Русско-татарский словарь:
атрибут (сущ.)(м)атрибут ( 1. филос. предметның яки күренешнең даими төп билгесе 2. грам. аергыч, җөмләнең иярчен кисәге)
безвыездный (прил.)даими, беркая да чыкмыйча, китмичә
бессменный (прил.)даими, алмашсыз
богема (сущ.)(ж) 1. собир. богема (буржуаз җәмгыятьтә даими тәэмин ителмәгән актерлар, художниклар, әдипләр) 2. богемачылык (шуларның тәртипсез тормышы)
ватикан (сущ.)(м)Ватикан (Рим паласының даими резиденциясе)
величина (сущ.)(ж) 1. зурлык, күләм; измерить величину чего-л. нәрсәнең дә булса зурлыгын үлчәү 2. мат. зурлык; постоянная величина даими зурлык; переменная величина үзгәрешле зурлык 3. перен. күренекле кеше, атаклы кеше, зур зат; он-величина в литературном мире әдәбият дөньясында, ул күренекле кеше
весь I м(мест.)(вся ж, все с, все мн. ) 1. (целый, целиком) бөтен, барлык, һәммә, барча; буе; все лето бөтен җәй; во всем мире бөтен дөньяда; весь народ бөтен халык; все люди барлык кешеләр; весь день көн буе; всю ночь төн буе; всю зиму кыш буе 2. бөтенләй, тулысынча; тәмам; сахар весь вышел шикәр бөтенләй бетте; бумага вся кончилась кәгазь тулысынча бетте 3. в знач.(сущ.)все с, все мн. барысы, бөтенесе; все для победы барысы да җиңү өчен; добрее всех барысыннан да игелеклерәк; все за одного, один за всех барысы да бер кеше өчен, бер кеше барысы да өчен весь в отца нәкъ атасы; всего хорошего сау бул[ыгыз]; во всю ивановскую кричать бик каты кычкыру; всем взял[а] бар ягы да килгән; все равно (одно) барыбер; все время һәрвакыт, даими рәвештә; на все четыре стороны дүрт ягың кыйбла; не все дома у кого туксан тугызлы, кырыкка бер тулмаган; при всем том шуңа да карамастан, шуның өстенә тагын
всегдашний (прил.)һәрвакыттагы, һәркайчандагы, һәрчактагы; гадәттәге, даими; всегдашний гость даими кунак
гальванизация (сущ.)(ж)гальванизация (даими электр тогын дәвалау өчен яки техникада әйберләргә металл йөгертү өчен куллану)
генератор (сущ.)(м) 1. генератор; генератор колебаний тирбәлеш генераторы; генератор переменного тока алмаш ток генераторы; генератор постоянного тока даими ток генераторы 2. см. газогенератор генераторный (прил.) тех. генератор ...-ы; генераторный газ генератор газы
дамоклов (прил.)дамоклов меч = дамокл кылычы, даими куркыныч; быть под дамокловым мечом даими куркыныч астында булу
иммигрант (сущ.)(м)иммигрант (даими яшәү өчен берәр илгә күчеп килгән чит ил кешесе)
иммиграция (сущ.)(ж) 1. иммиграция (даими яшәү өчен берәр чит илгә күчеп килү) 2. собир. иммигрантлар
кадровый (прил.) 1. кадровый, регуляр, даими; кадровый офицер кадровый офицер; кадровая армия даими армия 2. кадровый, төп, хәзерлекле; кадровый рабочий төп эшче
кадры (сущ.)(только) мн. 1. кадр (хәрби частьларның тыныч вакыттагы даими составы) 2. собир. кадрлар (берәр эштә, производствода эшләүчеләр составы) отдел кадров кадрлар бүлеге
капитал (сущ.)(м) 1. эк. капитал; основной капитал төп капитал; постоянный капитал даими капитал; финансовый капитал финанс капиталы; накопление капитала мая туплау 2. капитал, мая; байлык, мал; иметь большой капитал зур байлыкка ия булу
