Русско-татарский словарь:
вылечивать (гл.) см. вылечить вылечиваться (гл.) 1. см. вылечиться; 2. страд. от вылечивать
вылечить (гл.)кого-что терелтү, савыктыру, дәвалап сәламәтләндерү (савыктыру, терелтү)
вылечиться (гл.)терелү, савыгу, дәваланып терелү (савыгу, сәламәтләнү)
гипноз (сущ.)(м)гипноз; сеанс гипноза гипноз сеансы; лечить гипнозом гипноз ярдәмендә дәвалау
давить (гл.) 1. на кого-что басу; басым ясау; снег давит на крышу кар түбәне баса 2. что кысу; сапог давит ногу итек аякны кыса 3. перен. кого-что кысу, ирек бирмәү; давить инициативу инициативаны кысу 4. что сыгу; давить лимон лимонны сыгу 5. кого-что буу, буып үтерү; лиса давит кур төлке тавыкларны буып үтерә 6. кого-что (калечить, убивать) тапта(т)у, имгәтү, таптап үтерү 7. перен. кого-что кысу, изү; тоска давит кайгы изә 8. безл. что (о чувстве боли) кысу, кысылу; мне давит грудь минем күкрәгем кыса
долечивать (гл.) см. долечить долечиваться (гл.) 1. см. долечиться; 2. страд. терелтеп җиткерелү; сәламәтләндереп җиткерелү, савыктырып җиткерелү
долечить (гл.) 1. терелтеп җиткерү, савыктырып җиткерү, сәламәтләндереп җиткерү; 2. разг. дәвалый-дәвалый ...хәлгә җиткерү
долечиться (гл.) 1. дәвалануны ахырына җиткерү; 2. разг. дәвалана-дәвалана берәр зарар китерү
залечивать (гл.) см. залечить залечиваться (гл.) 1. см. залечиться; 2. страд. от залечивать
залечить (гл.) 1. что дәвалап төзәтү; залечить рану җәрәхәтне дәвалап төзәтү 2. когочто, разг. (измучить лечением) ялгыш дәвалап сәламәтлеген начарлату; белмичә дәвалап эштән чыгару
залечиться (гл.)төзәлү; рана залечилась яра төзәлде
излечивать (гл.) см. излечить излечиваться (гл.) 1. см. излечиться; 2. (поддаваться лечению) дәвалап булу 3. страд. от излечивать
излечить (гл.)кого-что, книжн. дәвалап сәламәтләндерү (савыктыру)
излечиться (гл.) книжн. дәваланып сәламәтләнү, дәваланып савыгу
изуродовать (гл.)кого-что 1. (обезобразить) ямьсезләү, ямьсезләп бетерү 2. (искалечить) гарипләү, гарипләп бетерү, имгәтеп бетерү 3. (испортить) бозу, бозып бетерү; изуродовать детей плохим воспитанием начар тәрбияләп балаларны бозу
искалеченный (прил.) 1. прич от искалечить; 2. гарип, гарипләнгән, имгәнгән; искалеченная рука имгәнгән кул 3. перен. бозылган; искалеченная жизнь бозылган тормыш
искалечивать (гл.) см. искалечить искалечить (гл.)кого-что 1. имгәтү, гарипләү 2. перен. бозу; дурное воспитание искалечило ребенка начар тәрбия баланы бозды
искалечиться (гл.)имгәнү, гарипләнү, гарипләнеп бетү
калечить (гл.)кого-что 1. (делать калекой) гарип итү, гарипләү, имгәтү, зәгыйфләтү 2. бозу; калечить ребенка неправильным воспитанием баланы ялгыш тәрбияләп бозу
калечиться (гл.) разг. 1. гарипләнү, имгәнү; 2. перен. бозылу, психик гарипләнү; 3. страд. гарипләндерелү, имгәтелү
лечение (сущ.)(с) см. лечить, лечиться; амбулаторное лечение амбулаториядә дәвалау, амбулаториягә йөреп дәвалану; лечение туберкулеза туберкулездан дәвалау; курс лечения дәвалау курсы
лечить (гл.)кого-что дәвалау, дарулау
лечиться (гл.)дәвалану, дарулану
отпоить (гл.)кого-что 1. (кончить поить) эчертеп бетерү, эчертү; отпоить лошадей атларны эчертү 2. (вырастить на жидкой пище) эчереп үстерү; отпоить теленка молоком бозауны сөт эчереп үстерү 3. разг. (вылечить) эчереп савыктыру, эчереп сәламәтләндерү; эчереп терелтү
