Русско-татарский словарь:
баррикадироваться (гл.) 1. баррикадалану, баррикада белән бүленү (ныгытылу) 2. страд. от баррикадировать
градуироваться (гл.) страд. 1. градусларга бүленү, градус билгеләре сызылу; 2. градацияләнү, эзлеклелек булдырылу
двоиться (гл.) 1. (раздваиваться) икегә бүленү, икегә аерылу 2. ике булып күренү; у меня двоится в глазах минем күземә ике булып күренә
дележка (сущ.)(ж) см. дележ деление (сущ.)(с) 1. см. делить; деление на части өлешләргә бүлү 2. мат. бүлү гамәле 3. биол. бүленеш, үрчү; деление клетки күзәнәкнең бүленүе 4. бүлем; деления термометра термометр бүлемнәре
делимое (сущ.)(с) мат. бүленүче
делимость (сущ.)(ж) мат. бүленүчәнлек
делиться (гл.) 1. (разделяться) бүленү, аерылу 2. (производить раздел имущества) бүленеп (аерылып) чыгу, башка чыгу 3. чем с кем бүлешү; делиться куском хлеба икмәк сыныгын бүлешү 4. перен. чем с кем уртаклашу; делиться опытом тәҗрибә уртаклашу 5. мат. бүленү, бүленә алу; десять делится на пять ун бишкә бүленә 6. страд. от делить 1
дифференциация (сущ.)(ж)дифференциация, бүлү, аеру; бүленү, аерылу
дифференцироваться (гл.) книж. науч. 1. диф(ф)еренциацияләнү, аерылу, бүленү; 2. мат. диф(ф)еренциал табылу
дозироваться (гл.) страд. книж. дозаларга бүленү, дозаларга бүлгәләнү; кисәкләргә бүлгәләнү
дробление (сущ.)(с) 1. см. дробить, дробиться 1, 2; дробление щебня вак ташны вату 2. биол. бүленү
классифицироваться (гл.) страд. книж. классификацияләнү, классларга, бүлекләргә, бүлекчәләргә, төркемнәргә бүленү, аерылу
обособиться (гл.) 1. (выделиться из общего) аерылу, аерылып китү, читләшү, үзенә башка аерым тору, бүленү 2. грам. аерымлану
огородиться (гл.)киртә тоту, киртә белән бүленү
отвлечься (гл.)от чего бүленү; читкә китү; отвлечься от работы эштән бүленү; отвлечься от темы темадан читкә китү 2. (абстрагироваться) аерып алып күз алдына китерү, (берәр нәрсәне) абстракт рәвештә күз алдына китерү
отгородиться (гл.) 1. (отделить себя) бүленү, бүлеп алыну (койма, киртә һ. б. ш. белән) 2. перен. разг. (изолировать себя) читләшү, араны өзү
отделимость (сущ.)(ж) мн. нет, книж. бүленүчәнлек, аерылучанлык
отделиться (гл.)от кого чего 1. аерылу, аерылып чыгу, бүленү; отделиться от толпы халык төркеменнән аерылу 2. уст. (обособиться) башка чыгу
отпочковаться (гл.) биол. бөреләнеп аерылып чыгу; тармакланып бүленү
отсортировывать (гл.) см. отсортировать отсортировываться (гл.) страд. сортларга аерылу, сортировать ителү, сортларга бүленү
перегородиться (гл.) разг. бүленү, киртәләнү
перегруппироваться (гл.)яңадан төркемләнү, яңадан төркемнәргә бүленү, кабаттан группалану
переделяться (гл.) разг. 1. см. переделиться; 2. страд. яңадан бүленү
перемежеваться (гл.) спец. яңадан бүленү, башкача бүленү, башкача чик үткәрелү
перераспределиться (гл.)яңадан бүленү, башкача бүленү
перерваться (гл.) 1. өзелү, өзелеп чыгу; лента перервалась тасма өзелде 2. өзелеп бетү; все нитки перервались барлык җепләр өзелеп бетте 3. разг. тукталып (өзелеп) тору, бүленү; разговор перервался сөйләшү бүленде
пластовать (гл.) см. пластать пластоваться (гл.) страд. спец. 1. катлау-катлау итеп өелү; 2. катламнарга бүленү; 3. эче арчылу
подразделять (гл.) см. подразделить подразделяться (гл.) 1. бүленү, бүлгәләнү; батальон подразделяется на роты батальон роталарга бүленә 2. страд. от подразделять
преграждать (гл.) см. преградить преграждаться (гл.) книж. страд. 1. киртәләнү, бүленү (юлы); 2. тыелу, юлы киселү
прерваться (гл.)тукталу, өзелү; бүленү, өзелеп калу, бүленеп калу; разговор прервался сүз бүленеп калды
разбиться (гл.) 1. ватылу, уалу; бутылка разбилась шешә ватылды 2. аерылу; бүленү; разбиться на отряды отрядларга бүленү 3. имгәнү, яралану; разбиться при падении егылып төшеп яралану
