Русско-татарский словарь:
адинамия (сущ.)(ж) мн. нет, мед. адинамия (картлык, озак авыру яисә ачыгу сәбәпле туган көчсезлек, зәгыйфьлек)
анемичный (прил.) 1. см. анемический; 2. перен. зәгыйфь, сүлпән, төсе киткән
атрофированный (прил.)атрофияләнгән, зәгыйфьләнгән; атрофированный орган зәгыйфьләнгән әгъза
атрофироваться (гл.)атрофияләнү, зәгыйфьләнү
атрофия (сущ.)(ж) 1. мед. атрофия, зәгыйфьләнү (нинди дә булса бер әгъзаның зәгыйфьләнүе һәм сәләтен югалтуы); атрофия конечностей аяк-кулларның аттрофиясе 2. перен. бетү, югалу; атрофия воли ихтыярның югалуы
дегенеративность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. гариплек, зәгыйфьлек (биологик яки психик яктан), бетүгә йөз тоту
дегенеративный (прил.)дегенератив, зәгыйфь, бетүгә йөз тоткан
дегенерация (сущ.)(ж) книжн. дегенерация (организмда биологик Һәм психик билгеләрнең зәгыйфьләнә баруы, бетүгә йөз тоту)
дегенерировать (гл.)дегенерация хәленә төшү, гарипләнү, зәгыйфьләнү, бетүгә йөз тоту.
дефективный (прил.)дефектлы, зәгыйфь, гарип (физик яки психик яктан)
душевнобольная (сущ.)(ж) см. душевнобольной душевнобольной (сущ.)(м)психик авыру, акылына зыян килгән, акылы зәгыйфьләнгән
жидкий (прил.) 1. сыек; жидкие тела физ. сыек җисемнәр; жидкий суп сыек аш 2. сирәк; жидкий лес сирәк урман; жидкие волосы сирәк чәч; жидкие аплодисменты сирәк кул чабулар 3. перен. разг. сыек, зәгыйфь, көчсез; жидкие мускулы көчсез мускуллар
захилеть (гл.) обл. хәлсезләнү, какшау, зәгыйфьләнү
импотентный (прил.) 1. мед. импотент ...; җенси көчсез; импотентный человек импотент кеше, җенси көчсез кеше; 2. перен. книж. пренебр. импотент ..., көчсез, зәгыйфь; импотентная мысль импотент фикер, көчсез фикер, зәгыйфь фикер
калека м,(сущ.)(ж)гарип, зәгыйфь
квелый (прил.) обл. 1. көпшәк, йомшак; яблоко крепче, груша квелее алма катырак, груша йомшаграк; 2. йоны коелган, шәрәләнгән; квелые индюшки йоны коелган күркәләр; 3. перен. чирләшкә, авыру, зәгыйфь
колосовой (прил.) 1. башаклы; колосовые культуры башаклы культуралар 2. в знач.(сущ.)колосовые мн. бот. башаклылар, башаклы культуралар колосс(сущ.)(м)1. колосс (бик зур статуя яки бик зур багана) 2. перен. высок. гаять зур (мәһабәт) (кеше турында), колосс мысли бик зур фикер иясе колосс на глиняных ногах камыр батыр (гаять зур, ләкин зәгыйфь кем-нәрсә турында)
короткий (прил.) 1. кыска; короткие волосы кыска чәч; короткого роста кыска буйлы; бег на короткую дистанцию кыска арага йөгерү 2. (о времени) аз, кыска, бераз, беркадәр; за короткий срок кыска вакытка; за короткое время аз вакыт эчендә 3. (близкий, дружественный) якын; быть в коротких отношениях якын мөнәсәбәттә булу 4. (быстрый, решительный) каты, кискен; короткая расправа каты җәза; короткий удар кискен һөҗүм быть на короткой ноге с кем яхшы әшнә булу; короткая волна кыска [радио] дулкын; короткая память тиз онытучанлык, хәтерсезлек; короткое замыкание физ. кыска ялгану; ум короток зәгыйфь акыл турында