отходить I(гл.) см. отойти II(гл.)кого, разг. (вылечить) карап сәламәтләндерү, тәрбияләп савыктыру
переехать (гл.) 1. что, через что аркылы чыгу (кичү, үтү); переехать [через] дорогу юл аркылы чыгу 2. кого-что. разг. (искалечить) таптатып үтү, таптап узу, таптатып китү 3. күченү, күчеп китү, күчү; переехать в новый дом яңа йортка күченү
перекалечивать (гл.) разг. см. перекалечить перекалечиваться (гл.) страд. разг. имгәтеп бетерелү, зәгыйфьләндереп бетерелү, гарипләндереп бетерелү
перекалечить (гл.)кого-что имгәтеп (гарипләндереп) бетерү (барысын да яки күпне)
перелечивать (гл.) разг. см. перелечить перелечиваться (гл.) разг. см. перелечиться перелечить (гл.) разг. 1. дәвалап чыгу; сәламәтләндерү (күп кешене); 2. шутл. артык дәвалау (кирәгеннән арттырып җибәрү); его не то недолечили, не то перелечили аны әллә дәвалап җиткермәделәр, әллә артыграк дәваладылар
перелечиться (гл.) разг. артык озак дәваланып зарар килү
под (подо=, подъ=)(прист.) 1. фигыль ясаганда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә бирелә; 1) астына дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подложить астына салу; подставить астына кую; подстелить астына җәю; подклеить астына ябыштыру; 2) янына дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подбежать янына йөгереп килү; подползти янына үрмәләп килү; подвести янына алып килү; 3) өстәп дигән хәл фигыль ярдәмендә, мәс. подлить өстәп кою; подкачать өстәп суырту; подсыпать өстәп сибү; 4) бераз дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подгнить бераз черү; подлечиться бераз дәвалану; подмокнуть бераз юешләнү; 5) төшү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. подвинтить бора төшү; подсластить тәмлеләндерә төшү; подкрутить бөтерә төшү; 6) астыртын дигән рәвеш ярдәмендә, мәс. подговорить астыртын котырту; подслушать астыртын тыңлап ишетү; подсмотреть астыртын карап күреп алу; подсказать астыртын әйтү; 7) кушылып дигән хәл фигыль ярдәмендә, мәс. подпеть кушылып җырлау; подыграть кушылып уйнау; 8) җибәрү дигән дәрәҗә фигыле ярдәмендә, мәс. подбросить чөеп җибәрү; подхватить күтәреп җибәрү; подморозить суытып җибәрү; 9) кайбер пристовкалы фигыльләрнең бары төп фигылен генә тәрҗемә итү юлы белән, мәс. подготовить хәзерләү; подмести себерү; подогреть җылыту 2. исем һәм сыйфат ясаганда кулланылып, түбәндәге чаралар ярдәмендә тәрҗемә ителә; 1) астындагы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. поджелудочный ашказаны астындагы; подстрочный юл астындагы; подкожный тире астындагы; 2) янындагы дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. подмосковный Мәскәү янындагы; подгородный шәһәр янындагы; 3) кече дигән сыйфат ярдәмендә, мәс. подкласс кече класс; подстанция кече станция 4) ярдәмчесе дигән исем ярдәмендә, мәс. подмастерье мастер ярдәмчесе; подпасок көтүче ярдәмчесе; 5) исем ясагыч …ча кушымчасы ярдәмендә, мәс. подгруппа төркемчә; подотдел бүлекчә; подвид төрчә
подлечивать (гл.) см. подлечить подлечиваться (гл.) 1. см. подлечиться; 2. страд. от подлечивать