развеситься (гл.) 1. разг. (төрле якка) салынып төшү, җәелеп үсү; над прудом развесилась ива талның ботаклары буа өстенә салынып төшкән (ягъни бик җәелеп үскән); 2. разг. эленү, элеп куелу, элеп куелган булу; 3. разг. үлчәп куелу; үлчәп бүленү; ваклап үлчәнү
разгородиться (гл.)(перегородкой) бүленү, бүленеп алу; разгородиться с соседями күршеләр белән бүленү
раздвоиться (гл.)икегә аерылу (бүленү); дорога раздвоилась юл икегә аерылды
разделение (сущ.)(с) 1. см. разделить, разделиться; 2. бүленү, бүленеш, аерылу; разделение труда хезмәтнең бүленеше
разделимый (прил.) книж. бүленүче, бүленмәде; бүленә (аерыла) торган; бүләргә (аерырга) мөмкин булган
разделиться (гл.) 1. аерылу, икегә аерылу; тропинка разделилась сукмак икегә аерылды 2. бүленү, бүленешү; охотники разделились по двое аучылар икешәргә бүленештеләр; мнения разделились фикерләр аерылды 3. (разделить имущество между собой) аерылып чыгу, бүленешү, мал-мөлкәтне бүлеп аерылышу 4. мат. бүленү
разделять (гл.) см. разделить разделяться (гл.) 1. см. разделиться; 2. бүленү, аерылу; насекомые разделяются на ночных и дневных бөҗәкләр көндезгеләргә һәм төнгеләргә бүленәләр 3. страд. от разделить
раздробимость (сущ.)(ж) мн. нет, книж. ваклана торган булу, ватылучанлык, бүленүчәнлек, таркалучанлык
раздробиться (гл.) 1. ватылу, ваклану; камень раздробился таш ватылды 2. ( напр. о кости) чәрдәкләнү 3. перен. (разделиться) бүленү, аерылу; раздробиться на группы төркемнәргә бүленү
размежеваться (гл.) 1. чик билгеләп бүленү, ызан билгеләп бүленү, чик билгеләп аерылу 2. перен. (в деловых отношениях) чикләрен билгеләү, чикләрен ачыклау 3. перен. (идеологически) фикер аерылу, фикердә аерылышу
размерять (гл.) см. размерить размеряться (гл.) страд. үлчәп бүленү, үлчәп чыгылу, үлчәп куелу; үлчәп зрлыгы билгеләнү
размножать (гл.) см. размножить размножаться (гл.) 1. см. размножиться; 2. биол. (о животном и растительном организме) үрчү, үрчеп китү; үсү, үсеп китү; размножаться делением бүленү юлы белән үрчү 3. страд. от размножать
разобщиться (гл.) 1. (разъединиться) аерылу, икегә аерылу; бүленү 2. (потерять связь) читләшү, ара өзелү, ераклашу
разукрупниться (гл.)кечерәю, бәләкәю, ваклану; бүленү, бүлгәләнү; район разукрупнился район бүленде
районироваться (гл.) страд. офиц. , спец. районнарга бүленү, районлаштырылу; (районнарга) яраклаштырылу
расколоться (гл.) 1. ярылу, ярылып бетү, ярылып китү, ватылу; полено раскололось түмәр ярылды 2. перен. [икегә] аерылу, таркалу, бүленү
распределение (сущ.)(с) 1. см. распределить; 2. бүленү, бүленеш; неудачное распределение часов занятий эш сәгатьләренең җайсыз бүленүе; 3. тех. бүлгеч механизм (двигательдә пар яки газ бүлүче җайланма). Теория распределения экон. бүленеш теориясе (җәмгыятьтә җитештерелгән нәрсәләрнең бүленеше турындагы теория)
распределиться (гл.) 1. бүленү, бүленешү; экскурсанты распределйлись по группам экскурсантлар төркемнәргә бүленештеләр 2. разг. билгеләнү, җибәрелү ( мәс. укуны тәмамлаганнан соң)
расслойться (гл.) 1. катлауларга аерылу (бүленү), катлаулану; слюда расслойлась слюда катлауларга аерылды 2. перен. (разделиться на социальные группы) социаль катлауларга аерылу (бүленү)
рассортировка (сущ.)(ж) мн. нет, спец. см. рассортировать рассортировывать (гл.) спец. см. рассортировать рассортировываться (гл.) страд. спец. сортларга бүленү, сортларга аерылу, сортировкалану; сорты-сортына (төре-төренә) аерып куелу
рассрочивать (гл.) см. рассрочить рассрочиваться (гл.) страд. төрле срокларга бүленү, вакытлар билгеләнелү (мәсәлән, бурыч түләү өчен)
расчленять (гл.) см. расчленить расчленяться (гл.) страд. книж. бүленү, бүлгәләнү; төзүче өлешләргә аерылу, таркатылу
расщепиться (гл.) 1. ярылу, ярылып китү; доска расщепитьлась такта ярылып китте 2. хим. таркалу, бүленү (состав кисәкләргә) 3. спец. аерылу; волокно расщепитьлось җепсел аерылды
расщепление (сущ.)(с) см. расщепить, расщепиться; расщепление атомного ядра атом төшенең бүленүе