коллектор (сущ.)(м)коллектор ( 1. тех. төрле трубалардан килгән сыекчаларны, газларны җыеп, кая да булса җибәрү өчен канал яки юан труба 2. тех. динамомашинада алмаш, токны даими токка әйләндерү җайланмасы 3. китапханәләргә китаплар тарату эше белән шөгыльләнә торган оешма)
коммутация (сущ.)(ж) мн. нет, тех. физ. коммутация (алмаш электр тогын даими токка әйләндерү)
константа (сущ.)(ж) мат. , физ. константа, даими зурлык
константный (прил.) мат. , физ. констант, даими, үзгәрми торган, тотрыклы
контокоррент (сущ.)(м) банк. контокоррент (ике арада расчетлар ясау өчен үзенең даими клиентына учреждение тарафыннан ачыла торган счет)
коренной (прил.) 1. күптәнге, төп, даими; коренные жители города шәһәрнең төп халкы 2. тирән, төп, иң әһәмиятле; коренные изменения тирән үзгәрешләр коренные зубы азу (азау) тешләр; коренным образом тирән рәвештә, төптән, тамырыннан
круговорот (сущ.)(м) 1. өзлексез хәрәкәт, өзлексез (тукталышсыз, даими) әйләнеп тору, әйләнеш; круговорот воды в природе суның табигатьтә өзлексез әйләнеше 2. өзлексез үзгәреп тору; круговорот событий вакыйгаларның өзлексез үзгәреп торуы
методический (прил.) 1. методика …ы; методик; методический прием методик алым; методическое пособие методик ярдәмлек; методический кабинет методика кабинеты 2. системалы, даими, эзлекле; методическая работа системалы эш; методический обстрел даими атып тору
методичность (сущ.)(ж)методик эзлеклелек, системалылык, даимилык; методичность работы эшнең методик эзлеклелеге
неизменный (прил.) 1. (не меняющийся) үзгәрми торган, үзгәрмәс, үзгәрешсез, үзгәртелми торган, даими; неизменное правило үзгәрми торган кагыйдә; неизменная величина мат. үзгәрмәс зурлык 2. гадәттәге, һәрвакыттагы, һәрвакыт …а торган; на нем был неизменный халат аның өстендә һәрвакыт кия торган халаты иде неизменный друг чын дус
неослабный (прил.)өзлексез, бертуктаусыз, даими, нык; неослабный контроль даими контроль
неотступный (прил.) 1. бертуктаусыз, даими, читкә тайпылмый[ча]; неотступное преследование бертуктаусыз эзәрлекләү 2. туктаусыз, бәйләнчек, баштан чыкмый торган, һәрвакыт борчып тора торган; неотступная мысль бәйләнчек уй
непрерывность (сущ.)(ж)өзлексезлек. тоташтан булу, даимилек
непрерывный (прил.)тоташ, өзлексез, туктаусыз, тоташтан, даими; непрерывные дожди туктаусыз [яуган] яңгырлар; непрерывный поток машин машиналарның өзлексез агылуы
непрестанный (прил.)туктаусыз, даими
неуклонный (прил.)(неизменный, постоянный, непоколебимый) тайпылусыз, тайпылышсыз; даими, өзлексез
неусыпный (прил.)уяу, бертуктаусыз, даими, бик дикъкатләп …; неусыпный надзор бертуктаусыз күзәтү
оседлывать (гл.) см. оседлать оседлый (прил.)утрак, даими бер җирдә яши торган; оседлые племена утрак кабиләләр; оседлая жизнь утрак тормыш
IV(гл.) обл. парлау (даими рәвештә бергә эшләү өчен)
пенсион (сущ.)(м) офиц. устар. пенсион ( 1. пенсия; 2. берәр кешегә даими рәвештә акчалата ярдәм биреп тору)
перманентность (сущ.)(ж)даимилык, өзлексезлек, перманентлык
перманентный (прил.)даими, өзлексез, перманент…, туктаусыз дәвам итә торган; перманентное развитие өзлексез үсеш
повсечасный (прил.) устар. даими, туктаусыз; повсечасные заботы. туктаусыз кайгыртулар, даими мәшәкатьләр
подписчик (сущ.)(м)алдыручы, язылып алдыручы, подписчик; постоянный подписчик журнала даими рәвештә журнал алдыручы