подлечить (гл.)кого-что, разг. [бераз] дәвалап алу, дәвалаштыру; подлечить старую рану электән калган яраны бераз дәвалап алу
подлечиться (гл.) разг. [бераз] дәвалану, [бераз] дәваланып алу; подлечиться на курорте курортта бераз дәвалану
поднять (гл.) 1. кого-что күтәрү, күтәреп алу; иелеп алу; поднять мешок капчыкны күтәреп алу; поднять двухпудовую гирю ике потлы герне күтәрү; мне тебя не поднять мин сине күтәрә алмам 2. кого-что менгерү, күтәрү; поднять вещи на третий этаж әйберләрне өченче катка менгерү; поднять флаг флаг күтәрү; поднять руку кул күтәрү; поднять якорь якорьны күтәрү 3. кого-что күтәреп торгызу, аягына бастыру, торгызу; поднять упавшего егылган кешене күтәреп торгызу; поднять повалившийся забор ауган койманы торгызу 4. кого-что, разг. (вылечить) аякка бастыру, терелтү; поднять больного авыруны аякка бастыру 5. перен. кого-что кузгату, күтәрү; поднять полк в атаку полкны атакага күтәрү 6. что биегәйтү, күтәрү; поднять уровень воды суның биеклеген күтәрү 7. кого-что (разбудить) уяту, торгызу; подними меня в семь часов утра мине иртәнге җидедә уят 8. перен. кого-что күтәрү; поднять массы на досрочное выполнение плана планны срогыннан алда үтәү өчен көрәшкә массаларны күтәрү 9. перен. что арттыру, күтәрү; поднять цены бәяләрне арттыру; поднять производительность труда хезмәт җитештерүчәнлеген күтәрү 10. перен. что яхшырту; әйбәтләндерү, күтәрү; поднять настроение кәефне яхшырту; поднять дух рухны күтәрү 11. что үстерү, күтәрү, яхшырту; поднять хозяйство хуҗалыкны үстерү; поднять дела в колхозе колхозда эшләрне яхшырту 12. что, с.-х. күтәрү, сөрү; поднять пар пар күтәрү; поднять целину чирәм күтәрү 13. кого-что, разг. (вырастить, воспитать) тәрбияләп үстерү, аякка бастыру поднять восстание восстание күтәрү; поднять глаза күтәрелеп карау; поднять голову башны күтәрү (югары тоту); поднять голос өзеп әйтү, кистереп әйтү (үз фикереңне), поднять голос в защиту кого кемне дә булса яклап чыгу; поднять дело против кого берәр кешегә каршы эш кузгату; поднять на [должную] высоту тиешле югарылыкка күтәрү; поднять на смех кого көлкегә калдыру, мәсхәрәләү; поднять на щит кого артык мактау, күкләргә күтәреп мактау; поднять оружие корал күтәрү, корал тотып каршы чыгу
покалечить (гл.)кого-что. разг. имгәтү, гарип итү, гарипләндерү
покалечиться (гл.)имгәнү, гарипләнү
полечить (гл.)бераз дәвалау, бераз дәвалап алу
полечиться (гл.)бераз дәвалану, бераз дәваланып алу; вам необходимо полечиться сезгә бераз дәваланырга кирәк
попользоваться (гл.) 1. бераз файдалану; я немного попользовался его книгой. аның китабы белән мин бераз файдаландым; 2. устар. (полечиться) дәвалану
пролечивать (гл.) см. пролечить пролечиваться (гл.) 1. см. пролечиться; 2. страд. дәвалануга (акча) тотылу
пролечить (гл.) 1. (берникадәр вакыт) дәвалау; пролечить больного целый год авыруны ел буе дәвалау; 2. дәвалануга (акча) тотып бетерү
пролечиться (гл.)(берникадәр вакыт) дәвалану, дәваланып (берникадәр вакыт) үткәрү; пролечиться несколько лет берничә ел дәвалану
простругать (гл.) см. прострогать простругивать (гл.) см. простругать простуда (сущ.)(ж)салкын тию, суык тию; лечиться от простуды салкын тиюдән дәвалану