мозглявый (прил.) обл. хәлсез, көчсез, зәгыйфь; мозглявый старик хәлсез карт
мозгляк (сущ.)(м) прост. хәлсез (зәгыйфь, чирләшкә) кеше
ненормальность (сущ.)(ж) 1. (отклонение от нормы) нормаль булмау (булмаганлык, түгеллек) 2. разг. акылга зәгыйфьлек; акылдан язганлык (язган булу); психическая ненормальность психик яктан нормаль булмау 3. нормаль булмаган күренеш (хәл); искоренить ненормальности в работе эштәге нормаль булмаган күренешләрне бетерү
ненормальный (прил.) 1. нормаль булмаган; ненормальная толщина нормаль булмаган калынлык 2. разг. (психически больной) акылга зәгыйфь, акылдан язган
никнуть (гл.) 1. (о растениях) шиңү, шиңеп төшү, шиңеп салынып төшү (бөгелү, сыгылу), сулу 2. перен. (терять силы) зәгыйфьләнү, хәлсезләнү, хәлсезләнеп китү, хәлсезләнеп сыгылып төшү
ослабеть (гл.) 1. көчсезләнү, хәлсезләнү, зәгыйфьләнү; гаҗизләнү, мәлҗерәү; больной ослабел авыру хәлсезләнде; память ослабела хәтер зәгыйфьләнде 2. басылу, йомшару, кимү, басыла (йомшара, кими) төшү; ветер ослабел җил басыла төште 3. бушаю; ремень ослабел каеш бушайган
ослабить (гл.) 1. кого-что көчсезләндерү, хәлсезләндерү; зәгыйфьләндерү; какшату; болезнь ослабила его авыру аны хәлсезләндергән 2. что киметү, йомшарту; ослабить внимание игътибарны йомшарту; ослабить работу эшне йомшарту 3. что бушайту, бушайта төшү; ослабить ремень каешны бушайту
парализация (сущ.)(ж) мн. нет, мед. паралич сугу (теге яки бу органның эшчәнлеге бетү яки зәгыйфьләнү)
парализовать (гл.)кого-что 1. паралич сугу; у него парализована правая рука аның уң кулын паралич суккан 2. перен. зәгыйфьләндеру, көчсезләндерү; парализовать силы противника дошман көчләрен зәгыйфьләндерү
перекалечивать (гл.) разг. см. перекалечить перекалечиваться (гл.) страд. разг. имгәтеп бетерелү, зәгыйфьләндереп бетерелү, гарипләндереп бетерелү
перелив (сущ.)м.: радужные переливы на перламутре перламутрның төрле төсләргә кереп ялтыравы; переливы цветов төрле төсләрнең ялтырап күренүе; переливы и трели соловья сандугачның бер савыштан икенче тавышка күчә-күчә чут-чут итеп сайравы, сандугачның төрле матур тавышлар чыгарып чут-чут итеп сайравы; последние переливы сияния слабо мерцали и тянулись по небу балкышның соңгы нурлары зәгыйфь кенә җемелдәп күк йөзе буйлап сузылалар иде
переродиться (гл.) 1. тамырдан үзгәрү, бөтенләй икенчеләнү, бөтенләй яңару; нравственно переродиться әхлак ягыннан тамырдан үзгәрү 2. элекке сыйфатын югалту, токымы үзгәрү, сорты начарлану, зәгыйфьләнү; пшеница переродилась бодайның сорты начарланган
подслеповатый (прил.)зәгыйфь күзле, күрә караучы, күзләре күрми башлаган; подслеповатый старик күзләре күрми башлаган карт
порок (сущ.)(м) 1. кимчелек, җитешсезлек, җитешсез як; лживость большой порок ялганчылык зур кимчелек 2. уст. (развратное поведение) бозыклык, фәхеш; предаться пороку бозыклыкка бирелү 3. (физический недостаток) зәгыйфьлек, кимчелек, авыру порок сердца йөрәкнең зәгыйфьлеге
