Русско-татарский словарь:
алхимия (сущ.)(ж)алхимия (урта гасырларда гади металлардан кыйммәтле металлар ясарга маташкан мистик тәгълимат)
антикварный (прил.) 1. антиквар …, борынгы һәм кыйммәтле; антикварная вещь борынгы һәм кыйммәтле әйбер 2. антиквар[лар] …ы; борынгы әйберләр …ы; антикварный магазин борынгы әйберләр кибете
баккара с( нескл. )баккара (хрустальнең иң кыйммәтле сорты)
бесценный (прил.) 1. бик кыйммәтле, бәя биреп бетергесез; бесценные сокровища бик кыйммәтле хәзинәләр 2. перен. кыйммәтле; сөекле, кадерле; бесценный друг кыйммәтле дус
выскакать (гл.) простореч. узып китү, алга чыгу, үтеп китү (чабышта); Выскакать ценный приз алдан килеп кыйммәтле приз (бүләк) алу
высокоценный (прил.)бик кыйммәтле
депозит (сущ.)(м) фин. депозит (кредит учреждениесенә яки саклык кассасына сакларга яки башка максат белән бирелгән акча яки кыйммәтле кәгазьләр)
депонент (сущ.)(м) фин. депонент (кредит учреждениеләренә яки саклык кассасына акча яки кыйммәтле кәгазьләр салучы кеше)
доберман-пинчер (сущ.)(м) спец. доберман-пинчер (җинаятьчеләрне эзләүче этләрнең кыйммәтле токымы)
добредать (гл.) разг. см. добрести добрейший (прил.) 1. иң яхшы, иң мәрхәмәтле, иң миһербанлы, иң рәхимле, иң шәфкатьле; 2. устар. хөрмәтле, кыйммәтле, кадерле; добрейший Иван Иванович хөрмәтле Иван Иванович
дорогой (прил.) 1. (дорогостоящий) кыйбатлы, кыйммәтле, кыйммәт бәяле 2. перен. кыйммәт; нам дорога память героев безгә геройларның истәлеге кыйммәт 3. кадерле, газиз; дорогой друг кадерле дустым
драгоценность (сущ.)(ж) 1. (ценная вещь) кыйммәтле әйбер 2. обычно мн. драгоценностии ювелир әйберләр
драгоценный (прил.) 1. кыйбатлы, кыйммәтле, затлы; драгоценная картина кыйммәтле картина 2. перен. кыйммәтле, бик кирәкле, әһәмиятле; терять драгоценное время бик кирәкле вакытны югалту 3. кадерле, хөрмәтле; драгоценный друг кадерле дус драгоценные камни асылташлар
камень (сущ.)(м) 1. таш; бросать камень таш ыргыту; драгоценные камни кыйммәтле ташлар 2. перен. кайгы, хәсрәт; авыр йөк камень за пазухой держать үч саклау, үч тоту, куенда таш йөртү; камень преткновения авырлык, кыенлык, комачау; камень с души свалился өстән авыр йөк төште; камня на камне не оставить пыран-заран китерү, төбе тамыры белән җимерү; краеугольный камень нигез, төп идея
капитальный (прил.) 1. төп, бик әһәмиятле; капитальнный вопрос төп мәсьәлә 2. [бик] зур, кыйммәтле, әһәмиятле; капитальный труд бик зур хезмәт капитальная стена капиталь стена; капитальное строительство капиталь төзелеш; капитальные вложения капиталь салымнар; капитальный ремонт капиталь ремонт
II(сущ.)(м) фин. -экон. корнер (капиталистик дәүләтләр биржаларында товарларның яки кыйммәтле кәгазьләрнең бәясен күтәрү максаты белән аларны спекулятив рәвештә сатып алып җыю)
краснодеревец (сущ.)(м) см. краснодеревщик (сущ.)(м) спец. кыйммәтле мебельләр остасы
