Русско-татарский словарь:
волынить (гл.) разг. сүлпән эшләү, юри сузу (эшне), акрын кыймылдау
волынка (сущ.)(ж) 1. муз. сорнай 2. разг. (медлительность в работе) сүлпәнлек, акрынлык, сузу (эшне), тянуть волынку акрын кыймылдау 3. (затяжное дело) мәшәкатьле эш, матавыклы эш
ворохнуться (гл.) разг. кыймылдау, селкенү; сидит не ворохнется утыра, селкенми дә
ворошиться (гл.) разг. 1. кыймылдау, мыж килү, мыжлап тору; в навозе ворошились жуки тирестә коңгызлар мыж килә иде; 2. страд. кабартылу; болгатылу; әйләндерелү, тузгытылу
двигаться (гл.) 1. бару, хәрәкәт итү, йөрү; стрелка движется по циферблату сәгать теле цифрблат буйлап хәрәкәт итә 2. кузгалу, кузгалып китү, чыгып китү; двигаться в путь юлга чыгып китү 3. кыймылдау, селкенү, кузгалу; не двигайся! [урыныңнан] кузгалма! 4. перен. үсү, күтәрелү, алга үрләү; двигаться по службе хезмәт буенча күтәрелү 5. страд. от двигать 1, 3-5
замешкать (гл.) обл. см. замешкаться замешкаться (гл.) разг. озаклау, соңга калу, тоткарлану; юанып калу, мавыгып калу, әкрен кыймылдау; замешкаться с ответом җавапны тоткарлау; замешкаться у приятеля иптәшең янында мавыгып калу
ковыряться (гл.) 1. в чем, разг. казыну, чокыну; ковыряться в песке комда казыну, актарыну 2. прост. (возиться) акрын кыймылдау, акрын эшләү, казыну
копотливый (прил.) разг. 1. сүлпән, әкрен кыймылдаучан, мыштым; 2. озак вакыт сорый торган, әкрен эшләнә торган
копотный (прил.) обл. см. копотливый копотня (сущ.)(ж) мн. нет, простореч. әкрен кыймылдау, озак маташу
копошиться (гл.) 1. кыймылдау, мыж килү, кайнашу; муравьи копошатся возле муравейника кырмыскалар оялары янында мыж киләләр 2. (возиться) маташу, маталану, ыгы-зыгы килү 3. перен. разг. (о мыслях, чувствах) буталу, чуалу
копун (сущ.)(м) простореч. фам. сүлпән кеше, әкрен кыймылдаучы кеше
копунья (сущ.)(ж) простореч. фам. сүлпән кеше, әкрен кыймылдаучы кеше
копуша м,(сущ.)(ж) разг. сүлпән кеше, мыштырдык, әкрен кыймылдаучан кеше
(сущ.)(м)и(сущ.)(ж) простореч. фам. сүлпән кеше, әкрен кыймылдаучы кеше
кропотун (сущ.)(м)әкрен кыймылдаучан, вак-төяккә игътибар бирүчән кеше
кропотунья (сущ.)(ж)әкрен кыймылдаучан хатын-кыз, вак-төяккә игътибар бирүчән хатын-кыз
кунктатор (сущ.)(м)мыштым кеше, акрын кыймылдаучы кеше
медведь (сущ.)(м) 1. аю 2. разг. (о человеке) аю (авыр гәүдәле кеше, әкрен кыймылдаучан кеше турында) медведь на ухо наступил кому, шутл. колагына аю баскан
медлить (гл.)озаклау, ашыкмау, озакка сузу, эшне озаклап эшләү, әкрен кыймылдау, мыштырдау
мертвенность (сущ.)(ж)җансызлык, сүлпәнлек, әкрен кыймылдаучанлык
мешкать (гл.) разг. ашыкмау, озаклау, озакка сузу, акрын кыймылдау, акрын кузгалу, мыштырдау
мешковатый (прил.) 1. (об одежде) капчык кебек, капчыксыман, артык киң (кием турында) 2. акрын кыймылдаучан, мыштырдык, сүлпән; мешковатый парень мыштырдык малай
мешкотность (сущ.)(ж) мн. нет, разг. сүлпәнлек, акрынлык, акрын кыймылдау, әкрен кузгалу; мешкотность в работе эштә акрынлык, эштә сүлпәнлек
мешкотный (прил.) разг. 1. сүлпән, акрын кыймылдаучан, акрын кузгала торган, мыштырдык; мешкотный человек акрын кузгала торган кеше; 2. озакка сузыла торган; үрчемсез; мешкотная работа озакка сузыла торган эш, үрчемсез эш
мямлить (гл.) разг. 1. әкрен сөйләү 2. (действовать нерешительно, медлительно) әкрен кыймылдау, мыштырдау
неповоротливость (сущ.)(ж)авыр сөяклелек, акрын кыймылдаучанлык, акрынлык, сүлпәнлек
неповоротливый (прил.)авыр сөякле, акрын кыймылдаучан, акрын, сүлпән
нерасторопный (прил.)акрын, авыр сөякле, акрын кыймылдаучан
неспорый (прил.) обл. 1. (плохой, непрочный) нык булмаган, начар; 2. (медленный, неуспешный) акрын, уңышсыз, үрчемсез; 3. (медлительный, неповоротливый) акрын кыймылдаучан, акрын, авыр сөякле; мыштым
неуклюжий (прил.) 1. (неповоротливый) авыр гәүдәле, авыр сөякле, авыр хәрәкәтле, акрын кыймылдаучан 2. (о движении, походке) авыр; шыксыз, ямьсез, килбәтсез 3. перен. колакка ятышсыз, ямьсез; неуклюжие выражения колакка ятышсыз сүзләр
подъезжать (гл.) см. подъехать подъем (сущ.)(м) 1. см. поднять, подняться; 2. үр; пологий подъем сөзәк үр 3. перен. үсеш, алга китеш; подъем народного хозяйства халык хуҗалыгының үсеше 4. перен. күтәренке рух, күтәренкелек, дәртлелек; говорить с подъемом күтәренке рух белән сөйләү, дәртләнеп сөйләү 5. аяк йөзе; сапог жмет в подъеме бер итек аяк йөзен кыса тяжел на подъем авыр сөякле, әкертен кеше, акрын кыймылдаучан, авыр уйлаучан; легок на подъем җиңел сөякле
пошевеливаться (гл.) разг. 1. селкенгәләү 2. (поторапливаться) кыймылдау, тизрәк булу, тизрәк кыймылдау; пошевеливайся! тизрәк бул!; пошевеливайтесь! тизрәк кыймылдагыз!