постоянность (сущ.)ж., книж. см. постоянство постоянный (прил.) 1. (непрерывный) даими, өзлексез …а торган; постоянное наблюдение өзлексез күзәтеп тору 2. (обычный) көндәлек …, көндәге, гадәти, һәрвакыт …а торган; постоянный посетитель театра театрга һәрвакыт йөри торган кеше 3. даими; постоянное местожительство даими яшәү урыны 4. үзгәрми торган, үзгәрмәс, тотрыклы, даими; постоянная температура даими температура; постоянная величина мат. даими зурлык; постоянный ток физ. даими ток
постоянство (сущ.)(с) 1. спец. даимилек, үзгәрмәүчәнлек 2. тотрыклылык, даимилек; турылык, бирелгәнлек; тугрылык; постоянство в любви мәхәббәткә тугрылык
прерыватель (сущ.)(м) тех. физ. өзгеч (даими электр тогын билгеле вакыт калдырып автоматик рәвештә өзү приборы)
присяжный (прил.) шутл. даими, һәрвакыттагы…; присяжный поклонник даими яратучы присяжный заседатель присяжный утырышчы (буржуаз судта); присяжный поверенный (до революции) адвокат; суд присяжных присяжныйлар суды (шулар катнашында үткәрелә торган суд)
регулярно (нареч.)регуляр рәвештә, даими рәвештә, тәртипле рәвештә, үз вакытында; стенгазета выходит регулярно стена газетасы тәртипле рәвештә чыгып килә
резидент (сущ.)(м)резидент ( 1. посланниктан бер ранг ким булган дипломатия вәкиле 2. чит илдә даими рәвештә яшәүче башка ил гражданины 3. чит илдә разведканың яшерен вәкиле)
ровность (сущ.)(ж) мн. (нет) 1. тигезлек, такырлык; 2. төзлек, турылык; 3. салмаклык, бертигезлек, төгәллек; 4. тынычлык, сабырлык, тигез холыклылык; даимилек; 5. бердәйлек, тәңгәллек, тигез зурлыклылык
случайный (прил.) 1. очраклы, көтелмәгән, уйланмаган; случайная встреча көтелмәгән очрашу; случайный прохожий очраклы узгынчы; случайная ошибка очраклы хата 2. (не систематический) очраклы рәвештә …а торган, ара-тира генә …а торган, әллә нидә бер генә …а торган, даими булмаган; случайный заработок ара-тирә генә эшләп алына торган эш хакы
текучесть (сущ.)(ж) 1. физ. агучанлык 2. перен. алмашынучанлык, үзгәрүчәнлек, даими булмау; текучесть кадров кадрларның алмашынып торуы
текучий (прил.) 1. (жидкий) ага торган, агучан, агым …: сыек; текучая вода агым су; текучие тела физ. агучан җисемнәр 2. перен. алмашынып тора торган, үзгәреп тора торган, даими булмаган; текучий состав работников работникларның үзгәреп тора торган составы
умформер (сущ.)(м) тех. умформер (алмаш токны даими токка әйләндерә торган машина)
услеживать (гл.) см. уследить условие (сущ.)(с) 1. (обстоятельство) шарт; постоянный труд-условие успеха в учебе даими хезмәт-укулар уңышлы баруның шарты 2. (требование) таләп, шарт; назовите ваши условия үзегезнең таләпләрегезне әйтегез 3. (уговор) килешү, сүз куешу; нарушить условие килешүне бозу 4. мн. условия (обстановка) шартлар; хорошие условия для работы эш өчен уңай шартлар; жилищные условия торак шартлары 5. обычно мн. условия (правила) кагыйдәләр, шартлар; условия пользования электричеством электрдан файдалану кагыйдәләре
фактор (сущ.)(м)фактор (берәр процессны, вакыйганы тудыручы шарт, сәбәп); климатические факторы климат факторлары; жизненно важный фактор иң мөһим факторлар; постоянно действующие факторы даими рәвештә тәэсир итә торган факторлар; фактор времени вакыт факторы; факторы роста үсү шартлары