радикально (нареч.)кискен, катгый рәвештә; бөтенләй, тәмам, төбе-тамырыннан, нигезеннән; радикально проводить в жизнь катгый рәвештә тормышка ашыру; радикально излечиться тәмам (бөтенләйгә) сәламәтләнү; радикально изменить тамырыннан үзгәртү
раздавить (гл.) 1. что таптатып изү, таптатып җимерү; кысып сыту; раздавить помидор помидорны кысып сыту 2. кого-что (придавить, искалечить) таптатып үтерү, таптатып имгәтү; изү, басу 3. перен. кого-что тар-мар итү, юк итү; раздавить врага дошманны тар-мар итү 4. перен. кого-что изү; известие раздавило его хәбәр аны изде
убедить (гл.)кого-что 1. в чем ышандыру, инандыру; убедить слушателей в своей правоте тыңлаучыларны үзеңнең хаклы икәнлегеңә ышандыру 2. с неопр. күндерү; убедить кого-л. лечиться берәрсен дәваланырга күндерү
увечиться (гл.) 1. (калечиться) имгәнү, гарипләнү 2. страд. от увечить
уродовать (гл.) 1. кого-что ямьсезләү, бозу; оспа уродует лицо чәчәк авыруы йөзне ямьсезли 2. кого-что (калечить) гарипләндерү, гарипләтү, гарип итү, имгәтү; ранения уродуют людей яраланулар кешеләрне гарип калдыра 3. кого-что (портить) ямьсезләү , шыксызлау; уродовать себя плохой прической начар прическа белән үзеңне ямьсезләү 4. перен. , что (искажать) бозу; уродовать чью-л. мысль кемнең дә булса фикерен бозу
Татарско-русский словарь:
әмәлләү (гл.)(перех.) разг. 1. мастерить/смастерить, изготовить (ветряную мельницу из камышинок, шалаш из пихтовой хвои и т. п.) 2. 1) приобретать/приобрести, справлять/справить (разными путями; любым путём); кием-салым ~ справлять одежду 2) устроить (помочь достать что-л., поступить куда-л. и т. п.) 3. готовить/сготовить, приготовить, состряпать (обед, ужин); ашарга ~ приготовить поесть; йомырка тәбәсе ~ приготовить яичницу (на скорую руку) 4. небрежно сочинить, написать что-л., смастерить (кое-как стихи, рассказы) 5. лечить, подлечивать см. тж. юшләү
биртелү (гл.)(неперех.) 1. вывихнуться; подвернуться; җилкә сөяге ~де вывихнулась плечевая кость 2. калечиться, искалечиться, изувечиться; получать/получить увечье; сугыштан ~еп кайту вернуться с войны искалеченным 3. перен. надломиться, сдаваться/сдаться (оказавшись в трудном положении)
биртү (гл.)(перех.) диал. 1. ушибить, калечить, искалечить 2. перен. надломить, надрывать/надорвать (об ослаблении душевных и физических сил)
бушка (нареч.) 1. безрезультатно, напрасно, зря, вхолостую; попусту разг. , впустую разг. (работать, ходить и т. п.); ~ барып килү напрасно сходить; вакытны ~ үткәрү впустую проводить время; цех ~ эшләде цех работал вхолостую 2. просто так, не просто так, без причины; ~ ашатмый торгандыр әле, берәр нәрсәсе бардыр не просто так кормит, наверное, что-нибудь затевает 3. перен. дёшево, даром, за бесценок разг. ; йортны ~ сатканнар дом продали за бесценок 4. бесплатно; без оплаты; ~ эшләү работать без оплаты; ~ дәвалау лечить бесплатно
гарипләндерү (гл.)(перех.) см. гарипләү гарипләнү (возвр.) от гарипләү; становиться/стать уродливым, калекой; калечиться/искалечиться; уродоваться/изуродоваться, увечиться/изувечиться || увечье