пошевелиться (гл.)селкенү, кыймылдау
прохлаждать (гл.) разг. см. прохладить прохлаждаться (гл.) разг. 1. см. прохладиться; 2. (неторопливо делать что-л.) акрын кыймылдау, акрын маташу 3. (бездельничать) эшләмичә кайгысыз яшәү; кәеф-сафа чигү
раздвигать (гл.) см. раздвинуть раздвигаться (гл.) простореч. фам. неодобр. кыймылдый (селкенә) башлау, туктаусыз кыймылдау, селкенергә тотыну; рынынла тик кенә тормау (утырмау)
тяжелый (прил.) 1. авыр; тяжелый чемодан авыр чемодан 2. авыр, кыен, читен, мәшәкатьле; тяжелая работа авыр эш; тяжелая обязанность мәшәкатьле вазифа 3. авыр, салмак; тяжелые шаги авыр адымнар 4. (напряженный, доставляющий беспокойство) авыр, кайгылы, хәсрәтле, газаплы, күңелсез; тяжелое дыхание авыр сулыш; тяжелый сон газаплы йокы 5. (суровый, серьезный) авыр, зур, каты; тяжелое наказание каты җәза; тяжелая вина зур гаеп 6. (очень серьезный) авыр, каты, куркынычлы; тяжелая рана авыр яра 7. (горестный) авыр, кайгылы, күңелсез; тяжелое чувство авыр тойгы; тяжелое зрелище авыр күренеш; тяжелые дни күңелсез көннәр; тяжелые мысли авыр уйлар 8. (неприятный о запахе) авыр, начар, тынчу 9. (о машинах и средствах вооружения) авыр; тяжелое машиностроение авыр машиналар төзү; тяжелая артиллерия авыр артиллерия; тяжелый танк авыр танк тяжелая пища авыр азык; тяжелая промышленность авыр промышленность; тяжелая рука у кого каты куллы (нык суга торган) кеше; тяжелый водород хим. авыр водород; тяжелый день авыр көн; тяжелый на подъем авыр сөякле, акрын кыймылдаучан, тиз кузгалмый торган
шевелиться (гл.) 1. кыймылдау, селкенү; листья шевелятся яфраклар селкенә; не шевелись! кыймылдама ! 2. перен. уяну, кузгалу, борчу; шевелится надежда өмет уяна; шевелятся сомнения шикләнүләр борчый; в голове у меня шевелился один вопрос башымда бер мәсьәлә уянды шевелись! кыймылдагыз!
шелохнуться (гл.)селкенү, кузгалу, кыймылдау, селкенеп (кузгалып, кыймылдап) кую; ни один листок не шелохнется бер яфрак та селкенми
Татарско-русский словарь:
кыбылдау (гл.)(неперех.) диал. см. кыймылдау кыбырдату (гл.)(перех.) шевелить, двигать (пальцы)
кыймылдау (гл.)(неперех.) 1. шевелиться, пошевеливаться || шевеление; бармагы ~ый палец его шевелится 2. перен. работать, производить рабочие операции; ~агыз тизрәк работайте поживее, пошевеливайтесь
озак (нареч.) 1. долго, длительно, продолжительно (ходить, говорить, молчать, работать, изучать); яңгыр ~ яуды дождь шёл долго 2. в сочет. с некоторыми(гл.) придаёт им значение преобладания действия, излишка качества и т. п. и соотв. предлогу за; ~ йоклау заспаться 3. медленно, неторопливо; ~ кыймылдау шевелиться медленно 4. в знач. сказ. далеко до чего-л.; бәйрәмгә бик ~ әле до праздника далеко ещё ||(прил.) долгий, длинный, длительный, продолжительный (о сне, отдыхе)
Тәсадеф