сепарация (сущ.)(ж)бүленү, аерылу, аерымлану
слоиться (гл.) 1. катламлаңу, катлам-катлам булып тору, катламнарга бүленү; слюда хорошо слоится слюда катламнарга әйбәт бүленә 2. страд. от слоить
сословность (сущ.)(ж) мн. нет, истор. доревол. загр. 1. (теге яки бу) сословиенең кешесе булу, (теге яки бу) катлауның кешесе булу; 2. сословиеләргә (катлауларга) бүленү принцибы
трихотомия (сущ.)(ж) мн. нет, спец. өчкә бүленү, өч өлешкә бүленү
уделять (гл.) см. уделить уделяться (гл.) страд. 1. бүленү, бүлеп бирелү, өлеш чыгарылу; 2. аерып бирелү, аерылып куелу (мәсәлән, акча); 3. бирелү (вакыт, игътибар)
члениться (гл.) 1. (кисәкләргә) аерылу (бүленү, ваклану); слово членится на слоги сүз иҗекләргә аерыла 2. страд. от членить
эшелонироваться (гл.) страд. воен. эшелонлаштырылу, эшелон-эшелон итеп урнаштырылу, эшелоннарга бүленү
Татарско-русский словарь:
бүленте (сущ.) см. бүлемтек бүленү 1. (гл.) страд. от бүлү 1- 7. 2. (возвр.) делиться, отделяться/отделиться, разделяться/разделиться, выделяться/выделиться || отделение, разделение, выделение; аерым хуҗалыкларга ~ү выделиться в самостоятельные хозяйства 3. распадаться || распадение; молекуланың атомнарга ~үе распадение молекулы на атомы 4. разделяться/разделиться, расходиться/разойтись в чём-л. (при дискуссии, голосовании и т. п.) 5. разделяться/разделиться || разделение; бөҗәкләр көндезге һәм төнгеләргә ~әләр насекомые разделяются на ночных и дневных
бүленүчәнлек (сущ.) мат. делимость
бүленүчәнлек билгесе (сущ.) мат. признак делимости
бүленүче (сущ.) мат. делимое
вак (прил.) 1. 1) мелкий, некрупный; вак алма мелкие яблоки; вак бәрәңге мелкий картофель; вак яңгыр мелкий дождь 2) измельчённый, раздробленный, раздроблённый; вак ярма раздроблённая крупа 3) разг. маленький, малый (о детях); балалары бигрәк вак дети его очень маленькие 2. в составе сложн. сл. мелко-; вак бөртекле мелкозернистый; вак калибрлы мелкокалиберный; вак орлыклылар мелкосемянные; вак төшле мелкозубчатый 3. мелкий, малочисленный, небольшой; вак отрядларга бүленү делиться на небольшие отряды 4. мелкий, частый (о движениях); вак адымнар мелкие шаги; вак калтырау мелкая дрожь 5. мелкий, небольшой, маломощный, малозначительный (по общественному или экономическому положению); вак хуҗалык мелкое (маломощное) хозяйство; вак заводлар небольшие заводы; вак чиновник мелкий чиновник 6. перен. 1) мелкий, незначительный, второстепенный, несущественный; вак мәсьәлә незначительный вопрос; вак эш несущественное дело; вак рольләрдә уйнау играть второстепенные роли; вак ихтыяҗлар мелкие интересы 2) бессодержательный, пустой; вак тормышны сөйдең син ты любил бессодержательную жизнь 3) мелочный, незначительный; вак бәйләнүләр мелочные придирки 4) ничтожный, низменный, низкий; вак җанлы ничтожная душа 7. перен. кропотливый, требующий тщательности, аккуратности; орлык чистарту бик вак эш булды чистка семян оказалась очень кропотливым делом 8. перен. разг. мелочный; мелочной; каенанам бик вак свекровь моя очень мелочная ||(сущ.) 1. в ф. мн. ваклар; маленькие, малыши ваклар аның авызына карап тора малыши смотрят ему в рот 2. крошки; печән вагы крошки сена; кирпеч вагы крошки кирпича 3. разг. мелочь, разменная монета; түләргә вагың бармы? есть у тебя мелочь расплатиться? ||(нареч.) мелко; вак турау мелко крошить
(сущ.) спец. дозатор; см. тж. өлешләгеч дозалану (гл.) страд. от дозалау; см. дозаларга&бүленү
дозаларга бүленү (гл.)(неперех.) дозироваться
икегә аерылу (гл.)(неперех.) оккульт. раздвоение; см. тж. бүленү икедәге (прил.) разг. 1. двухлетний;-двухлеток; (в возрасте) двух лет, двухлетнего возраста; в двухлетнем возрасте; ~ баланы яслегә бирү двухлетнего малыша отдать в ясли 2. двухчасовой (автобус, рейс)
күпбуынның бүленүчәнлеге (сущ.) мат. делимость многочлена
селәгәй бүленү (сущ.) биол. слюноотделение
уртак бүленүче (сущ.) мат. общее делимое
Тәсадеф