придурковатый (прил.) разг. тиле-миле, аңгыра, акылга сай, җиңел, зәгыйфь
притупить (гл.)что 1. үтмәсләндерү, үтмәсләү, кыршылдыру, йөзен кайтару; притупить нож пычакны үтмәсләндерү 2. перен. киметү, зәгыйфьләндерү, начарландыру; тупасландыру; притупить память хәтерне начарландыру; притупить внимание дикъкатьне киметү; притупить чувства хисләрне тупасландыру
притупиться (гл.) 1. үтмәсләнү, кыршылу, йөзе кайту; нож притупился пычак үтмәсләнде 2. перен. кимү, зәгыйфьләнү, начарлану; тупаслану; зрение притупилось күзләр начарланды; память притупилась хәтер начарланды; чувства притупились хисләр тупасланды
пульс (сущ.)(м)прям., перен. пульс; нормальный пульс нормаль пульс; слабый пульс зәгыйфь пульс; проверить пульс пульсны тикшерү (тотып карау); пульс общественной жизни иҗтимагый тормыш пульсы
расслабление (сущ.)(с) мн. (нет) 1. см. расслабить; 2. көчсезлек, хәлсезлек, зәгыйфьлек, дәртсезлек; (сәламәтлек) какшау, ватылу, көч (хәт) бетү
рахитичный (прил.) см. рахитический (прил.) 1. см. рахитический; 2. перен. пренебр. (выродившийся, бездарный) черек, череп баручы; зәгыйфь, сәләтсез
рыхляк (сущ.)(м) 1. кимек таш, көпшәк таш (уалып тора торган йомшак та токымнары); 2. перен. простореч. (о человеке) зәгыйфь (хәлсез) кеше, какшаган (ватылган) кеше
скупой (прил.) 1. саран, карун; скупой человек саран кеше 2. перен. зәгыйфь, саран; скупой свет лампы лампаның зәгыйфь яктысы 3. (на что. в чем) саран, юмарт түгел; он скуп на слова ул сүзгә саран
слабенький (прил.) разг. хәлсез, көчсез, зәгыйфь
слабеть (гл.) 1. зәгыйфьләнү, көчсезләнү, хәлсезләнү, начарлану; память слабеет хәтер начарлана; слабеть от болезни авырудан зәгыйфьләнү 2. басылу, басыла төшү, кимү; ветер слабеет җил басыла төшә
слабосильный (прил.) 1. зәгыйфь хәлсез, көчсез 2. тех. аз егәрле, аз куәтле, аз көчле; слабосильный мотор аз егәрле мотор
слабость (сущ.)(ж) 1. йомшаклык, зәгыйфьлек, көчсезлек, начарлык; слабость зрения күрүнең начарлыгы 2. (недостаток физических сил) хәлсезлек, көчсезлек 3. йомшаклык, йомшак күңеллелек; проявить слабость йомшаклык күрсәтү 4. перен. (склонность, привычка) җитешсезлек, йомшак як; һәвәслек
слабоумие (сущ.)(с)акылга зәгыйфьлек, акыл зәгыйфь леге, акыл сайлыгы
слабоумный (прил.)акылга зәгыйфь, җиңел акыллы
слабый (прил.) 1. зәгыйфь, йомшак, көчсез, куәтсез; слабый голос зәгыйфь тавыш; ты слабее меня син миннән көчсезрәк; слабые руки көчсез куллар 2. (болезненный, нездоровый) чирләшкә 3. аз-маз, кечкенә генә, беленер-беленмәс, сизелер-сизелмәс; слабая надежда аз гына өмет 4. йомшак, ныклы булмаган, тотрыксыз; слабый характер йомшак характер 5. начар, йомшак; слабый работник йомшак работник 6. сыек, йомшак; слабый табак йомшак тәмәке; слабый чай сыек чәй 7. әкрен, салмак, йомшак, начар; слабое течение әкрен агым; слабый свет начар яктылык, тонык яктылык 8. буш, салпы; слабая струна буш кыл слабая сторона или слабое место кого-чего, чье салпы як, йомшак як, йомшак җир, җитешсезлек; слабый пол хатын-кызлар