чичисбей (сущ.)(м) разг. шутл. чичисбей, берәр хатын-кызның даими юлдашы (кавалеры, егете)
эволюционировать (гл.) книж. үсеш кичерү, үсеш процессын (кичерү) кичереп тору, үзгәреш кичерү, үзгәреш процессын (кичерү) кичереп тору; наука и техника постоянно эволюционируют фән һәм техника даими рәвештә үсеш процессын кичерәләр
эпитет (сущ.)(м) лит. эпитет; постоянный эпитет даими эпитет; нелестный эпитет ирон. яман эпитет
эфемерида (сущ.)(ж) 1. зоол. см. однодневка; 2. эфемерида (а. астр. только мн. ай яки елның билгеле бер көннәрендә күк яктырткычларының торышын күрсәткән астрономик таблица; 3. перен. книж. нинди дә булса тиз үтүчән, даими булмаган, тиз бетә торган бер нәрсә, хәл яки вакыйга)
эфемерность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. эфемерлык, тиз үтүчәнлек, даими булмаганлык
Татарско-русский словарь:
әйләндерү (гл.)(перех.) 1. кружить, крутить, вертеть, вращать || кружение, верчение, вращение; велосипед педален ~ү крутить педали велосипеда; күзләрне ~ү вращать глазами 2. поворачивать/повернуть, оборачивать/обернуть; башны әле бер якка, әле икенче якка ~ү поворачивать голову то туда, то сюда 3. перевёртывать, переворачивать/перевернуть, повёртывать, поворачивать/повернуть (кого, чего-л. низом вверх, кверху дном, с одного бока на другой); авыруны икенче якка ~еп салу больного перевернуть на другой бок 4. обращать/обратить, превращать/превратить, преобразовывать/преобразовать || обращение, превращение, преобразование; см. тж. әверелдерү, әверү; суны парга ~ү превращать воду в пар; газны сыеклыкка ~ү обратить газ в жидкость; алмаш токны даими токка ~ү преобразование переменного тока в постоянный 5. перен. поворачивать/повернуть, переводить/перевести (разговор); сүзне икенчегә ~ү перевести разговор на другое; изменить тему разговора 6. лицевать, перелицовывать/перелицевать, переворачивать/перевернуть, выворачивать/вывернуть (одежду, головной убор); пальтоны ~еп тегү перелицевать пальто; кесәләрне ~ү выворачивать карманы 7. ворошить, шевелить, мешать, размешивать (скошенную траву); печән ~ү ворошить сено 8. кружить (о ветре, вьюге); җил корыган яфракларны ~ә ветер кружит сухие листья; см. тж. өерү 9. водить, поводить; авыл урамы буйлап ~ү поводить по улицам деревни 10. городить, огораживать/огородить, обносить/обнести, окружать/окружить (изгородью, каменной стеной)
бәйле басым (сущ.) лингв. связанное ударение; см. тж. даими&басым
гравитацион даими (сущ.) физ. гравитационная постоянная
гравитацион константа (сущ.) физ. см. гравитацион&даими
даим (нареч.) книжн. см. һәрвакыт даимән (нареч.) книжн. см. даими&рәвештә
даими (прил.) 1. постоянный, всегдашний, вечный, повседневный; ~ сыйфат постоянное качество; ~ эшләр всегдашние дела; ~ күнегүләр повседневные тренировки (упражнения); ~ бәхәсләр вечные (всегдашние) споры 2. постоянный, неизменный, раз и навсегда установленный; ~ кагыйдә неизменное (постоянное) правило; ~ кадрлар булдыру создать постоянные кадры; ~ куркыныч постоянная угроза 3. систематический, методический; ~ тәрбия эшләре систематические воспитательные работы; ~ атып тору методичный обстрел 4. кадровый, регулярный; заводның ~ эшчеләре кадровые рабочие завода; ~ армия регулярная армия