гарипләү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечить, сделать калекой, уродовать, изуродовать, увечить, изувечить; үзен үзе ~әү увечить себя 2. перен. портить, калечить, уродовать; әхлакый ~әү нравственно уродовать; кешене эш ~әми, эшсезлек ~и не работа калечит человека, а безделье
дәвалану (возвр.) от дәвалау; лечиться, полечиться || лечение
дәвалау (гл.)(перех.) 1. лечить, врачевать книжн. || лечение, врачевание книжн. || лечебный; авыруны ~у лечить больного; һәртөрле авыруларны ~у врачевать всякие недуги; үлән төнәтмәләре белән ~у лечить настоями из трав; гриппны ~у лечить грипп; ~у гимнастикасы лечебная гимнастика; ~у корпусы лечебный корпус; ~у чаралары лечебные средства 2. перен. лечить; тәнкыйть белән ~у лечить критикой
зәгыйфьләндерү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечить, увечить, изувечить; уродовать; аяк-кулларын ~ү искалечить руки и ноги у кого-л. 2. ослаблять/ослабить, обессиливать/обессилить; йокысызлык аны шактый ~гән бессонница его (её) заметно обессилила
зәгыйфьләү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечить, увечить, изувечить; уродовать, портить; үзен ~әү причинить себе увечье; кыйнап ~әп ташлаганнар избили и искалечили, избили до увечья; караңгыда уку күзләрне ~и чтение в темноте портит глаза (зрение) 2. см. зәгыйфьләндерү2
зәгыфьләнү (гл.)(неперех.) 1. калечиться, искалечиться, увечиться, изувечиться; сугыштан ~еп кайтты с войны вернулся искалеченным 2. слабеть/ослабеть, ослабевать/ослабнуть; обессилить || ослабление; күзләре ~де зрение ослабело; хәтере ~ә башлады память его начала слабеть; төрле авырулардан ~де после различных болезней обессилел
I(перех.) 1. мять, измять; разминать/размять; бәрәңге изү размять (варёный) картофель 2. месить, замешивать/замесить, размешивать/размесить (глину, известь, раствор); камыр изү замесить тесто; камыр изә торган машина тестомесилка 3. давить, раздавливать/раздавить (лимон, апельсин, виноград) 4. сминать, придавить, подмять под себя, искалечить, изувечить, сильно помять; аю аучыны шактый нык изгән медведь сильно помял охотника 5. тереть, растереть (краску, желтки); буяуларны йомырка сарысы белән изү растереть краски на яичном желтке; буяу изүче растирщик красок; изеп ясалган буяу тёртая краска || растирание 6. разводить/развести на чём-л. (краску в олифе, порошок в воде); акбурны җилемдә изү развести мел на клее || разведение 7. топтать, истоптать, вытаптывать; мал-туар чәчүлекне изеп бетергән скотина истоптала посевы 8. перен. давить, угнетать, мучить, тяготеть (одиночество, горе, несчастье, мысль о разлуке); йөрәкне кайгы изә тоска давит сердце 9. угнетать, эксплуатировать || гнёт, угнетение, ярмо, иго; эксплуатация; милли изү национальный гнёт; капитал изүе астында яшәү жить под гнётом капитала
им (сущ.) 1. лекарство, снадобье, целительное средство; бу ~ аңа килешкән это лекарство ему помогло; ~гә калган имгәкле ( погов. ) на снадобье надеяться-быть всегда больным 2. заговор, заклинание, наговор; ~ белән дәвалану лечиться заговором 3. перен. средство, способ избавления от кого-л., чего-л.; аның ~е шул гына только в этом его исцеление