краснодеревщик (сущ.)(м)агач остасы (кыйммәтле мебель ясаучы столяр)
красный (прил.) 1. кызыл; красная краска кызыл буяу 2. фольк. матур, гүзәл, сылу, чибәр; красная девица гүзәл кыз 3. в знач.(сущ.)красные мн. кызыллар; город занят красными шәһәр кызыллар кулында Красная Армия Кызыл Армия; красная рыба кызыл балык; красная строка кызыл юл; красная цена тияр бәясе, иң кыйбаты, иң кыйбат дигәндә; красного петуха пустить кызыл әтәч җибәрү; красное дерево кызыл агач (кыйммәтле агач); красной нитью проходить кызыл җеп булып сузылып бару (берәр фикернең, идеянең ачык булып аерылып торуы); красный уголок кызыл почмак; для красного словца сөйләмне бизәү өчен, сүз җилеме итеп [өчен]
кулон I(сущ.)(м)кулон (чылбырга тагылган яки муенсага тезелгән кыйммәтле асылташ)
купон (сущ.)(м)купон ( 1. кыйммәтле кәгазьләрнең процентын алу өчен киселә торган талон 2. бер костюмлык, юбкалык тукыма кисәге)
II(сущ.)(ж) фин. купюра (кыйммәтле кәгазь облигация яки акча)
ларец (сущ.)(м)кечкенә тартма (кыйммәтле нәрсәләр саклау өчен бизәп ясалган була)
многозначность (сущ.)(ж) 1. мат. күп урынлылык; күпкыйммәтлелек; многозначность чисел саннарның күп урынлылыгы 2. күп мәгънәлелек; многозначность слов сүзләрнең күп мәгънәлелеге
многозначный (прил.) 1. мат. күп урынлы; күпкыйммәтле; многозначная функция күпкыйммәтле функция; многозначное число күп урынлы сан 2. лингв. күп мәгънәле; многозначное слово күп мәгънәле сүз
мокко (сущ.)м( нескл. )мокко (кофеның кыйммәтле сорты)
нарицательный (прил.): имя нарицательное грам. күмәклек исем, уртаклык исем; нарицательная стоимость эк. өстенә язылган бәя, күрсәтелгән хак (акча яки кыйммәтле кәгазьләрнең өстенә язып куелган бәясе)
недоступный (прил.) 1. (неприступный) янына бара алмаслык, якын килә алмаслык; в знач. сказ. явына барырлык (килерлек) түгел; 2. (строгий) кырыс; 3. авыр, аңлавы кыен булган, аңлашылмаган, аңлашылмый торган; эта книга недоступна детям бу китап балалар өчен авыр; 4. разг. бик кыйммәтле, бик тозлы; недоступный товар бик кыйммәтле товар
неоценимый (прил.)бәя биреп бетергесез, бик кыйммәтле; бик мөһим (әһәмиятле); неоценимая услуга бик мөһим ярдәм
оселок (сущ.)(м) 1. (точильный камень) кайрак, беләү 2. спец. (кыйммәтле металларны) сынау ташы
павозок (сущ.)(м) обл. см. павозка паволока (сущ.)(ж)старин. паволока (борынгы Русьта читтән кертелгән кыйммәтле тукыма)
палисандр (сущ.)(м) бот. палисандр (кайбер тропик агачларның кыйммәтле, каты үзагачы)
III(гл.) спец. плакирлау ( 1. җиз һәм бакырдан ясалган әйбер өстенә алтын яки көмеш кебек тутыкмый торган металл йөгертү; 2. гади агачтан ясалган әйбер өстенә кыйммәтле агачтан юка катлау ябыштыру; 3. юылудан яки шуышудан саклау өчен туфрак өемнәре кырыйларына кәс жәю)
полноценный (прил.) 1. тулы кыйммәтле; полноценная валюта тулы кыйммәтле валюта 2. яхшы сыйфатлы, бик яхшы; полноценная работа яхшы сыйфатлы эш