тронутый (прил.) 1. тәэсирләнгән, күңеле йомшарган, күңеле нечкәргән; 2. бераз тигән (өшегән, күгәргән); огурцы тронуты морозом кыярга бераз кырау тигән; сыр тронут плесенью сыр бераз күгәргән; 3. разг. перен. акылга зәгыйфь; оставьте его, он немного тронутый тимәгез аңа, ул бераз акылга зәгыйфь
тронуться (гл.) 1. см. трогаться1, 2; 2. перен. разг. (помешаться) акыл зәгыйфьләнү, акылдан язу
убогий (прил.) 1. фәкыйрь, ярлы; убогое жилище фәкыйрь торак 2. перен. сай, сыек, бик ярлы; убогое воображение бик ярлы хыял 3. разг. гарип, зәгыйфь, мескен; убогая старуха гарип карчык
убожеть (гл.) устар. ярлылану, хәерчеләнү, фәкыйрьләнә бару; зәгыйфьләнә бару
убожить (гл.) устар. ярлыландыру, хәерчеләндерү, фәкыйрьләндерү; зәгыйфьләндерү
умопомрачение (сущ.)(с)акыл зәгыйфьләнү, акыл чуалу, җиңеләю до умопомрачения исең-акылың китәрлек, гаҗәеп, искиткеч, чиктән тыш
упавший (прил.) 1. (прич.)от упасть; 2. (о голосе) көчсез, зәгыйфь, ишетелер-ишетелмәс (тавыш турында)
усыпить (гл.) 1. кого-что (заставить уснуть) йоклату, йокыга талдыру 2. кого-что (умертвить) агулап үтерү; усыпить больную собаку авыру этне агулап үтерү 3. перен. кого-что йокы китерү, йокымсырату, оету; усыпить монотонным чтением бертөрле укып йокыны китерү 4. перен. что киметү, йомшарту, зәгыйфьләтү; усыпить бдительность уяулыкны киметү
уязвимость (сущ.)(ж)йомшаклык, зәгыйфьлек
уязвимый (прил.) 1. (такой, к-рого легко оскорбить) [бик тиз] кимсенә торган, рәнҗи торган, хәтере кала торган, күңеле кителә торган 2. (слабо защищенный) йомшак; зәгыйфь; уязвимые места йомшак яклары
хилый (прил.)хәлсез, чирләшкә, зәгыйфь; хилый ребенок чирләшкә бала; хилые растения зәгыйфь үсемлекләр
хромота (сущ.)(ж)аксаклык, чатанлык, аксак булу, зәгыйфь аяк
хрупкий (прил.) 1. уалучан, тиз ватылучан; хрупкий лед уалучан боз; хрупкий металл уалучан металл; хрупкая посуда тиз ватылучан савыт-саба 2. перен. (слабый, болезненный) зәгыйфь, чирләшкә 3. перен. (нежный, тонкий) нәфис, нечкә; хрупкая девушка нәфис кыз
хрупкость (сущ.)(ж) 1. (ломкость) уалучанлык, тиз ватылучанлык 2. (слабость, болезненность) зәгыйфьлек, чирләшкәлек 3. перен. (нежность, тонкость) нәфислек
чахлость (сущ.)(ж) 1. (растительности) сулганлык, шиңгәнлек, корыганлык, кипкәнлек 2. (хилость) ябыклык, зәгыйфьлек, чирләшкәлек
чахлый (прил.) 1. сулган, шиңгән, корыган, кипкән; чахлое растение сулган үсемлек 2. ябык, зәгыйфь. чирләшкә; чахлый ребенок чирләшкә бала
чахнуть (гл.) 1. сулу, кору. кибү; цветы чахнут чәчәкләр сула 2. ябыгу, зәгыйфьләнү, чиргә сабышу, кибү; чахнуть от тоски сагыштан кибү
щуплый (прил.) 1. арык, ябык, зәгыйфь; щуплый человечек ябык кеше 2. с.-х. ач; щуплое зерно ач бөртек
Татарско-русский словарь:
гасабилык (сущ.) книжн. 1. нервность, раздражительность; нервозность 2. см. гасабият; ~ һәм үпкә зәгыйфьлеге алу заболеть неврозом и туберкулёзом
зайыф (прил.) диал. см. зәгыйфь зак (сущ.) зак; см. автозак заказ (сущ.) заказ
зәгыйфь (прил.) 1. искалеченный, изувеченный, уродливый; ~ аяк искалеченная нога; ~ кеше эвф. уродливый человек, урод; прост. тумыштан ~ урод от рождения 2. слабый, хилый, бессильный, немощный; чахлый, недоразвитый, неразвитый; больной; болезненный; ~ кош баласы недоразвитый птенец; ~ (үскән) үсемлек чахлое растение; ~ мускуллар неразвитые мускулы; ~ күз плохое зрение 3. слабый, недостаточный; незначительный; малозаметный; ~ яктылыкта при слабом свете; ~ тавыш белән слабым голосом; ~ сулыш чуть заметное дыхание 4. в словосоч. слабо-; рухи ~ слабодушный; акылы (акылга) ~ слабоумный 5. в словосочет. на-лы,-ле: слабо-; ~ нервлы слабонервный; ~ акыллы слабоумный; ~ хәтерле слабопамятный, забывчивый, беспамятливый ||(нареч.) слабо, недостаточно; керосин лампасы ~ яктырта керосиновая лампа слабо освещает
зәгыйфьләндерү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечить, увечить, изувечить; уродовать; аяк-кулларын ~ү искалечить руки и ноги у кого-л. 2. ослаблять/ослабить, обессиливать/обессилить; йокысызлык аны шактый ~гән бессонница его (её) заметно обессилила
зәгыйфьләү (гл.)(перех.) 1. калечить, искалечить, увечить, изувечить; уродовать, портить; үзен ~әү причинить себе увечье; кыйнап ~әп ташлаганнар избили и искалечили, избили до увечья; караңгыда уку күзләрне ~и чтение в темноте портит глаза (зрение) 2. см. зәгыйфьләндерү2
зәгыйфьлек (сущ.) 1. искалеченность, изувеченность; уродливость, уродство; дегенеративность; аяк-куллар ~ге искалеченность рук и ног; тумыштан килгән ~к уродство от рождения, дегенеративность 2. слабость, бессилие, немощность, недоразвитие, недоразвитость; организм ~ге немощность организма; баладагы ~к неразвитие ребёнка; күрү ~ге слабость зрения; картлык ~ге старческое бессилие 3. слабость, немощность, недостаточность; пульсның ~ге слабость пульса; тавышның ~ге немощность голоса
зыя (сущ.) книжн. 1. свет, сияние; зәгыйфь лампа зыясында язам пишу при слабом свете лампы 2. перен. образование, просвещение; культура; зыядан мәхрүм итү лишить образования; халыкны зыядан тыеп тору не дать образования народу
нур (сущ.) 1. луч, свет, сияние; кояш нуры луч солнца; айның зәгыйфь нуры слабое сияние луны 2. мн. лучи; рентген нурлары рентгеновы лучи 3. перен. луч, сияние, блеск (глаз)
рафик (сущ.) книжн. 1. товарищ, друг; спутник; зәгыйфьләргә ~ бул будь другом слабых 2. супруг
токлы (прил.) 1. имеющий ток; под током, под зарядом; заряженный (о проводниках, проводах и т. п.) 2. как второй компонент сложн. сл.-точный; зәгыйфь ~ слаботочный
чибек (прил.) диал. 1. см. ябык 2. см. зәгыйфь; чирләшкә
шәфәгатьче (сущ.) книжн. 1. благодетель, покровитель 2. помощник, заступник; ходатай; көчсез-зәгыйфьләрнең ~се бул будь заступником слабых
Тәсадеф