имгәнү (гл.)(неперех.) 1. 1) разбиваться/разбиться, ушибаться/ушибиться, расшибаться/расшибиться, убиваться/убиться, получить повреждения || ушиб (при падении, при ударе и т. д.) 2. калечиться, искалечиваться/искалечиться, покалечиться разг. ; уродоваться, изуродоваться, увечиться, изувечиться, остаться калекой || увечье (при катастрофе, при побоях, ранении) 3. надрываться/надорваться, надсаживаться/надсадиться; повреждаться/повредиться; авыр эштән ~ү надорваться на тяжёлой работе 4. перен. помешаться, лишиться рассудка, потерять рассудок, свихнуться, тронуться разг. ; аның акылы ~гән он помешался, тронулся умом (рассудком, в уме) 5. в знач.(прил.) имгәнгән увечный, искалеченный; ~гән куллар изувеченные руки
имгәтү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечивать/искалечить, увечить, изувечить, уродовать, изуродовать, повреждать/повредить || увечье, уродование; ул аягын ~кән повредил себе ногу; сугышканда бер-береңне ~ү изувечить друг друга в драке 2. надрывать/надорвать, надсаживать/надсадить (какой-л. орган, поднимая что-н. тяжёлое)
имләтү (понуд.) от имләү; просить, лечить (знахарскими способами)
имләү (гл.)(перех.) 1. лечить (знахарскими способами), ворожить, заворожить, колдовать/заколдовать || знахарское лечение, ворожба, колдовство 2. врачевать, лечить народными средствами, снадобьями; ~мәгән им калмады какими только средствами не лечили
имләүче (сущ.) этногр. см. имче имле (прил.) 1. заговорённый со снадобьями 2. см. шифалы; аның кулы ~ его (её) рука благотворна; он (она) может лечить рукой
карашу (взаим.) от карау 1. переглядываться/переглянуться, обмениваться/обменяться взглядом (взглядами) || переглядывание 2. помогать/помочь присматривать (ухаживать) (за ребёнком, за животными и т.п) 3. помогать/помочь в осмотре, осматривать (больных), помогать лечить (больного) 4. помогать/помочь искать, выискивать, подыскивать, подобрать; дусларым миңа эш урыны ~тылар друзья мне помогли подыскать работу
кварц (сущ.) геол. 1. кварц || кварцевый; ~ токымнары кварцевые породы; төтенсыман ~ дымчатый кварц 2. разг. кварц; ~ белән дәвалау лечить кварцем
корчаңгы (сущ.) 1. чесотка || чесоточный; атның ~сын дәвалау лечить чесотку лошади; ~ авыруы чесоточная болезнь; ~ кычытуы чесоточный зуд 2. чесоточный больной; кем кайгысы нәрсәдә, ~ның мунчада (посл.) у каждого своя забота, у чесоточного-баня 3. перен. бран. паршивец || паршивый, шелудивый
өшкерү 1. (перех.) рел. миф. заговаривать/заговорить молитвами, нашёптывать/нашептать молитвенные слова на кого-л. (с целью вылечить от какой-л. болезни) || заклинать здоровье, заговаривание, заклинание 2. бран. проучить, давать/дать урок
савыктыру (гл.)(неперех.) 1. исцелять/исцелить, вылечивать/вылечить || 1) исцеление, вылечивание 2) целительный, целебный; авыруны ~у вылечить больного 2. перен. оздоровлять/оздоровить || оздоровление; икътисади хәлне ~у оздоровить состояние экономики
сәламәтләнү (гл.)(неперех.) излечиваться/излечиться; выздоравливать/выздороветь, поправляться/поправиться || выздоравливание; поправка
сихәтләндерү (гл.)(перех.) исцелять/исцелить; вылечивать/вылечить кого-что || исцеление
тергезү (гл.)(перех.) 1. 1) см. терелдерү, терелтү 2) оживлять/оживить || оживление 3) вылечивать/вылечить || вылечивание (больного) 2. прост. разводить/развести || разведение (огня в очаге); раздувать/раздуть || раздувание (самовара и т. п.) 3. перен. прост. 1) начинать/начать || начинание (жизни и т. п.) 2) восстанавливать/восстановить || восстановление