преподношение (сущ.) 1. см. преподнести1; 2. (подарок) бүләк; ценное преподношение кыйммәтле бүләк
приобретение (сущ.)(с) 1. см. приобрести; 2. (покупка) сатып алган (алынган) әйбер 3. табыш, казаныш; ценное приобретение кыйммәтле казаныш
пушной (прил.) 1. кыйммәтле мехлы, кыйммәтле мех бирә торган; пушной зверь кыйммәтле мех бирә торган җәнлек 2. кыйммәтле мех…, кыйммәтле мех …ы; пушной товар кыйммәтле мех товар; пушной промысел кыйммәтле мех промыселы
равнозначность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. тигез кыйммәтлелек; тигез мәгънәлелек
равнозначный (прил.)тигез (бердәй) мәгънәле, тигез кыйммәтле; равнозначные величины тигез кыйммәтле зурлыклар
равноценный (прил.) 1. тигез бәяле, бердәй кыйммәтле, бер үк хаклы; равноценные товары бер үк хаклы товарлар 2. бердәй әһәмиятле, бер-беренә тиң, тигез сыйфатлы; равноценные работники бер-беренә тиң хезмәткәрләр
ремиссия (сущ.)(ж)ремиссия ( 1. мед. авыруның кимүе, узуы, авыру күренешләренең югала, бетә баруы; 2. фин. кире кайтару банк һәм биржа эшләрендә исәп-хисапны өзгәндә кыйммәтле әйберләрне кайтарып бирү; 3. торг. түләүне түгәрәкләү өчен, счеттагы суммадан ясалган киметмә, ташлама)
репорт (сущ.)(м)репорт ( 1. фин. биржада спекулятив операция кыйммәтле кәгазьләрнең сатылу вакытын кичектерү турында килешү; 2. бух. сумманы бер биттән икенче биткә күчереп язу)
самоцвет (сущ.)(м) мин. асылташ, кыйммәтле таш, ярым кыйммәтле таш
самоцветный (прил.)ялтыраклы, җемелдәвекле, үтә күренмәле сылташлар һәм ярым кыйммәтле ашлар турында)
сейф (сущ.)(м)сейф (кыйммәтле әйберләр саклау өчен янмый торган шкаф, сандык яисә махсус бина)
сервировка I(сущ.)(ж) мн. нет, спорт. см. сервировать II(сущ.)(ж) 1. см. сервировать; сервировка стола өстәл әзерләү 2. савыт-саба, сервировка; дорогая сервировка кыйммәтле савыт-саба
сохранный (прил.) уст. саклык …ы; сохранная расписка саклык распискасы (кыйммәтле әйберләрне сакларга алу турында бирелгән таныклык)
титанит (сущ.)(м) мн. нет, мин. титанит (кыйммәтле асылташ)
тунг (сущ.)(м) бот. тунг (Кытайда, Япониядә, Кавказда үсә һәм орлыгыннан техникада куллану өчен кыйммәтле май чыгарыла торган агач)
фамильный (прил.) 1. нәсел …ы, гаилә …ы, семья …ы; фамильный архив Пушкиных Пушкиннарның гаилә архивы 2. (наследственный) ата-бабадан калган, мирас булып калган; фамильное серебра ата-бабадан калган көмеш әйберләр; фамильные драгоценности мирас булып калган кыйммәтле әйберләр
фонд (сущ.)(м) 1. (денежные средства) фонд (берәр максат өчен билгеләнгән акча); фонд заработной платы эш хакы фонды; валютный фонд валюта фонды; золотой фонд прям., перен. алтын фонды 2. (запасы) фонд; продовольственный фонд страны илнең азык-төлек фонды; семенной фонд орлык фонды; денежный фонд акча фонды; общественные фонды потребления җәмәгать куллануы фондлары; основной словарный фонд языка телнең төп сүзлек фонды 3. мн. фонды фин. (ценные бумаги) кыйммәтле кәгазьләр