даими басым (сущ.) лингв. постоянное ударение
даими зурлык (сущ.) мат. постоянная величина
даими кыр (сущ.) физ. постоянное поле
даими магнит (сущ.) физ. постоянный магнит
даими рәвештә (нареч.) постоянно, всегда, регулярно
даими тамгалы (прил.) мат. знакопостоянный (ряд)
даими тапкырлаучы (сущ.) мат. постоянный множитель
даими ток (сущ.) постоянный ток
даимиләрне үзгәртү методы (сущ.) мат. метод изменения (вариации) постоянных
даимилек (сущ.) постоянство, постоянность, неизменность (взглядов, принципов, развития, любви); үзлекнең ~ге постоянность свойства
даимият (сущ.) то же, что даимилек
даимчылык (сущ.) то же, что даимилек
дәвамлы (прил.) 1. продолжительный, длительный; ~ авырудан соң аякка басу встать на ноги после продолжительной болезни; ~ космик очыш длительный космический полёт 2. редко. см. даими; ~ эшкә урнашу устроиться на постоянную работу
игътибар (сущ.) 1. внимание, интерес (общественный, ребёнка, читателей); укуга ~ы юк нет интереса к учёбе; кемнеңдер ~ын үзеңә тарту привлечь чьё-л. внимание к себе; ~ белән тыңлау слушать внимательно 2. авторитет, уважение, почёт, почтение; ~га лаек кеше человек, достойный (заслуживающий) уважения 3. заботливое (внимательное) отношение к кому-л., чему-л.; внимание; ~ыгыз өчен рәхмәт спасибо за внимание; сезнең даими ~ыгыз аркасында благодаря вашему постоянному вниманию 4. в ф. игътибарына к сведению; сатып алучылар ~ына к сведению покупателей 5. в знач.(межд.) внимание! (просьба выслушать, сосредоточиться)
капитал (сущ.) 1. экон. капитал; даими ~ постоянный капитал; ~ әйләнеше обращение капитала; сәүдә ~ы торговый капитал 2. собир. капиталисты, капитал; капитализм || капиталистический; ~ белән хезмәт ияләре арасында көрәш борьба(межд.) капиталом и трудящимися; ~ илләре капиталистические страны 3. разг. капитал, деньги, богатство; сәүдә башлау өчен ~ кирәк чтобы начать торговлю, нужен капитал 4. перен. капитал, ценность, достояние
комиссия (сущ.) 1. комиссия (группа лиц или орган со специальными полномочиями); сайлау ~се избирательная комиссия; аттестация ~се аттестационная комиссия; кабул итү ~се приёмная комиссия; даими ~ постоянная комиссия; тикшерү ~ се контрольная комиссия; ~ төзү создать комиссию 2. комиссия (вид торговой услуги специальным магазинам) || комиссионный; ~гә товарлар алу принять товары на комиссию; ~ магазины комиссионный магазин; ~ акчасы комиссионные деньги; комиссионные
опека (сущ.) 1. опека (попечение о личных и имущественных правах недееспособных, малолетних граждан) 2. опека (экономическая и политическая над какой-л. страной); халыкара ~ международная опека 3. перен. опека (покровительство, попечение); аның даими ~сыннан котылу избавиться от его постоянной опеки
оптик даими матдә (сущ.) физ. оптически постоянное вещество
теләсә нинди даими сан (сущ.) мат. произвольное постоянное число
эшсезлек (сущ.) 1. безработица; даими ~ хроническая безработица; яшерен ~ скрытая безработица; ~не киметү уменьшить безработицу 2. безделье; ~тән йөдәү страдать от безделья
Тәсадеф