Русско-татарский словарь:
вода (сущ.)(ж) 1. су; речная вода елга суы; морская вода диңгез суы; минеральная вода минераль су 2. мн. воды сулар; сулыклар; территориальные воды территориаль сулар; внутренние воды эчке сулыклар; весенние воды язгы сулар 3. мн. воды минераль су чыганагы, шифалы су чыганагы; ехать на воды шифалы су чыганагына бару 4. в знач.(нареч.)водой су юлы белән; доставка леса водой агачны су юлы белән китерү водой не разлить (не разольешь) араларына кыл да сыймый; воду в ступе толочь иләк белән су ташу; воды не замутит бик юаш, басынкы (кеше); выйти сухим из воды судан коры чыгу; как в воду канул суга тешкәндәй булды; как в воду глядел күрәзәмени
кроткий (прил.)юаш, басынкы, сабыр, түземле
кротость (сущ.)(ж)юашлык, басынкылык, сабырлык, түземлелек
муха (сущ.)(ж)чебен; навозная муха тирес чебене [быть] под мухой исерек булу, кызмача булу; делать из мухи слона төймәдән дөя ясау, төймәне дөя итү; какая муха укусила? кого нинди чебен тешләде?; как мухи мрут күпләп үлү, чебен урынына кырылу; мухи мрут (дохнут) күңелсез, эч пошу; мухи не обидит кто чебенне дә рәнҗетмәс (бик юаш кеше, басынкы кеше турында)
остепенить (гл.)кого басынкыландыру, акылга утырту
остепениться (гл.)басынкылану, акылга утыру
перебеситься (гл.) 1. (о животных) котырып бетү, барысы да котыру 2. перен. разг. (остепениться) акылга утыру, басынкылану, тынычлану
подавленный (прил.) 1. (прич.)от подавить; 2. басынкы, тонык, тыенкы, ишетелер-ишетелмәс; подавленный стон басынкы ыңгырашу тавышы 3. төшенке, боек, күңелсез, рухи изелгән; подавленное настроенне төшенке күңел
приплюснутый (прил.)яньчек, басынкы; приплюснутый нос басынкы борын
присмиреть (гл.)(стать смирным) тынычлану, юашлану, тыйнаклану, басынкылану; (примолкнуть) басылу, тынып калу, тавышланмый башлау
сдавленный (прил.) 1. (прич.)от сдавить; 2. (о голосе, звуках) басынкы, тонык
сдержанность (сущ.)(ж)тотнаклылык, тыйнаклык, басынкылык, сабырлык
сдержанный (прил.) 1. (прич.)от сдержать; 2. тотнаклы, сабыр, басынкы, тыйнак; сдержанный характер басынкы характер
Божья коровка 1. камка, чуар таракан; 2. юаш, басынкы кеше, алла бәндәсе
смирение (сущ.)(с) 1. см. смирить, смириться; 2. (кротость, покорность) тыйнаклык, юашлык, басынкылык
смиренник (сущ.)(м) разг. чаще ирон. тыйнак, басынкы, буйсынучан, баш иючән, юаш (кеше)
смиренница (сущ.)(ж) разг. чаще ирон. тыйнак [хатын-кыз], басынкы [хатын-кыз], буйсынучан [хатын-кыз], баш иючән [хатын-кыз], юаш [хатын-кыз]
смиренность (сущ.)(ж) мн. (нет)тыйнаклык, басынкылык, буйсынучанлык, юашлык
смиренный (прил.)басынкы, тыйнак, юаш; смиренный вид басынкы кыяфәт
смирный (прил.)басынкы, тыныч, юаш, буйсынучан; смирная лошадь юаш ат
тихенький (прил.) разг. см. тихонький тихий (прил.) 1. әкрен, акрын; тихий голос әкрен тавыш 2. тын, тымызык; тихая улица тын урам; тихая ночь тын төн 3. тыныч, басынкы, юаш; тихий нрав тыныч холык; тихий человек юаш кеше 4. әкрен, акрын; поезд шел тихим ходом поезд әкрен генә бара иде тихий час ял сәгате; в тихом омуте черти водятся посл. тымызык күлдә корт ятыр; юаштан юан чыга