футляр (сущ.)(м)футляр, савыт, тартма, кыны (кыйммәтле яки ватылучан әйберне саклау тартмасы); футляр для очков күзлек савыты
цапнуть (гл.) однокр. см. цапать цапонлак (сущ.)(м) спец. цапонлак, кәгазь лагы (бозылудан саклау максаты белән, кыйммәтле кәгазьләрнең һәм металл эшләнмәләрнең өстенә йөгертү өчен кулланыла торган үтә күренмәле лак)
цементовать (гл.) тех. см. цементировать цементоваться (гл.) см. цементироваться цена (сущ.)(ж) 1. (стоимость) бәя, хак, бәһа; государственные цены дәүләт бәяләре; оптовая цена күпләп сату бәясе; розннчные цены ваклап сату бәяләре; снизить цены бәясен төшерү 2. (плата) бәя, хак; цена билета билет бәясе 3. перен. (ценность, достоинство) кадер, кыйммәт, бәя, бәһа; цена дружбы дуслыкның кадере 4. тв. п. ценою корбан итеп; ценою своей жизни үз тормышын корбан итеп быть в цене кыйммәт бәядә булу; любой ценой берни белән исәпләшмичә; добиться любой ценой ничек кенә булса да ирешү; цены нет 1) чему бәһа булмау (бик кыйммәтле әйбер турында); 2) кому хакы юк, бәяләп бетергесез, бик кадерле
ценность (сущ.)(м) 1. бәя, бәһа, хак, кыйммәт; багаж с объявленной ценностью бәясе билгеләнгән багаж 2. әһәмият, кыйммәт; что произведение и ныне сохраняет свою ценность бу әсәр бүген дә кыйммәген саклый 3. обычно мн. ценности кыйммәтле (затлы) әйбер; хранение ценностей кыйммәтле әйберләрне саклау 4. перен. обычно мн. ценности байлык, хәзинә; культурные ценности культура хәзинәләре; материальные ценности материаль байлыклар
ценный (прил.) 1. (имеющий цену) бәяле, хаклы, бәясе (хакы) куелган; бәясе күрсәтелгән; ценная посылка бәясе күрсәтелгән посылка 2. кыйммәтле; ценный подарок кыйммәтле бүләк 3. перен. әһәмиятле, кыйммәтле; ценный документ әһәмиятле документ; ценное предложение кыйммәтле тәкъдим; ценное открытие кыйммәтле ачыш
швыряться (гл.) 1. чем ыргыту, ату, ыргытышу, атышу; швыряться камнями таш атышу 2. перен. кем-чем санга сукмау, хисаплашмау, читкә кагу; нельзя швыряться людьми кешеләрне читкә кагарга ярамый; швыряться дорогими подарками кыйммәтле бүләкләрне санга сукмау
шиншилла (сущ.)(ж)шиншилла ( 1. зоол. Көньяк Америкада яшәүче кыйммәтле көмеш-соры мехлы кимерүче хайван; 2. шушы хайван мехы; воротник из шиншиллы шиншилладан эшләнгән яка)
щедрый (прил.) 1. прям., перен. юмарт; щедрый человек юмарт кеше; щедрый на обещания вәгъдәләргә юмарт 2. кыйммәтле; мул; щедрые подарки мул бүләкләр; щедрая помощь мул ярдәм; щедрые дожди мул яңгырлар
эмитент (сущ.)(м) фин. эмитент (эмиссиягә, ягъни кыйммәтле кәгазьләр, банк билетлары, кәгазь акчалар чыгарырга хокуклы учреждение)
эмитировать (гл.)что, фин. эмиссия ясау, чыгару (кәгазь акча, кыйммәтле кәгазь); эмитировать заем заем чыгару
Татарско-русский словарь:
әйбер (сущ.) 1. вещь, предмет || вещевой, предметный; истәлекле ~ памятная вещь; кыйммәтле ~ дорогая вещь; кеше ~е чужая вещь; бизәнү ~ләре предметы украшения; ~ склады вещевой склад 2. вещи, имущество, добро; пожитки; барлы-юклы ~ләр скудные пожитки; йорт ~ләре домашний скарб, вещи домашнего обихода; утварь 3. товар, изделие; привоз; ~ бәяләре арту повышение цен на товары; агачтан ясалган ~ поделка (изделие) из дерева; металлдан эшләнгән ~ләр металлические изделия; бүген базарга күп ~ килгән сегодня на рынке большой привоз 4. вещь, работа; произведение, творение, труд (о произведениях искусства); шагыйрь әйбәт ~ язган поэт написал прекрасное произведение 5. обстоятельство, явление, нечто, вещь; көтелмәгән ~ килеп чыкты произошло нечто неожиданное 6. филос. объект; феномен, явление; см. тж. нәрсә әйбер язуы (сущ.) лингв. вещное письмо
беркыйммәтле (прил.) мат. однозначное (число, соответствие, фнукция)
беркыйммәтлелек (сущ.) мат. однозначность
бөлү (гл.)(неперех.) 1. разоряться/разориться, обеднеть; обанкротиться || разорение; банкротство; кыйммәтле нәрсәләр сатып алсаң, ~еп бетәрсең если будешь покупать дорогие вещи, разоришься 2. в знач.(прил.) бөлгән разорившийся, обанкротившийся; ~гән сәүдәгәр разорившийся купец
күпкыйммәтле (прил.) мат. многозначный
күпкыйммәтле функция (сущ.) мат. многозначная функция
күпкыйммәтлелек (сущ.) мат. многозначность
кыйбатлы (прил.) 1. дорогой, продающийся дорого (о товарах, вещах); ~ тун дорогая шуба 2. дорогостоящий (о каком-л. мероприятии, свадьбе); ~ мәшәкать дорогостоящая затея 3. разг. см. кыйммәтле 4. перен. разг. см. кыйбат2
кыйбатлык (сущ.) 1. дороговизна (в знач. высокая цена) 2. разг. см. кыйммәтлек кыйбатлылану (гл.)(неперех.) см. кыйбатлану кыйбатлылык (сущ.) 1. то, что дорого; ~гын беләбез то, что дорого, мы знаем 2. см. кыйбатчылык кыйбатсыну (гл.)(перех.) считать/счесть слишком дорогим
кыйммәтле (прил.) 1. ценный; ~ товар ценный товар; ~ мех ценный мех 2. перен. важный, нужный; безнең өчен ~ кеше нужный для нас человек 3. ~ кәгазьләр ценные бумаги
кыйммәтлек (сущ.) 1. ценность (как качество); ~ге аркасында из-за ценности 2. см. кыйбатлы 3. перен. (обычно во мн. ч.) ценности; ценное явление; мораль ~кләр моральные ценности
кыйммәтлелек (сущ.) 1. см. кыйммәтлек1 2. см. кыйбатлылык кыйммәтсез (прил.) малоценный; малозначительный
мәгълүмат (сущ.) 1. знания, познания, образование; укытучы тирән ~ бирә учитель даёт глубокие знания; яхшы ~ алу получить хорошее образование 2. сведения, данные, материалы; информация; кыйммәтле ~ ценные сведения
тигез кыйммәтле функция (сущ.) мат. равнозначная функция
тигезләмә чишелешенең беркыйммәтлеге (сущ.) мат. однозначность решения уравнения
тыматлы (прил.) диал. добротный, законченный (о работе); ~ эш кыйммәтле добротная работа дорога
үзара беркыйммәтле тиңдәшлек (сущ.) мат. (гл.) взаимно-однозначное соответствие
Тәсадеф