Русско-татарский словарь:
глаз (сущ.)(м) 1. күз; голубые глаза зәңгәр күзләр; зажмурить глаза күзләрне кысу; вытаращить глаза күзләрне акайту; сомкнуть глаза күзләрне йому; в глазах двоится күзгә икәү булып күренү; в глазах рябит күзләр әлҗе-мөлҗе килә; играть глазами күзләрне уйнату; определить расстояние невооруженным глазом ераклыкны гади күз белән билгеләү 2. караш, карау; окинуть глазами караш ташлау 3. перен. күзәтү, карау, багу; хозяйский глаз хуҗаларча карау; за ними нужен глаз да глаз аларны гел күзәтеп торырга кирәк; у семи нянек дитя без глазу посл. син дә мулла, мин дә мулла, атка печән кем сала? иметь перед глазами что күз алдында тоту; не попадайся на глаза күземә күренмә, күземә күренәсе булма; бросаться (кидаться) в глаза күзгә бәрелеп тору, күзгә ташлану; во все глаза глядеть дүрт күзләп карау, зарыгып көтү; в глаза говорить күзенә карап әйтү, күзенә бәреп әйтү; в глаза не видел кого, прост. күргәнем дә юк; в глазах кого, чьих каршында, күз алдында; в глазах темнеет күз аллары караңгылана; глаза бы не глядели күрәсе дә килми, каберең якын булмасын; глаза горят на что күзләре кыза; глаза на лоб лезут исең-акылың китәрлек, күзләрең шар булырлык; глаза на мокром месте күзеннән агыза да тора; глаз не казать (не показывать) күзгә-башка күренмәү; глаза разбегаются кайсына карарга да белмәү; глаза разгорелись күзе кызды, күзе янды; глаза смыкаются (слипаются) күз йомыла, йокы килә; глазом не моргнуть күзен дә йоммау, уйлап та тормау; делать большие глаза шаккатып карап тору; для отвода глаз күз буяу өчен; есть (пожирать) глазами йотардай (ашардай) булып карау; за глаза (говорить) үзе юкта; күз артында; куда глаза глядят (идти) теләсә кай якка, дүрт ягы кыйбла; на глаз якынча, чама белән; на глазах күз алдында, күз каршында; наметанный глаз очлы күз, тәҗрибәле кеше; насколько хватает глаз күз күрә алган кадәр; не знать, куда глаза деть күзне кая яшерергә белмәү, кая керергә тишек тапмау; ни в одном глазу аек, күзенә дә чыкмаган; простым (невооруженным) глазом гади күз белән; ради чьих прекрасных глаз кемнеңдер матур күзләре өчен, һич кирәкмәгәнгә; с глаз долой күз алдыннан кит; күземнән югал, күземә күренмә; с глаз долой, из сердца вон погов. хәзер ике ятып бер төшемә керми; с глазу на глаз кара-каршы, күзгә-күз, икәүдән-икәү генә; с какими глазами появиться (показаться) куда ни күз белән күренмәк кирәк, кеше күзенә күренергә оят; смотреть (глядеть) в глаза кому күзенә генә карап тору, ялагайлану, куштанлану; смотреть (глядеть) прямо (смело) в глаза чему [курыкмыйча] күзенә туп-туры карау; смотреть (глядеть) в оба глаза уяу булу, аң булып тору; упасть в глазах кого күздән төшү, абруй югалу; хоть глаз выколи дөм-караңгы, күзгә төртсәң дә күренми; читать по глазам күзенә карап белү, күзенә карап чамалау
доказательный (прил.)исбат итәрлек, ышандырырлык, дәлил булырлык; доказательный пример ышандырырлык мисал
достойный (прил.) 1. лаек, лаек булырлык, лаеклы; достойный похвалы мактауга лаеклы 2. урынлы, хаклы, тиешле, гадел; достойная награда урынлы бүләк 3. хөрмәтле, хөрмәткә лаеклы; достойный человек хөрмәткә лаеклы кеше
классный (прил.) 1. класс …ы; классная доска класс тактасы 2. бик яхшы, үрнәк булырлык; классная игра бик яхшы уйнау
мастерски (нареч.)мастерларча, оста итеп, үрнәк булырлык итеп
мастерский (прил.) разг. , мастерской(прил.)(искусный) оста, мастерларча, үрнәк булырлык; мастерское исполнение оста башкару
назидательный (прил.) книжн. 1. нәсихәтле, нәсихәт биргән, нәсихәт бирү …ы; назидательный тон нәсихәт биргән тон 2. гыйбрәтле, сабак булырлык; назидательный случай гыйбрәтле хәл