укротиться (гл.) 1. (усмириться) кулга ияләшү, басынкылану, буйсыну 2. (утихнуть) басылу, тыелу
уравновешение (сущ.)(с) см. уравновесить уравновешенность (сущ.)(ж)сабыр холыклылык, басынкылык
уравновешенный (прил.) 1. (прич.)от уравновесить; уравновешенные чашки весов тигезләнгән үлчәү тәлинкәләре 2. тыныч, сабыр, басынкы; уравновешенный характер тыныч характер; уравновешенный человек сабыр кеше
усмирение (сущ.)(с) см. усмирить усмиритель (сущ.)(м)тынычландыручы, басынкыландыручы, юашландыручы; бастыручы
усмирить (гл.) 1. юашландыру, буйсындыру, кулга өйрәтү, тынычландыру, басынкыландыру; усмирить льва арысланны юашландыру 2. уст. бастыру, туктату; усмирить мятеж фетнәне бастыру
усмириться (гл.)басынкылану, юашлану, тынычлану, басылу, тыну
устояться (гл.) 1. (отстояться) өсте утыру, өсте җыелу ( мәс. сөтнең) 2. тону, тоныклану; мутная вода устоялась болганчык су тонган 3. перен. утыру, басынкылану, тотрыклы хәлгә килү; характер еще не устоялся характеры әле тотрыклы хәлгә килеп җитмәгән
утихомирить (гл.)кого-что тынычландыру, юашландыру, басынкыландыру; утихомирить драчунов сугыш чукмарларын тынычландыру
утихомириться (гл.) разг. тынычлану, юашлану, басынкылану
хладеть (гл.) поэт. устар. см. холодеть хладнокровие (сущ.)(с)салкын канлылык, тыныч табигатьлелек, басынкылык; не терять хладнокровия салкын канлылыкны югалтмау
хладнокровный (прил.) 1. салкын канлы, тыныч табигатьле, басынкы; хладнокровный человек салкын канлы кеше 2. салкын; хладнокровный ответ салкын җавап
шелковый (прил.) 1. ефәк …ы; ефәк …; шелковое волокно ефәк сүсе; шелковая нить ефәк җеп; шелковая лента ефәк тасма; шелковая фабрика ефәк фабрикасы 2. ефәк …, ефәктәй; шелковые волосы ефәктәй чәчләр 3. перен. разг. тыңлаучан, басынкы, юаш, инсафлы; мальчик стал шелковым малай инсафлы булды
Татарско-русский словарь:
басымчак (прил.) 1. чрезмерно скромный, кроткий; подавленный 2. диал. см. басынкыI
басынкы (прил.) 1. 1) спокойный, не крикливый; степенный; ~ кеше спокойный, степенный человек; ул ~ холыклы иде он был спокойного нрава 2) спокойный, тихий; ~ тавыш спокойный голос 2. печальный, спокойно-минорный (о музыке); ~ моң спокойно-минорная мелодия 3. диал. нависший над бровями (о головном уборе); придавленный (сверху) ||(нареч.) 1. спокойно; степенно; ~ сөйләшә говорит спокойно, степенно 2. печально; подавленно
басынкыландыру (гл.)(перех.) делать/сделать спокойным, спокойно-минорным
басынкылану (гл.)(неперех.) 1. делаться/сделаться спокойным, степенным (о характере, о голосе и т. п.) 2. см. басыну басынкылык (сущ.) 1. спокойствие, степенность (в поведении, в голосе и т. п.) 2. печаль, грусть, тоска
басыну (гл.)(неперех.) диал. 1. см. басынкылану 2. утихомириться
Тәсадеф