терелтү (гл.)(перех.) 1. исцелять/исцелить || исцеление; излечивать/излечить || излечивание, излечение (от болезни) 2. см. тергезү2 3. перен. восстанавливать/восстановить, возрождать/возродить || восстановление, возрождение
тернәкләндерү (гл.)(перех.) вылечить, ставить на ноги кого
тернәкләнү (гл.)(неперех.) 1. вылечиться, поправляться/поправиться, выздоравливать/выздороветь || поправление, выздоровление (после сильной болезни, ослабления) 2. перен. вставать/встать || вставание на ноги; набираться || набирание сил
төзәйтү (гл.)(перех.) см. турайту төзәлдерү (гл.)(перех.) излечивать/излечить
төзәтү (гл.)(перех.) 1. в разн. знач. поправлять/поправить || поправление, поправка; сөйләүчене ~ү исправлять говорящего 2. исправлять/исправить || исправление; хаталарны ~ү исправлять ошибки 3. чинить/починить; ремонтировать || починка, ремонт 4. прост. лечить, вылечивать/вылечить || вылечивание 5. прост. перен. перевоспитывать/перевоспитать || перевоспитание
тубдиспансер (сущ.) мед. тубдиспансер (туберкулёзный диспансер); ~да дәвалану лечиться в тубдиспансере
уңалдыру (гл.)(перех.) диал. залечивать/залечить что || залечивание
(прил.) диал. см. уңалмас уңалу (гл.)(неперех.) диал. поправляться/поправиться, выздоравливать/выздороветь, вылечиваться/вылечиться, излечиваться/излечиться, исцеляться/исцелиться; становиться/стать на ноги; кылыч ярасы ~ыр, тел ярасы ~мас (посл.) сабельная рана излечима, а рана, нанесённая языком, неизлечима
ырым (сущ.) 1. поверье, верования; халык ~нары народные поверья (верования); 2. примета, предрассудок; 3. заклинание, наговор, заговор, колдовство, нашёптывание || колдовской; ~ белән дәвалау лечить наговорами; ~ сүзләре колдовские слова; 4. снадобье, зелье (заговорённое знахарем)
ырымлау (гл.)(перех.) 1. наговаривать/наговорить (на воду, оружие), заклинать, заклясть (злые силы), заговаривать/заговорить (испуг, бешенство); колдовать, заколдовывать/заколдовать; нашёптывать || 1) наговор, заговор, заклинание, колдовство, нашёптывание 2) колдовской; бишек ~лары колыбельные наговоры; ~ тәгъбирләре колдовские выражения 2. книжн. лечить (знахарскими средствами и приёмами)
юнәтү (гл.)(перех.) 1. устроить, сколотить, соорудить; изготовить || изготовление, сооружение; өй ~ү соорудить (разными путями) дом; осуществить постройку дома; сколотить дом 2. доставать/достать; находить/найти, приобретать/приобрести || нахождение, приобретение; акча ~ү доставать деньги; сәмән ~ү находить (денежные) средства; кием ~ү приобретать одежду 3. диал. исправлять/исправить; поправлять/поправить, налаживать/ наладить, ремонтировать || исправление; поправка, наладка, ремонт; бозылган йозакны ~ү ремонтировать испорченный замок; ~еп бирде наладил (что кому) 4. диал. 1) вылечить; тәки ~те бит шул бәтине вылечил-таки того козлёнка 2) перевоспитать (блудного, невоспитанного, бестолкового и т. п.) 5. разг. оформлять/оформить || оформление (билета, путёвки в дом отдыха); документларны ~ү оформление документов
Тәсадеф