образцовый (прил.)үрнәк, үрнәк булырлык, үрнәк булып тора торган; образцовый порядок үрнәк тәртип
показательный (прил.) 1. гыйбрәт алырлык, үрнәккә алырлык; показательный признак үрнәккә алырлык сыйфат 2. күрсәтмә; показательный суд күрсәтмә суд; показательные выступления фигуристов фигуристларның күрсәтмә чыгышлары 3. үрнәк, үрнәк [булырлык]
поучительный (прил.) 1. (служащий уроком) гыйбрәтле, сабак (үрнәк) булырлык 2. үгеттән гыйбарәт, үгетле; поучительный совет үгетле киңәш 3. үгетләү …ы; поучительный тон үгетләү тоны
приемлемый (прил.) книжн. кабул итәрлек, яраклы; риза булырлык; вполне приемлемое предложение кабул итәрлек тәкъдим
примерно (нареч.) 1. үрнәк булырлык итеп; үрнәк булырлык дәрәҗәдә; примерно вести себя үзеңне үрнәк булырлык итеп тоту; 2. якынча, чама белән; диярлек; ми примерно так и договорились без чама белән шулай килешкән идек тә
примерность (сущ.)(ж) мн. нет, книж. 1. үрнәк булырлык булу; 2. якынчалык, якынча булу, чама белән эшләнү; примерность расчетов исәп-хисапларның якынча булуы
примерный (прил.) 1. үрнәк …, үрнәк булырлык; примерный ученик үрнәк булырлык укучы; примерное поведение үзеңне үрнәк булырлык итеп тоту 2. якынча …, чама белән … ган; примерный подсчет расходов чыгымнарны якынча исәпләү
эквивалент (сущ.)(м)эквивалент (берәр нәрсәгә тиңдәш булырлык икенче бер нәрсә)
Татарско-русский словарь:
булыр (прил.) разг. см. булырлык булыр-булмас (прил.) 1. незначительный, нестоящий, бестолковый, не имеющий значения, не заслуживающий внимания; малозначащий, незначащий; булыр-булмас кешегә эшең төшмәсен с бестолковым человеком дело не имей, с бестолковым человеком не связывайся 2. недостаточный, мизерный, скудный; булыр-булмас материал белән йорт төзеп булмый с недостаточным материалом дом не построить; булыр-булмас белем недостаточные знания 3. нестоящий, пустяковый, пустячный, пустой, несерьёзный (о предложении, решении, проекте и т. п.); булыр-булмас сүзгә ышанырга мөмкинме соң? разве можно верить пустым (несущественным) словам? 4. немощный, неважный, слабый; никудышный прост. булыр-булмас сәламәтлек неважное здоровье; булыр-булмас хәлең белән с неважным (слабым) здоровьем (состоянием)
булырдай (прил.) см. булырлык булырлык (прил.) исполнимый, возможный, осуществимый
(част.) усил. см. ИЧМАСА иш (сущ.) разн. знач. 1. пара, ровня, чета; ул сиңа иш түгел она (он) тебе не пара; иш ишен табар, тычкан тишеген табар (посл.) свой свояка видит издалека (букв. ровня найдёт себе ровню, а мышь-дыру) 2. пара, один из составляющих пару; һәр җан иясенең ише бар каждой твари по паре 3. сверстник, сверстница; ишләре белән очрашу встретиться со сверстницами; ише күпнең көче күп ( погов. ) у кого много товарищей, у того много силы 4. подобие чего-л.; двойник; что-то, похожее на что-л.; нечто, похожее на что-л.; бу өстәлнең ише бездә дә бар и у нас есть точно такой же стол 5. в знач. предлога в притяж. ф. ише подобно, подобие, наподобие, вроде кого-л., чего-л.; минем ише хәрбиләр военные, подобные мне; аның ише кешеләр подобные им люди; ногыт ише культуралар культуры наподобие бобовых || в знач.(прил.) подобный, похожий; такой, равный; под стать; аңа иш булырлык көрәшче юк не найти равного ему борца; шуның ише сораулар вопросы такого рода
шәй (сущ.) 1. книжн. предмет, вещь; штука; һәр шәйгә тәэсир итә влияет на все вещи 2. оказия; случай; бу ни шәй? что за оказия? 3. диал. причина; пошиман булырлык шәй юк для страха (беспокойства) нет причины
Тәсадеф