухнуть (гл.) однокр. 1. гөрселдәү, гөрелдәү, күкрәү, дөбердәп китү; ухнула бомба бомба гөрселдәде 2. ух дип кычкыру, ух дип кую, ухылдап кую; в роще ухнул филин куаклык эчендә мәче башлы ябалак ухылдап куйды 3. что, прост. томыру, тондыру, кинәт атып җибәрү, кинәт түгеп җибәрү, төшереп җибәрү; ухнуть камень в овраг ташны чокырга томыру 4. прост. (упасть) лач итеп барып төшү, лап итеп егылу; ухнул в лужу лач итеп күлдәвеккә барып төште 5. что, прост. (израсходовать) тотып бетерү, туздыру, исраф итү, очыру; ухнуть уйму денег бик күп акча туздыру 6. прост. (исчезнуть) бетү, юкка чыгу; ухнули денежки акча бетте 7. кого-что, по чему, прост. (ударить) шап итеп сугу, кундыру; ухнуть кулаком по столу йодрык белән шап итеп өстәлгә сугу
цвести (гл.) 1. чәчәк ату, чәчәкләнү; серкә очыру; яблоня цветет алмагач чәчәк ата; рожь цветет арыш серкә очыра 2. перен. (о человеке) чәчәк кебек булу, шаулап чәчәк ату; 3. перен. (процветать) чәчәк ату, алга китү, алга бару, үсү 4. (о стоячей воде) яшелләнү, бака ефәге белән каплану; пруд цветет буа яшелләнә
цветение (сущ.)(с) см. цвести; цветение ржи арышның серкә очыруы; цветение воды суның яшелләнүе
Татарско-русский словарь:
очырту 1. (понуд.) от очыру 2; самолётка утыртып ~у отправить самолётом 2. (гл.)(перех.) см. очыру(в знач. 1, 3, 4, 8); космик корабльләр ~у запустить космические корабли 3. гонять (заставляя взлететь); күгәрченнәр ~у гонять голубей 4. перен. мчать, гнать (машину, лошадь) 5. перен. работать (делать) быстро (проворно) 6. (гл.)(неперех.) перен. слишком торопиться (при чтении, разговоре) 7. (гл.)(перех.) перен. прост. стибрить, стырить, слимонить (чужую вещь) 8. (гл.)(неперех.) перен. прост. врать, лгать
очыру (гл.)(перех.) 1. запускать/запустить, пускать/пустить (планёр, змей, спутник, космический корабль) || запуск, пуск; баллистик ракеталар ~у запуск баллистической ракеты 2. давать/дать возможность улететь; выпускать/выпустить в воздух; читлектәге кошны ~у выпустить птицу из клетки 3. мести, развеивать/развеять (снег, песок) 4. трепать, колыхать; развевать, раздувать (флаг, верхушки деревьев, дым) 5. поднимать/поднять, вздымать, клубить (снег, пыль, пух) 6. срывать/сорвать, уносить/унести, сдувать/сдуть (бумаги со стола, шляпу с головы ветром) 7. учить летать (о птицах) 8. перен. разг. пускать/пустить, швырять/швырнуть (с силой вверх или в сторону); отшвыривать/отшвырнуть (пинком, ударом); урындыкны тибеп ~у пинком отшвырнуть табурет 9. перен. разг. сбрасывать/сбросить, откидывать/откинуть кого-что (вниз, под гору, под откос, в овраг) 10. перен. разг. разогнать (сон); рассеивать (тоску) 11. перен. разг. разбрасывать/разбросать, пускать/пустить на … (о деньгах, богатстве) 12. перен. прост. выгонять/выгнать; вышибать/вышибить; эшеннән ~у вышибить с работы
серкә очыру (гл.)(неперех.) отцвести (о злаках); рассеять пыльцу
Тәсадеф